Quyết liệt chống khai thác IUU, hướng tới nghề cá bền vững

Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các tỉnh, thành phố ven biển.

Đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu Nghệ An. Cùng dự có đại diện các sở, ban, ngành của tỉnh.

Quang cảnh điểm cầu tại Nghệ An. Ảnh: T.L

Siết chặt quản lý đội tàu, tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác

Thời gian qua, thực hiện các ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU, các bộ, ngành và địa phương liên quan đã tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU được giao.

Đến 30/9/2026, cả nước có 80.003 tàu từ 6 m trở lên đã đăng ký cập nhật trên phần mềm VN-Fishbase. Các địa phương đã rà soát, phân loại được 5.586 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Có 27.238/27.520 tàu (khoảng 99%) tàu cá từ 15 m trở lên đã lắp thiết bị VMS; tình trạng mất kết nối VMS đã giảm so với trước đây. Có 1.773 tàu đang ngừng dịch vụ truyền dữ liệu VMS đã được lập danh sách theo dõi, kiểm soát.

Đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu Nghệ An. Ảnh: T.L

Trong tháng 9/2026, cả nước phát hiện 1.964 vụ có dấu hiệu vi phạm IUU, đã xử phạt 339 vụ (chiếm 17,3%), đang xác minh 408 vụ, và 1.217 vụ (chiếm 62%) xác định không vi phạm. Đến 30/9/2026, có 330.245 lượt và 320.432 lượt, chiếm khoảng 79,5% tổng số tàu cá thực hiện cập cảng qua hệ thống eCDT; Đã cấp 1.149 giấy xác nhận nguyên liệu SC với khối lượng trên 18.000 tấn.

Tuy nhiên, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, tàu mất kết nối VMS và những bất cập trong truy xuất nguồn gốc thủy sản vẫn cần được tập trung khắc phục.

Tại tỉnh Nghệ An, thời gian qua tỉnh đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ nhằm khắc phục các khuyến nghị của Uỷ ban châu Âu và đạt được nhiều chuyển biến tích cực. Công tác quản lý đội tàu có nhiều chuyển biến rõ nét. 100% tàu cá từ 6 m trở lên (2.664 tàu) đã đăng ký, đánh dấu và cập nhật dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu quốc gia VNFishbase; 99,6% (1.035/1.039 tàu) tàu cá từ 15 m trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình VMS. Quản lý chặt chẽ nhóm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, không để xuất lạch đi khai thác.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: T.L

Bên cạnh đó, công tác kiểm soát tại cảng và truy xuất nguồn gốc được tăng cường. 100% sản lượng thuỷ sản khai thác của tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên bốc dỡ qua cảng được giám sát trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử.

Công tác thực thi pháp luật được thực hiện nghiêm túc, quyết liệt. Các vụ việc tồn đọng liên quan đến mất kết nối VMS và vượt ranh giới vùng được phép khai thác thủy sản trên biển trong giai đoạn 2024-2025 đã được rà soát, xử lý.

Riêng 9 tháng đầu năm 2026, số vụ tàu cá mất kết nối VMS giảm đáng kể so với trước; các vụ việc phát sinh đều được điều tra, xác minh và xử lý theo quy định (đã xử lý 52/62 tàu cá vi phạm mất kết nối VMS và vượt ranh giới vùng được phép khai thác thủy sản trên biển).

Đặc biệt, từ đầu năm 2025 đến nay, Nghệ An không có tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài hoặc bị nước ngoài bắt giữ.

Trong thời gian tới, Nghệ An xác định tiếp tục tập trung cao nhất để khắc phục triệt để các tồn tại và thực hiện đầy đủ các khuyến nghị của Đoàn Thanh tra EC.

Huy động cả hệ thống chính trị, xử lý triệt để các vi phạm

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng biểu dương các cơ quan, đơn vị, địa phương nhất là các cơ quan báo chí đã vào cuộc chống khai IUU tích cực trong thời gian qua.

Triển khai nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các địa phương nghiêm túc tiếp thu và khẩn trương khắc phục những tồn tại, hạn chế, nhất là các nhóm vi phạm chủ yếu đã được Thanh tra Chính phủ chỉ ra.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu cả hệ thống chính trị của địa phương phải vào cuộc, không được khoán trắng công việc này cho đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh. Phải xem việc gỡ Thẻ vàng của EC là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng từ nay đến cuối năm tập trung thực hiện, gắn với phát triển ngành thủy sản bền vững.

Đồng thời tập trung thực hiện mục tiêu “5 không”: Không phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện hoạt động; không để vụ việc vi phạm quy định về hệ thống VMS không được xử lý hoặc kéo dài; không để lô hàng không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo khác với dữ liệu và hồ sơ thực tế, bảo đảm báo cáo đúng, trung thực, đồng bộ.

Đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: T.L

Phó Thủ tướng Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng Bộ, ngành, địa phương liên quan, trong đó giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường bám sát các nhiệm vụ được giao, phát huy vai trò Tổ công tác, từng bước xử lý triệt để các tồn tại liên quan đến khuyến nghị của EC.

Sau phiên họp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần thành lập đầu mối thường xuyên tiếp nhận, trao đổi, giải thích, làm rõ các vấn đề EC yêu cầu phản hồi. Các bộ, ngành phải tích cực phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.