Quyết liệt đấu tranh với tội phạm trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào

Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội Biên phòng Việt Nam phối hợp tổ chức khóa tập huấn nâng cao năng lực phòng, chống mua bán người dành cho đội ngũ cán bộ Lào. Ảnh: Trần Huyền

Đánh mạnh các đường dây tội phạm xuyên biên giới

Thời gian qua, hoạt động của các loại tội phạm trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Nổi lên là tội phạm ma túy, mua bán người, tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép, buôn lậu, vận chuyển hàng cấm, mua bán vũ khí, vật liệu nổ và lừa đảo trực tuyến. Các đối tượng trong và ngoài nước móc nối, hình thành những đường dây hoạt động trên nhiều địa bàn, lợi dụng địa hình biên giới, các đường mòn, lối mở và hoạt động giao thương, vận tải, chuyển phát hàng hóa để thực hiện hành vi phạm tội.

Trong đó, hoạt động mua bán, vận chuyển ma túy từ khu vực “Tam giác vàng” qua Lào vào Việt Nam hoặc qua Việt Nam để đưa sang nước thứ ba vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng thường xuyên thay đổi tuyến đường, phương thức vận chuyển nhằm đối phó với lực lượng chức năng. Vì vậy, khu vực biên giới Việt Nam - Lào tiếp tục là địa bàn trọng điểm trong công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với tội phạm ma túy.

Hoạt động mua bán người, tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép và vận chuyển hàng cấm cũng đặt ra nhiều thách thức. Các đối tượng có xu hướng móc nối giữa nhiều địa bàn, kết hợp phương thức hoạt động truyền thống với việc sử dụng mạng xã hội, nền tảng liên lạc trực tuyến để tìm kiếm, lôi kéo người tham gia và điều hành hoạt động phạm tội. Sự liên kết giữa các đối tượng, cùng việc thay đổi địa bàn và phương thức hoạt động, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xác minh, xử lý.

Trước tình hình đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã chỉ đạo các đơn vị Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới Việt Nam-Lào tăng cường công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn, đối tượng và các khu vực trọng điểm. Đồng thời, chủ động phối hợp với lực lượng chức năng của Lào trao đổi thông tin, xác minh đối tượng, phát hiện và xử lý các vụ việc liên quan đến hai bên biên giới, tập trung đấu tranh với những đường dây tội phạm có tổ chức, hoạt động xuyên quốc gia.

Từ năm 2024 đến tháng 9/2026, trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ 6.256 vụ/7.521 đối tượng. Trong đó, tội phạm ma túy có 1.259 vụ/1.643 đối tượng, thu giữ khoảng 2,94 tấn ma túy; tội phạm mua bán người có 27 vụ/104 đối tượng, giải cứu 101 nạn nhân; vi phạm liên quan đến mua bán, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ có 54 vụ/64 đối tượng; xuất, nhập cảnh trái phép có 1.424 vụ/1.661 đối tượng.

Những kết quả trên phản ánh nỗ lực của Bộ đội Biên phòng trong phát hiện, đấu tranh với các loại tội phạm trên tuyến biên giới Việt Nam-Lào. Tuy nhiên, sự thay đổi về phương thức tổ chức và phạm vi hoạt động của các đường dây đòi hỏi lực lượng chức năng tiếp tục nâng cao khả năng nắm, dự báo tình hình, nhất là đối với những loại tội phạm lợi dụng không gian mạng để tuyển mộ người, điều hành hoạt động và che giấu hành vi phạm pháp.

Đồn Biên phòng Mường Ải, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp với Đại đội Biên phòng 222, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Xiêng Khoảng (Lào) tổ chức tuần tra song phương. Ảnh: Hải Thượng

Nhận diện thủ đoạn mới của tội phạm

Một diễn biến đáng chú ý thời gian gần đây là hoạt động lừa đảo trực tuyến tại một số địa bàn ở Lào có sự thay đổi về phương thức tổ chức. Các đối tượng lừa đảo trực tuyến có xu hướng dịch chuyển địa bàn, phân tán hoạt động tại nhiều cơ sở quy mô nhỏ nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng. Dù hoạt động tại những địa điểm riêng biệt, các cơ sở này vẫn duy trì liên kết, phục vụ hoạt động lừa đảo xuyên quốc gia.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Công an Lào đã triệt phá, bắt giữ 2.652 đối tượng thuộc 14 quốc tịch, qua đó phát hiện một số cơ sở lừa đảo trực tuyến có người Việt Nam điều hành hoặc tham gia. Trong tháng 9/2026, lực lượng chức năng Việt Nam phối hợp với Công an Lào triệt phá một băng nhóm lừa đảo trực tuyến hoạt động tại tỉnh Bokeo, bắt giữ 91 đối tượng, trong đó có 64 người Việt Nam. Kết quả điều tra bước đầu xác định, từ đầu năm 2026 đến thời điểm bị bắt, nhóm này đã lừa đảo hàng nghìn nạn nhân tại Việt Nam, chiếm đoạt trên 1.500 tỷ đồng.

Đáng lưu ý, hoạt động lừa đảo trực tuyến còn có mối liên hệ với tội phạm mua bán người. Một số nạn nhân bị đưa sang Lào, sau đó bị cưỡng ép tham gia các hoạt động lừa đảo. Từ năm 2025 đến nay, Bộ đội Biên phòng đã chủ trì, phối hợp với lực lượng Công an Lào giải cứu 9 nạn nhân bị bán sang Lào và cưỡng ép tham gia lừa đảo trực tuyến; tiếp nhận 328 công dân do lực lượng chức năng Lào trao trả. Qua sàng lọc, lực lượng chức năng xác định 28 trường hợp là nạn nhân hoặc nghi là nạn nhân, đồng thời phát hiện 84 đối tượng có hoạt động liên quan đến lừa đảo trực tuyến.

Cùng với công tác giải cứu, tiếp nhận công dân, Bộ đội Biên phòng đã phối hợp với lực lượng chức năng trong nước đấu tranh thành công 3 chuyên án liên quan đến tội phạm mua bán người và lừa đảo trực tuyến; bắt giữ 5 đối tượng mua bán người, giải cứu 13 nạn nhân và bắt giữ 194 đối tượng liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến.

Những vụ việc trên cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng trong phát hiện, xác minh, xử lý tội phạm xuyên quốc gia. Đối với tội phạm mua bán người gắn với lừa đảo trực tuyến, công tác đấu tranh cần được triển khai đồng bộ, từ nhận diện thủ đoạn tuyển mộ, đưa người ra nước ngoài đến xác minh vai trò của các đối tượng, giải cứu nạn nhân và xử lý hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp với lực lượng chức năng Lào trong phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các loại tội phạm. Trọng tâm là chia sẻ thông tin về tình hình, phương thức, thủ đoạn hoạt động; phối hợp xác minh, đấu tranh các chuyên án, vụ án liên quan đến hai bên biên giới; trao đổi thông tin về đối tượng nghi vấn và phối hợp truy bắt các đối tượng phạm tội. Đồng thời, chú trọng tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao năng lực nghiệp vụ, nhất là trong nhận diện, điều tra, xử lý tội phạm sử dụng công nghệ cao và các đường dây mua bán người xuyên quốc gia.

Cùng với triển khai các biện pháp nghiệp vụ, Bộ đội Biên phòng phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, giúp người dân nhận diện thủ đoạn của tội phạm, nâng cao cảnh giác trước những lời mời gọi việc làm, với mức thu nhập cao bất thường và các hình thức lôi kéo qua mạng xã hội. Việc phát huy vai trò của người dân trong cung cấp thông tin, tố giác tội phạm sẽ giúp lực lượng chức năng phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm; góp phần giữ vững an ninh, trật tự, xây dựng tuyến biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.