Quyết liệt đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2026

Các công trình đầu tư công được thực hiện khẩn trương để kịp tiến độ theo kế hoạch đề ra. (Ảnh: minh họa)

Còn 83.216,4 tỷ đồng vốn đầu tư công chưa phân bổ chi tiết

Số vốn đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ đã giao cho các bộ, cơ quan trung ương, địa phương là 1.014.234,2 tỷ đồng. Tổng số vốn còn lại chưa phân bổ (so với số vốn Quốc hội giao) thuộc thẩm quyền của Chính phủ là 83.216,4 tỷ đồng.

Trong đó bao gồm 44.810,55 tỷ đồng sẽ bố trí cho các dự án khởi công mới sau khi đã đánh giá được hiệu quả đầu tư và được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; sẽ giao 9.900 tỷ đồng cho các nhiệm vụ, dự án thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia; dự kiến bố trí 9.877,95 tỷ đồng cho các nhiệm vụ, dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo tổng hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ; và cuối cùng là 18.627,9 tỷ đồng từ nguồn điều chỉnh giảm kế hoạch vốn năm 2026 của các bộ, cơ quan trung ương, địa phương theo Nghị quyết số 176/NQ-CP ngày 03/7/2026 của Chính phủ.

Mới giải ngân được 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến hết ngày 31/7/2026 là 425.312tỷ đồng, đạt 41,9%kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; trong đó: vốn ngân sách Trung ương là 117.554,1 tỷ đồng, đạt 32,3%, vốn ngân sách địa phương là 307.757,9 tỷ đồng, đạt 47,3%. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân cao hơn 3,6% về tỷ lệ và 86.813,2 tỷ đồng về số tuyệt đối.

Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương (tương đương 32.511,3 tỷ đồng) thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và số kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ mới giao bổ sung trong tháng (9.648,2 tỷ đồng), số giải ngân đến hết ngày 31/7/2026 của cả nước là 43,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (972.074,7 tỷ đồng).

Triển khai phương án chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công

Trên cơ sở báo cáo định kỳ của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương, bên cạnh các nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân đã nêu tại các báo cáo hằng tháng, Bộ Tài chính đã cho biết những khó khăn, vướng mắc chính còn tồn tại ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong 7 tháng đầu năm 2026.

Trước hết, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công; giá nguyên vật liệu và xăng dầu tăng mạnh làm phát sinh điều chỉnh, đàm phán hợp đồng, kéo dài thủ tục.

Ngoài ra phải kể đến khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng tại một số địa phương do điều chỉnh quy hoạch; do dự án phát sinh diện tích giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật; dự án vướng quy hoạch; người dân chưa đồng thuận; còn dự án chưa được giao đất để đầu tư;

Bộ Tài chính cũng cho biết, việc lập kế hoạch vốn của một số bộ, ngành, địa phương chưa sát với thực tế; dự án khởi công mới tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu; đối với dự án ODA quy trình giải ngân, đấu thầu và thủ tục với nhà tài trợ phức tạp; yêu cầu tài sản bảo đảm đối với vốn vay ODA; biến động tỷ giá USD/VND làm phát sinh chi phí điều chỉnh hợp đồng;

Ngoài ra, các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có tính chất đặc thù, sử dụng công nghệ tiên tiến nên việc nghiên cứu, lựa chọn giải pháp công nghệ, đồng bộ các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế với hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam và hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi cần nhiều thời gian;

Thêm vào một số khó khăn khách quan đến từ điều kiện thời tiết trong tháng 7/2026: mưa kéo dài tại nhiều địa phương làm gián đoạn thi công, hạn chế huy động nhân lực, máy móc, vận chuyển vật liệu, đồng thời làm chậm nghiệm thu khối lượng hoàn thành và thanh toán vốn.

Để tháo gỡ những khó khăn nêu trên, thúc đẩy giải ngân đầu tư công trong những tháng cuối năm 2026, Bộ Tài chính đã đưa ra những giải pháp cụ thể để các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung triển khai trong thời gian tới.

Bộ Tài chính nhấn mạnh việc quản lý chặt chẽ nguồn cung, giá vật liệu xây dựng; theo dõi, bình ổn thị trường vật liệu xây dựng; nghiên cứu giải pháp điều phối, sử dụng vật liệu thay thế.

Tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh công tác bồi thường, tái định cư; đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân các dự án giao thông trọng điểm; tăng cường tổ chức thực hiện dự án, điều chuyển kế hoạch vốn linh hoạt, nâng cao hiệu quả quản lý và đẩy nhanh tiến độ thi công; đẩy nhanh công tác nghiệm thu, thanh toán.

Trong tháng 7, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 1129/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 phê duyệt phương án chấm điểm các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương về thực hiện giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công, để triển khai phương án chấm điểm công khai, minh bạch, bảo đảm chất lượng thông tin, dữ liệu của các chỉ tiêu chấm điểm, Bộ Tài chính đã nghiên cứu xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công và có văn bản số 10950/BTC-PTHT ngày 24/7/2026 hướng dẫn cách thức chấm điểm để các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương triển khai thực hiện (áp dụng chạy thử đối với các kỳ báo cáo tháng 7, tháng 8, tháng 9 và chính thức thực hiện, áp dụng từ kỳ báo cáo tháng 10/2026). Vì vậy các đơn vị cần thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, cập nhật đầy đủ dữ liệu giải ngân và triển khai chấm điểm giải ngân theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg.