Quyết liệt giảm mặt bằng lãi suất thị trường

Đa dạng hóa các nguồn vốn phục vụ phát triển kinh tế

Hiện nay, ngành ngân hàng đang phải đối diện với nhiều khó khăn, thách thức đan xen và phức tạp. Kinh tế thế giới tiếp tục biến động khó lường, mặt bằng lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao cùng với gia tăng rủi ro địa chính trị đã tạo sức ép lớn lên công tác kiểm soát lạm phát và điều hành chính sách tiền tệ. Trong nước, huy động vốn tăng chậm, gây áp lực lớn lên cân đối nguồn vốn của các tổ chức tín dụng…

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NNHN Việt Nam) vẫn kiên định mục tiêu kép: Kiểm soát lạm phát, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đi đôi với bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng. NHNN Việt Nam đã điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt và bám sát diễn biến thị trường trong nước và quốc tế. Các công cụ điều tiết được triển khai đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường ngoại hối và đảm bảo thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng.

Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB) triển khai nhiều chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi.

Thời gian qua, NHNN Việt Nam đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Theo đó, NNHN Việt Nam tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN Việt Nam với chi phí thấp để góp phần hỗ trợ nền kinh tế. Đồng thời, NHNN Việt Nam cũng đã có văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ.

Tại cuộc họp của NHNN Việt Nam và các ngân hàng thương mại ngày 9-4-2026, NHNN Việt Nam đã yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm lãi suất tiền gửi của các giao dịch phát sinh mới đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân. Ngay sau cuộc họp, thực tế ghi nhận, nhiều ngân hàng thương mại đã nhập cuộc rất tích cực, chủ động triển khai việc giảm lãi suất, như: MB, Agribank, Vietcombank, VietinBank, BIDV… Trong tháng 4-2026, mặt bằng lãi suất thị trường liên tục có xu hướng giảm, tạo tín hiệu tích cực cho cộng đồng doanh nghiệp, người dân.

Về tín dụng, tốc độ tăng trưởng tín dụng cao trong những năm gần đây cũng đang tạo ra những áp lực nhất định đối với hệ thống ngân hàng. Tăng trưởng tín dụng đang cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Điều này khiến áp lực thanh khoản và lãi suất có xu hướng gia tăng. Đáng chú ý, tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam hiện đang ở mức cao nhất trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp (số liệu tháng 3-2026 là tỷ lệ tín dụng/GDP đã vượt 144%), cho thấy nền kinh tế đang phụ thuộc quá nhiều vào vốn tín dụng ngân hàng. Nếu tiếp tục dựa quá nhiều vào kênh tín dụng ngân hàng sẽ tiềm ẩn rủi ro hệ thống và có thể gây hệ lụy cho nền kinh tế vì nguồn huy động của các ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn nhưng nhu cầu vốn của nền kinh tế lại mang tính trung hạn và dài hạn.

Tại cuộc họp ngày 5-3-2026 của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng với NHNN Việt Nam và Bộ Tài chính về điều hành chính sách tiền tệ, tài khóa, Thủ tướng cũng đã nhấn mạnh, phải chuyển trạng thái từ phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn tín dụng cho phát triển sang huy động, đa dạng hóa các nguồn vốn hợp pháp khác.

Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN Việt Nam đã giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng với định hướng 15% để các tổ chức tín dụng thực hiện; yêu cầu tổ chức tín dụng kiểm soát chặt tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, lĩnh vực bất động sản, hướng dòng vốn tín dụng vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng, phù hợp với năng lực quản trị rủi ro, hạn chế nợ xấu gia tăng, đảm bảo an toàn hoạt động.

Quyết liệt xử lý nếu tổ chức tín dụng có sai phạm

Thời gian gần đây có xuất hiện một số hiện tượng tổ chức tín dụng cá biệt “lội ngược dòng” có điều chỉnh tăng lãi suất, chưa thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN Việt Nam, ảnh hưởng đến ổn định thị trường tiền tệ.

Ngày 14-5-2026, NHNN Việt Nam đã có Công văn số 3972/NHNN-CSTT chỉ đạo các NHNN chi nhánh tại các khu vực tổ chức kiểm tra các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn trong việc thực hiện chủ trương giảm mặt bằng lãi suất. Chỉ một tuần sau, ngày 21-5-2026, NHNN Việt Nam tiếp tục có Công văn số 4190/NHNN-CSTT chỉ đạo các NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn để yêu cầu, quán triệt các chi nhánh ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN Việt Nam tại Thông báo số 117/TB-NHNN ngày 10-4-2026 về việc giảm mặt bằng lãi suất; đồng thời chỉ đạo các NHNN Khu vực tập trung tăng cường tổ chức kiểm tra việc giảm lãi suất của các ngân hàng thương mại, xử lý nghiêm các sai phạm (nếu có).

Theo NHNN Việt Nam, các NHNN Khu vực đã và đang tích cực triển khai các giải pháp để yêu cầu các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn thực hiện nghiêm việc giảm lãi suất theo chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN Việt Nam; tiến hành rà soát, khảo sát các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn có mặt bằng lãi suất tiền gửi và cho vay cao so với các chi nhánh ngân hàng thương mại khác trên địa bàn để tổ chức kiểm tra chuyên đề; đồng thời, NHNN khu vực đã chỉ đạo Thanh tra NHNN Khu vực thực hiện các nội dung chỉ đạo về lãi suất khi thành lập các đoàn thanh tra theo Kế hoạch thanh tra năm 2026.

Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn cần thêm động lực tăng trưởng, giới chuyên gia cho rằng, sự quyết liệt của nhà điều hành đang cho thấy sự nỗ lực của ngành Ngân hàng trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, người dân vượt qua giai đoạn nhiều thách thức hiện nay. Việc giảm mặt bằng lãi suất không còn là lời kêu gọi tự nguyện, mà là kỷ luật thị trường phải được thực thi nghiêm chỉnh để đạt mục tiêu cao nhất là góp phần tăng trưởng kinh tế.

Trong thời gian tới, NHNN Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay của thị trường và của từng tổ chức tín dụng, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của các tổ chức tín dụng để có chính sách, biện pháp kịp thời nhằm yêu cầu tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất. Song song với đó, NHNN Việt Nam tiếp tục triển khai các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ phù hợp, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện giảm mặt bằng lãi suất của tổ chức tín dụng theo chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN Việt Nam; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của các tổ chức tín dụng.