Rà soát, cảnh báo sớm sai sót, giảm thiểu rủi ro cho hộ kinh doanh

Hệ thống quản lý thuế sẽ tự động rà soát, phát hiện các sai sót hoặc dấu hiệu rủi ro và gửi thông báo cảnh báo ngay cho người nộp thuế để chủ động điều chỉnh, khắc phục, giúp giảm thiểu rủi ro về việc xử phạt vi phạm hành chính cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Tiếp nhận, phản hồi công khai mọi ý kiến của hộ kinh doanh

Nhằm hiện thực hóa chủ trương xóa bỏ thuế khoán theo Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang phương pháp kê khai. Giữ vai trò nòng cốt trong triển khai chủ trương lớn này, ngành Thuế đã thực hiện đồng bộ các giải pháp: từ tổ chức thực hiện, tăng cường hướng dẫn - tập huấn - truyền thông để hộ kinh doanh kịp thời tiếp cận và làm quen với phương thức quản lý mới, cho đến việc hoàn thiện pháp lý về chính sách thuế, chính sách quản lý thuế.

Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Theo quy định tại luật mới, mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh là từ 500 triệu đồng/năm, thay cho ngưỡng doanh thu chịu thuế là 100 triệu đồng/năm theo quy định cũ. Nhiều chuyên gia khẳng định, đây là bước cải cách quan trọng trong công tác quản lý thuế, góp phần thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp kê khai, nộp thuế.

 Năm 2026, ngành Thuế sẽ tiếp tục hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi chuyển đổi sang phương pháp tự kê khai. Ảnh: Đức Thanh

Năm 2026, ngành Thuế sẽ tiếp tục hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi chuyển đổi sang phương pháp tự kê khai. Ảnh: Đức Thanh

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu thực hiện các luật mới, còn một bộ phận hộ kinh doanh chưa nắm được chính sách, còn lúng túng, băn khoăn không biết phải kê khai, nộp thuế ra sao khi xóa bỏ hình thức thuế khoán. Trước băn khoăn của hộ kinh doanh, Cục Thuế đã chỉ đạo cơ quan thuế toàn quốc tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế không phải nộp lệ phí môn bài đối với năm 2026 và các năm tiếp theo.

Tại chương trình hành động “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế”, Cục Thuế yêu cầu toàn ngành bám sát các quy định hiện hành về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, tập trung hướng dẫn đúng, đủ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ phù hợp theo ngưỡng doanh thu thực tế; ưu tiên hỗ trợ các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới chuyển đổi, lần đầu thực hiện kê khai, đồng thời nâng cao mức độ tuân thủ đối với các hộ kinh doanh có quy mô lớn, hoạt động ổn định.

Đồng thời, xây dựng và cung cấp hệ thống tài liệu hỗ trợ người nộp thuế thống nhất, dễ hiểu, dễ thực hiện (tài liệu điện tử, video hướng dẫn, hỏi - đáp, kịch bản kê khai mẫu…) phù hợp theo đặc thù của từng nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, giúp người nộp thuế dễ dàng tra cứu, tiếp cận.

Mục tiêu 100% hồ sơ khai thuế được phân tích, kiểm tra tự động

Ngành Thuế đặt mục tiêu 100% hồ sơ khai thuế được phân tích, kiểm tra tự động bởi hệ thống công nghệ thông tin để tự động gửi theo phương thức điện tử cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh các cảnh báo sai sót để kịp thời giảm thiểu sai sót, tránh bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Lãnh đạo Cục Thuế yêu cầu, công tác hỗ trợ người nộp thuế phải được tổ chức theo hướng chủ động, đa kênh, phân công rõ trách nhiệm đến từng công chức thuế; đổi mới phương thức tuyên truyền, hỗ trợ trên nền tảng số. Trong thời gian đầu, căn cứ phân loại theo từng ngưỡng doanh thu của hộ kinh doanh và thời hạn kê khai tương ứng, nộp thuế, cơ quan thuế các cấp chủ động tổ chức các buổi tập huấn, hướng dẫn kê khai, nộp thuế trước thời hạn kê khai (như ngày hỗ trợ kê khai thuế…), hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở để hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định và từng bước hình thành thói quen tuân thủ.

Ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, mục tiêu cốt lõi của ngành là rà soát và hỗ trợ tối đa để khi bước vào kỳ kê khai, không còn hộ kinh doanh nào gặp vướng mắc. Để hiện thực hóa điều này, cơ quan thuế đã cam kết tiếp nhận và phản hồi công khai mọi ý kiến phản ánh của hộ kinh doanh thông qua các kênh truyền thông chính thức.

Giảm thiểu rủi ro xử phạt vi phạm hành chính cho hộ kinh doanh

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, trong năm 2026 và các năm tiếp theo, ngành Thuế sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi chuyển đổi sang phương pháp tự kê khai, bảo đảm việc thực hiện kê khai, nộp thuế được triển khai thống nhất, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và dịch vụ thuế điện tử trong toàn bộ các nghiệp vụ quản lý thuế: đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế... Phấn đấu đạt mục tiêu 100% hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được tiếp cận đầy đủ, kịp thời các quy định pháp luật thuế, quy trình, thủ tục hành chính thuế theo phương pháp tự kê khai, tự nộp thuế.

Bên cạnh đó, để thực hiện quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên cơ sở tạo thuận lợi tối đa, giúp người nộp thuế giảm thiểu rủi ro và nâng cao tính tuân thủ tự nguyện, mục tiêu được ngành Thuế đặt ra là các quy trình hỗ trợ tuân thủ trong công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được ban hành kịp thời.

Từ các mục tiêu đặt ra, ngành Thuế sẽ triển khai chức năng hỗ trợ kê khai thuế thông minh. Theo đó, hệ thống quản lý thuế tự động tổng hợp và tạo lập sẵn tờ khai thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Việc hỗ trợ tạo lập tờ khai được thực hiện trên cơ sở khai thác hiệu quả dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu quản lý thuế hiện có và các nguồn dữ liệu tin cậy được chia sẻ, qua đó giảm đáng kể thời gian, chi phí và sai sót trong quá trình kê khai. Cơ quan thuế có trách nhiệm chủ động thông báo, hướng dẫn và hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh rà soát, kiểm tra và xác nhận thông tin kê khai, bảo đảm người nộp thuế dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ tuân thủ.

Ngành Thuế cũng sẽ rà soát, xây dựng và triển khai quy trình hỗ trợ tuân thủ trong công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, bảo đảm phù hợp với phương thức kê khai và điều kiện thực hiện của người nộp thuế. Bộ tiêu chí được xây dựng theo hướng dễ hiểu, dễ áp dụng, làm cơ sở để hướng dẫn, hỗ trợ và tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Nội dung tiêu chí được chuẩn hóa và cập nhật đầy đủ các yếu tố liên quan đến hóa đơn điện tử, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, chứng từ điện tử và dữ liệu kê khai thuế, góp phần nâng cao tính minh bạch, thống nhất quy trình, hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đúng, đủ và kịp thời nghĩa vụ thuế theo quy định.

Đơn giản hóa công tác kế toán cho các hộ, cá nhân kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp

Ngày 16/5/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 138/NQ-CP về Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó, một trong những nhiệm vụ cụ thể của Bộ Tài chính để hỗ trợ thực chất, hiệu quả doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh là rà soát, sửa đổi các quy định pháp lý về chế độ tài chính, kế toán, thuế, bảo hiểm đối với doanh nghiệp siêu nhỏ theo hướng đơn giản hóa, dễ tuân thủ, dễ thực hiện, không làm phát sinh nhân sự về kế toán, hành chính để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp.

Theo đó, Bộ Tài chính đã nghiên cứu, xây dựng dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 132/2018/TT-BTC với cách thức tiếp cận tương tự với hướng dẫn kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành tại Thông tư số 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025. Hướng tiếp cận này nhằm mục đích đơn giản hóa công tác kế toán cho các doanh nghiệp siêu nhỏ; đồng thời, cũng khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Cụ thể, dự thảo thông tư đề xuất hướng dẫn việc ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ. Việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp siêu nhỏ được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

Đối tượng áp dụng thông tư là các doanh nghiệp siêu nhỏ, trong đó tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu thì được lựa chọn áp dụng thông tư này để thực hiện công tác kế toán.

Văn Tuấn

Nguồn Thời báo Tài chính: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/ra-soat-canh-bao-som-sai-sot-giam-thieu-rui-ro-cho-ho-kinh-doanh-191983-191983.html