Rà soát, hoàn thiện hai dự án luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên biển

Hoàn thiện 2 dự án luật

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN.

Tại cuộc họp, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Bộ đã tiếp thu các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, phối hợp với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, các cơ quan liên quan để hoàn thiện 2 dự án luật; bảo đảm đồng bộ với các dự án luật liên quan, quy định chuyển tiếp và điều kiện thi hành.

Về dự án Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên xin ý kiến về một số nội dung trong Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra, tập trung vào nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường; kiểm soát xả thải gắn với khả năng chịu tải của nguồn nước; phân cấp thẩm quyền và trách nhiệm giải quyết thủ tục môi trường đối với dự án liên tỉnh; yêu cầu năng lực đối với tổ chức tư vấn môi trường; nhận diện các yếu tố nhạy cảm trong đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và tần suất kiểm kê khí nhà kính...

Trong đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cân nhắc thể chế hóa yêu cầu bảo đảm nguồn lực tương xứng, bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường; kiểm soát xả thải trên cơ sở nồng độ, tải lượng và khả năng chịu tải thực tế của nguồn nước theo mùa, gắn với công khai khả năng chịu tải của lưu vực sông. Đồng thời, đề nghị làm rõ phân cấp thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM, cấp giấy phép môi trường và trách nhiệm điều phối của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đối với các vấn đề môi trường liên tỉnh.

Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát yêu cầu về năng lực đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn môi trường, cân nhắc cơ chế quản lý theo hướng công khai, minh bạch và tăng cường chế tài xử lý vi phạm; đồng thời làm rõ các tiêu chí năng lực ngay trong luật nếu tiếp tục quy định. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị rà soát việc nhận diện tác động đến di sản văn hóa, di dân tái định cư trong báo cáo ĐTM; bổ sung các yếu tố nhạy cảm như khu dân cư tập trung, nguồn nước cấp cho sinh hoạt, di sản văn hóa, di dân tái định cư quy mô lớn và quy định tần suất kiểm kê khí nhà kính phù hợp với đặc thù ngành, chi phí tuân thủ và năng lực thẩm định.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên báo cáo. Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN.

Về Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), các nội dung được Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu, giải trình tập trung vào quy hoạch không gian biển; cơ sở dữ liệu dùng chung; kiểm soát ô nhiễm và trách nhiệm bồi thường; chính sách thu hút đầu tư; thẩm định, giao khu vực biển; phân cấp, phân quyền và hoạt động nhận chìm ở biển...

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, các hoạt động trên biển phải tuân thủ quy hoạch không gian biển, phù hợp mục đích, phạm vi và phương thức sử dụng; việc phân định các khu vực chức năng như nuôi trồng thủy sản, điện gió, cáp quang phải bảo đảm không chồng chéo và phù hợp pháp luật chuyên ngành. Dự thảo cũng quy định xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu thống nhất, dùng chung, có cơ chế tích hợp, chia sẻ, cập nhật và phân cấp quyền tiếp cận.

Về kiểm soát ô nhiễm, dự thảo quy định nguyên tắc xác định trách nhiệm, xử lý vi phạm và bồi thường thiệt hại, cùng cơ chế phối hợp, xác định trách nhiệm của doanh nghiệp gây ô nhiễm và hỗ trợ người dân. Về thu hút đầu tư kinh tế biển, Bộ đã phối hợp với Bộ Tài chính rà soát chính sách hỗ trợ, bảo đảm phù hợp pháp luật về đầu tư, thuế.

Đối với thẩm định, giao khu vực biển, Bộ đề xuất tiếp tục lấy ý kiến các cơ quan Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Công Thương và cơ quan liên quan, nhất là đối với khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh; đồng thời làm rõ phân cấp, phân quyền giữa các cấp. Đối với hoạt động nhận chìm ở biển, Bộ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định theo hướng đơn giản, nhanh gọn, không phát sinh thủ tục không cần thiết nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu và quản lý chất nhận chìm.

Hài hòa lợi ích phát triển kinh tế với cộng đồng ven biển

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, theo pháp luật về ngân sách nhà nước, việc cân đối, bố trí ngân sách nhà nước cần đảm bảo tính linh hoạt, phù hợp với điều kiện đất nước trong từng giai đoạn cụ thể. Việc luật hóa mức sàn (tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước) chi sự nghiệp bảo vệ môi trường sẽ tạo sự cứng nhắc trong phân bổ ngân sách. Vì vậy, không quy định cứng tỷ lệ tối thiểu mà thực hiện theo các văn bản của Trung ương, Bộ Chính trị và Chính phủ chỉ đạo điều hành.

Thống nhất với phương án giải trình về kiểm soát xả thải vào nguồn nước mặt, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc cấp phép cần dựa trên đánh giá khả năng chịu tải thực tế của nguồn nước, bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường, đồng thời phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện quy định, làm rõ các trường hợp không được phép xả thải và biện pháp kiểm soát để bảo đảm cơ sở khoa học, chặt chẽ trong quá trình thực hiện.

Liên quan đến phân cấp thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM của các dự án liên tỉnh, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát kỹ quy định hiện hành, nhất là cơ chế phối hợp và xác định trách nhiệm giữa các cơ quan, địa phương khi dự án có phạm vi hoạt động trên địa bàn nhiều tỉnh.

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu phương án phân cấp phù hợp, bảo đảm rõ đầu mối, rõ trách nhiệm và thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng lưu ý, cùng với việc nâng cao chất lượng thẩm định ĐTM, cần tăng cường hậu kiểm, kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu về bảo vệ môi trường sau khi dự án được phê duyệt. Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra thực tế một số dự án liên tỉnh đã được phân cấp thẩm định để có thêm cơ sở đánh giá, hoàn thiện quy định.

Với các tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn môi trường, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát quy định về điều kiện năng lực; xác định rõ những nội dung cần quy định trong luật và nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm chặt chẽ, khả thi.

Về tần suất kiểm kê khí nhà kính, Phó Thủ tướng đề nghị rà soát kỹ các cam kết, yêu cầu quốc tế có liên quan; trên cơ sở đó xác định tần suất phù hợp, tránh phát sinh chi phí tuân thủ không cần thiết cho doanh nghiệp.

Với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, tiếp thu đầy đủ, phù hợp các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo Quốc hội và cơ quan thẩm tra; bám sát kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để hoàn thiện dự thảo và báo cáo giải trình, tiếp thu.

Quy hoạch không gian biển liên quan đến nhiều lĩnh vực và luật chuyên ngành, vì vậy phải được rà soát kỹ, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, không chồng chéo, mâu thuẫn với các quy định pháp luật khác. Nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội cần được quy định trong luật; những vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, khả thi.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan về hoạt động nhận chìm ở biển, bảo đảm quy định rõ ràng, thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý, việc giao, cho thuê, quản lý và khai thác các khu vực biển cần hài hòa giữa yêu cầu phát triển kinh tế, quản lý tài nguyên với lợi ích chính đáng của cộng đồng dân cư ven biển. Các quy định cần tạo điều kiện để địa phương quản lý, khai thác hiệu quả khu vực biển, phát triển các dịch vụ phù hợp, bảo đảm vệ sinh, cảnh quan, đồng thời duy trì khả năng tiếp cận biển của người dân, tránh phát sinh những rào cản không cần thiết.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện hai dự án luật cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp, bảo đảm chặt chẽ, đồng bộ, khả thi trước khi trình cấp có thẩm quyền.