Rà soát, khắc phục tồn tại trong hoạt động thẩm định giá
Sau đợt kiểm tra định kỳ đối với 23 doanh nghiệp thẩm định giá, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 2214/BTC-QLG, yêu cầu các đơn vị nghiêm túc chấp hành quy định pháp luật, kịp thời khắc phục tồn tại, tăng cường kiểm soát chất lượng và tuân thủ đầy đủ Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan.
Công văn được ban hành trên cơ sở kết quả kiểm tra theo Quyết định số 1311/QĐ-BTC ngày 9/4/2025 và Quyết định số 3217/QĐ-BTC ngày 17/9/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc kiểm tra chấp hành pháp luật trong lĩnh vực thẩm định giá. Theo đó, cơ quan quản lý đã tiến hành kiểm tra định kỳ việc tuân thủ quy định pháp luật tại 23 doanh nghiệp thẩm định giá.
Kết quả kiểm tra cho thấy, về cơ bản các doanh nghiệp được kiểm tra đã thực hiện các quy định về quản lý hoạt động thẩm định giá và Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam; ý thức tuân thủ pháp luật có chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, vẫn còn một số vi phạm và thiếu sót cần khắc phục. Một số doanh nghiệp lưu trữ hồ sơ thẩm định giá chưa đầy đủ theo quy định; thực hiện quy trình thẩm định giá chưa đúng; không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, đồng thời không trích lập quỹ dự phòng rủi ro nghề nghiệp. Các trường hợp vi phạm đã bị lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Bộ Tài chính cũng chỉ rõ nguyên nhân chủ yếu là do một số doanh nghiệp chưa quán triệt đầy đủ các quy định pháp luật về thẩm định giá, chưa cập nhật kịp thời các quy định mới, dù thẩm định viên đã tham gia các lớp cập nhật kiến thức. Công tác kiểm soát nội bộ tại một số đơn vị chưa được thực hiện chặt chẽ.
Về chuyên môn, có trường hợp thẩm định viên chưa đưa ra đầy đủ đánh giá, biện luận để kết luận giá trị tài sản; một số hồ sơ phân tích thông tin thị trường còn sơ sài hoặc thiếu thông tin cơ bản trong Báo cáo thẩm định giá và Chứng thư thẩm định giá.
Đối với phương pháp so sánh, phiếu khảo sát tài sản so sánh còn thiếu chi tiết; tỷ lệ điều chỉnh chưa kèm theo biện luận và chứng cứ về giao dịch thị trường; chưa phân tích đầy đủ chất lượng thông tin tài sản so sánh, số lần điều chỉnh, giá trị điều chỉnh gộp và điều chỉnh thuần khi xác định giá trị tài sản.
Với phương pháp thẩm định giá chi phí, một số số liệu đầu vào khi tính toán chi phí thay thế hoặc chi phí tái tạo chưa được biện luận đầy đủ; việc xác định hao mòn thiếu căn cứ thuyết phục; tuổi đời hiệu quả và tuổi đời kinh tế của tài sản chưa được làm rõ.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính yêu cầu tổng giám đốc, giám đốc các doanh nghiệp thẩm định giá nhận rõ những tồn tại, thiếu sót; đối chiếu với tình hình hoạt động của đơn vị để nghiêm túc rút kinh nghiệm và chấn chỉnh kịp thời hoạt động kinh doanh dịch vụ thẩm định giá cũng như hành nghề của các thẩm định viên.
Các doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là hệ thống quy định theo Luật Giá năm 2023 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2024); tuân thủ đầy đủ Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam; thực hiện nghiêm phạm vi công việc thẩm định, nhất là khâu thu thập thông tin về tài sản phục vụ quá trình thẩm định.
Doanh nghiệp phải lập đầy đủ biên bản khảo sát thực trạng tài sản, phiếu thu thập thông tin; ghi rõ nguồn thông tin, bảo đảm khách quan, trung thực trước khi áp dụng phương pháp thẩm định giá. Báo cáo và Chứng thư thẩm định giá phải phát hành đầy đủ nội dung theo quy định tại Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam về hồ sơ thẩm định giá ban hành kèm theo Thông tư số 38/2014/TT-BTC; việc lưu trữ hồ sơ phải đúng quy định.
Đồng thời, các doanh nghiệp phải xây dựng và tổ chức thực hiện cơ chế kiểm soát chất lượng Báo cáo thẩm định giá trước khi phát hành Chứng thư; tăng cường quản lý, giám sát hoạt động của thẩm định viên; bảo đảm tham gia đầy đủ các lớp cập nhật kiến thức; thực hiện chế độ báo cáo về hoạt động thẩm định giá với Bộ Tài chính (Cục Quản lý giá) đúng thời hạn.
Từ đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã công bố danh sách thẩm định viên về giá tại 277 doanh nghiệp đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá; đồng thời công bố 6 doanh nghiệp và chi nhánh không bảo đảm điều kiện kinh doanh trong năm 2026.
Theo báo cáo tổng kết công tác năm 2025 của Cục Quản lý giá, cơ quan này đã thực hiện phân tích báo cáo và chấm điểm đánh giá hoạt động đối với 272 doanh nghiệp thuộc nhóm đủ điều kiện trong giai đoạn từ 1/1 đến 31/12/2024.
Việc tăng cường kiểm tra, công khai điều kiện kinh doanh và yêu cầu chấn chỉnh kịp thời được xem là bước đi cần thiết nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ thẩm định giá, bảo đảm tính minh bạch, khách quan của kết quả thẩm định, góp phần lành mạnh hóa thị trường và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về giá trong giai đoạn mới.
