Rà soát, tổ chức lại 33 chương trình KH-CN quốc gia

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ KH-CN, ngày 4-11, ông Hoàng Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ (Bộ KH-CN) đã giới thiệu Đề án tái cấu trúc các chương trình KH-CN quốc gia.

Ông Hoàng Anh Tú cho biết, trong giai đoạn 2016-2025, 42 chương trình đã triển khai gần 4.800 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tạo ra 6.677 bài báo quốc tế thuộc hệ thống WoS (Web of Science) và Scopus, đồng thời góp phần đào tạo 1.579 tiến sĩ.

Ông Hoàng Anh Tú giới thiệu Đề án tái cấu trúc các chương trình KH-CN quốc gia tại cuộc họp báo. Ảnh: M.H

Tuy nhiên, thực tiễn cũng bộc lộ những hạn chế khi nguồn lực còn phân tán, một số nhiệm vụ có nội dung giao thoa, kết quả nghiên cứu chưa được kết nối hiệu quả với hoạt động ứng dụng và thương mại hóa. Phương thức quản lý còn chú trọng quá trình thực hiện, trong khi việc đánh giá hiệu quả và tác động thực tế chưa được quan tâm đầy đủ.

Định hướng hình thành 6 nhóm chương trình KH-CN có tính liên kết, bổ trợ lẫn nhau. Nguồn: Bộ KH-CN

Theo ông Hoàng Anh Tú, tinh thần xuyên suốt của đề án là chuyển từ quản lý theo nhiệm vụ sang quản trị theo mục tiêu, sản phẩm, hiệu quả và tác động thực tế. Theo đó, hiệu quả đầu tư cho KH-CN không chỉ được đánh giá bằng số lượng nhiệm vụ hay kinh phí thực hiện mà phải thể hiện thông qua năng lực làm chủ công nghệ, sản phẩm được tạo ra và những đóng góp đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Các mục tiêu hướng đến của đề án. Nguồn: Bộ KH-CN

Ngay trong năm 2026, Bộ KH-CN sẽ rà soát, tổ chức lại 33 chương trình KH-CN quốc gia, định hướng hệ thống thành 6 nhóm có tính liên kết, bổ trợ lẫn nhau, từ nghiên cứu cơ bản, phát triển công nghệ đến ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 50% nhiệm vụ đặt hàng có doanh nghiệp chủ trì hoặc phối hợp thực hiện; hình thành ít nhất 20 sản phẩm trọng điểm, sản phẩm chiến lược và 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ. Đến năm 2035, phấn đấu có ít nhất 50 sản phẩm được thương mại hóa ở quy mô công nghiệp.

Lộ trình thực hiện Đề án. Nguồn: Bộ KH-CN

Bên cạnh đổi mới phương thức quản lý, đề án cũng chú trọng việc ghi nhận và tôn vinh các công trình nghiên cứu có giá trị cũng được chú trọng nhằm khuyến khích những đóng góp của đội ngũ nhà khoa học đối với sự phát triển đất nước.