Ronaldo bị cho là kìm hãm tuyển Bồ Đào Nha

Cristiano Ronaldo chia tay tuyển Bồ Đào Nha với 234 trận và 146 bàn, hai kỷ lục của bóng đá nam quốc tế. Anh đi qua sáu kỳ World Cup, sáu kỳ Euro, là thủ quân trong chức vô địch Euro 2016 và góp mặt trong hai lần Bồ Đào Nha đăng quang Nations League năm 2019 và 2025.

Mất một cầu thủ như vậy về lý thuyết phải khiến bất kỳ đội tuyển nào yếu đi. HLV Miguel Santos, cựu thuyền trưởng CLB nữ SC Braga, lại nhìn vấn đề theo hướng khác.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, HLV Santos - người từng là đồng nghiệp của Ruben Amorim - cho rằng Bồ Đào Nha có thể mất đi một trong những vũ khí đáng sợ nhất trong vùng cấm, nhưng đồng thời mở ra cơ hội xây dựng cách chơi phù hợp hơn với HLV Jorge Jesus. Điểm mấu chốt không nằm ở việc Ronaldo còn đủ giỏi hay không, mà là ở tuổi 41, anh còn đáp ứng được bao nhiêu yêu cầu của một hệ thống đặt nặng pressing, tốc độ và khả năng di chuyển liên tục.

“Với phong cách của HLV Jesus, tôi nghĩ Bồ Đào Nha tốt hơn khi không có Cristiano”, ông Santos nhận định.

Ronaldo vẫn ghi bàn, nhưng bóng đá không chỉ có ghi bàn

HLV Santos hiểu khá rõ cách Jorge Jesus xây dựng đội bóng. Theo ông, HLV người Bồ Đào Nha thích pressing cao, muốn tiền đạo chạy nhiều, tham gia phòng ngự và liên tục tạo ra những pha di chuyển với tốc độ, sức mạnh ở phía trên.

Ronaldo từng làm tất cả những việc ấy khi còn ở độ tuổi 20 hay đầu 30. Nhưng ở tuổi 41, yêu cầu một cầu thủ duy trì cường độ tương tự trong 90 phút không còn thực tế.

“Cristiano không thể làm tất cả những điều ấy theo cách cậu ấy từng làm khi còn ở tuổi 20 hoặc 30”, HLV Santos nói. “Xét về phong cách và khía cạnh tập thể, tôi tin Bồ Đào Nha có thể chơi tốt hơn khi không có Cristiano”.

Miguel Santos cho rằng lối chơi pressing cường độ cao của Jorge Jesus phù hợp hơn với một hàng công không còn phụ thuộc vào Ronaldo.

Nhận định này dễ gây tranh cãi nếu chỉ nhìn vào 146 bàn thắng. Ronaldo kết thúc sự nghiệp quốc tế với tư cách chân sút số một lịch sử bóng đá nam cấp đội tuyển và cũng là người khoác áo ĐTQG nhiều nhất với 234 lần ra sân.

HLV Santos cũng không phủ nhận giá trị ấy. Trái lại, ông xem Ronaldo là tiền đạo tốt nhất mà Bồ Đào Nha từng có khi bóng nằm trong vùng cấm.

“Về dứt điểm, trong vùng cấm và các tình huống cố định tấn công, chúng tôi mất tiền đạo tốt nhất từng có, chắc chắn”, HLV Santos phân tích.

Sự khác biệt nằm ở hoàn cảnh trận đấu.

Nếu Bồ Đào Nha gặp một đối thủ yếu hơn, chủ động phòng ngự thấp và để đội bóng của HLV Jesus kiểm soát bóng quanh vùng cấm, Ronaldo vẫn có thể đá 90 phút. Trong thế trận ấy, anh không cần di chuyển quá rộng hoặc liên tục pressing quãng dài. Công việc quan trọng nhất là chọn đúng vị trí và kết thúc cơ hội, hai phẩm chất Santos tin rằng Ronaldo vẫn còn nguyên.

Nhưng trước những đội đủ mạnh để chơi đôi công, đẩy tốc độ cao và buộc Bồ Đào Nha phải pressing lẫn lùi về liên tục, bài toán thay đổi hoàn toàn.

Theo HLV Santos, Ronaldo trong những trận kiểu này phù hợp hơn với vai trò khoảng 30-45 phút, thậm chí một giờ nếu điều kiện trận đấu thuận lợi. Việc sử dụng anh suốt 90 phút khiến ban huấn luyện phải chấp nhận những đánh đổi về cường độ và khả năng phòng ngự từ tuyến đầu.

Ronaldo chia tay tuyển Bồ Đào Nha với 234 trận và 146 bàn, đều là những kỷ lục của bóng đá nam quốc tế.

Câu chuyện vì vậy không đơn giản là Ronaldo ghi được bao nhiêu bàn. Một tiền đạo có thể vẫn là người dứt điểm hay nhất đội nhưng không còn là lựa chọn tối ưu cho mọi loại trận đấu.

Bồ Đào Nha có thể được giải phóng khỏi sức nặng Ronaldo

Ronaldo tạo ra một vấn đề khác mà số liệu chiến thuật khó phản ánh: sức hút quá lớn.

Trong hơn hai thập niên, gần như mọi đợt tập trung của Bồ Đào Nha đều xoay quanh anh. Ronaldo đá chính hay dự bị, ghi bàn hay không ghi bàn, phản ứng khi bị thay ra, vị trí trong đội hình hay tương lai ở tuyển đều có thể trở thành câu chuyện lớn.

Cuộc chia tay năm 2026 cho thấy sức nặng ấy vẫn còn nguyên. Ronaldo rời tuyển sau bất đồng với Jorge Jesus, dù HLV này vẫn muốn triệu tập anh cho đợt tập trung tháng 11. Sky Sports cho biết hai người không nói chuyện với nhau kể từ cuối tháng 9, trước khi Ronaldo quyết định khép lại 23 năm khoác áo ĐTQG.

HLV Santos cho rằng khi Ronaldo không còn xuất hiện, những cầu thủ còn lại có thể cảm thấy bớt áp lực hơn.

“Khi Cristiano ở đó, cả thế giới đều nhìn vào”, HLV Santos nói. “Có thể bây giờ cầu thủ sẽ cảm thấy ít áp lực hơn một chút. Không khí quanh đội tuyển cũng sẽ bớt tính truyền thông hơn và điều ấy có thể tốt cho một số cầu thủ thuộc thế hệ mới”.

Theo Santos, Ronaldo vẫn đặc biệt nguy hiểm trong vùng cấm nhưng không còn phù hợp để đá 90 phút trước những đối thủ có cường độ cao.

Nhận định này không đồng nghĩa Ronaldo từng là vấn đề trong phòng thay đồ. Sức ép đến từ chính tầm vóc của anh. Một cầu thủ sở hữu năm Quả bóng vàng, hàng loạt kỷ lục và hơn hai thập niên đứng ở trung tâm đội tuyển đương nhiên kéo theo mức độ chú ý mà rất ít tập thể phải trải qua.

Khi anh rời đi, quyền lực trên sân cũng được phân bổ lại.

Bruno Fernandes, Bernardo Silva, Vitinha, João Neves, Rafael Leão hay những cầu thủ tấn công khác sẽ không còn bước vào một hệ thống mà câu hỏi đầu tiên luôn là Ronaldo chơi ở đâu. HLV Jorge Jesus có thể chọn tiền đạo dựa hoàn toàn vào đối thủ, cường độ trận đấu và yêu cầu pressing.

Điều Bồ Đào Nha mất lại không nhỏ. Không cầu thủ nào trong đội hình hiện tại có hồ sơ ghi bàn quốc tế tiệm cận Ronaldo. Anh ghi 146 bàn và kết thúc sự nghiệp tuyển với khoảng cách rất lớn so với những chân sút còn lại trong lịch sử Bồ Đào Nha.

Vì thế, HLV Santos không cho rằng việc Ronaldo ra đi tự động khiến Bồ Đào Nha mạnh hơn. Ông chỉ cho rằng đội tuyển có cơ hội trở thành một tập thể khác: nhanh hơn, pressing đồng bộ hơn và ít phải điều chỉnh hệ thống cho một cá nhân.

Kết quả mới là phép thử cuối cùng.

Santos cho rằng thế hệ mới của Bồ Đào Nha có thể chịu ít áp lực truyền thông hơn sau khi Ronaldo rời đội tuyển.

HLV Santos thừa nhận mọi lập luận về chiến thuật sẽ trở nên vô nghĩa nếu Bồ Đào Nha không tiếp tục chiến thắng. Ronaldo từng đem lại những bàn thắng mà cấu trúc tập thể không dễ thay thế, đặc biệt khi trận đấu bị khóa chặt và chỉ cần một khoảnh khắc trong vùng cấm.

Bồ Đào Nha vì thế bước vào thời kỳ hậu Ronaldo với một nghịch lý. Họ vừa mất cầu thủ ghi bàn hay nhất lịch sử, vừa có thêm khoảng trống để Jorge Jesus xây đội bóng đúng với những yêu cầu của mình.

Ronaldo có thể vẫn là lựa chọn tốt nhất nếu Bồ Đào Nha cần một người kết thúc cơ hội. Nhưng nếu câu hỏi là cả đội tuyển có thể chạy, pressing và vận hành đồng bộ hơn hay không, Santos tin câu trả lời có thể rất khác.

Và lần đầu tiên sau 23 năm, Bồ Đào Nha sẽ có cơ hội kiểm chứng điều ấy mà không còn Ronaldo trên sân.