Rộng mở thị trường xuất khẩu trái cây tươi

Trái bưởi đang có tiềm năng lớn trên thị trường xuất khẩu. Trong ảnh: Vườn bưởi tại phường Tân Triều. Ảnh: Bình Nguyên

Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân chính khiến xuất khẩu rau quả của Việt Nam tăng trưởng tốt là do sự cải thiện rõ rệt về chất lượng rau quả với mã số vùng trồng không ngừng được nhân rộng gắn với việc truy xuất nguồn gốc ngày càng minh bạch. Đây cũng là yêu cầu quan trọng nhất để tiếp tục mở rộng thị trường xuất khẩu trái cây tươi.

“Thủ phủ” trái cây tươi xuất khẩu

Trong nhóm những mặt hàng trái cây tươi chủ lực xuất khẩu, Đồng Nai là “thủ phủ” của nhiều mặt hàng trái cây tươi đứng đầu về kim ngạch xuất khẩu như: sầu riêng, chuối, xoài… Cụ thể, mặt hàng sầu riêng hiện dẫn đầu về kim ngạch xuất khẩu đang rộ vụ thu hoạch. Với diện tích hơn 23 ngàn hécta, sầu riêng là cây trồng chủ lực tại nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Đồng Nai; là cây trồng đứng đầu về hiệu quả kinh tế hiện nay. Đồng Nai còn là “thủ phủ” trồng chuối xuất khẩu của cả nước với diện tích gần 21 ngàn hécta, sản lượng trên 900 ngàn tấn/năm nhờ cây trồng này đạt năng suất cao, khoảng 55 tấn/hécta. Trong đó, khoảng 80% tổng sản lượng chuối trên địa bàn thành phố cung cấp cho thị trường xuất khẩu, phủ sóng khắp các nước trên thế giới, trong đó có nhiều thị trường khó tính như: Hàn Quốc, Nhật Bản…

Vùng chuối cấy mô xuất khẩu tại xã Phú Lý.

Tháng 4-2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn khi Nghị định thư về Yêu cầu Kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc chính thức được ký kết sau hơn 7 năm đàm phán. Đây là chìa khóa mở ra cánh cửa vào thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới, tạo đầu ra bền vững cho trái bưởi Việt Nam. Với tổng diện tích gần 11 ngàn hécta, đây cũng là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao tại nhiều địa phương của thành phố Đồng Nai. Định hướng đến năm 2030, toàn thành phố duy trì và phát triển vùng bưởi tập trung khoảng 12,7 ngàn hécta, tiếp tục phát triển các vùng trồng tập trung, sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP gắn với nhân rộng mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói xuất khẩu.

Không chỉ có diện tích, sản lượng lớn, nhiều cây ăn trái xuất khẩu chủ lực của Đồng Nai còn có lợi thế cạnh tranh khi đã được định hướng phát triển hình thành những vùng chuyên canh với quy mô sản xuất lớn, chuyên nghiệp. Trong đó, công tác thực hiện xây dựng mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói xuất khẩu được Đồng Nai quan tâm triển khai từ rất sớm.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Thắng cho biết: Các hợp tác xã, tổ hợp tác có vai trò quan trọng trong tổ chức sản xuất, hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn. Chính vì vậy, ngành nông nghiệp tiếp tục triển khai nhiều chương trình, chính sách khuyến khích, phát huy vai trò của hợp tác xã trong xây dựng các vùng nguyên liệu lớn, đồng đều về chất lượng. Hợp tác xã còn đóng vai trò làm trung tâm liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp, hình thành các chuỗi liên kết bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ, góp phần tăng lợi thế cạnh tranh cho ngành hàng trái cây xuất khẩu. Đến nay, trên địa bàn thành phố đã xây dựng được 209 mã số vùng trồng với tổng diện tích khoảng 14,5 ngàn hécta và 76 cơ sở đóng gói xuất khẩu đi Trung Quốc, Hoa Kỳ, Châu Âu, Australia, New Zealand, Thái Lan…

Thu hút doanh nghiệp đầu tư

Với lợi thế có diện tích lớn các loại trái cây xuất khẩu; thực hiện hiệu quả việc xây dựng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói xuất khẩu, Đồng Nai ngày càng thu hút các doanh nghiệp xuất khẩu trái cây tươi tìm cơ hội hợp tác, đầu tư.

Ông Ngô Xuân Chinh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp (Viện Khoa học kỹ thuật miền Nam) nhận xét: Trái cây của đồng bằng sông Cửu Long gặp khó khăn khi tham gia thị trường xuất khẩu vì vấn đề dư lượng hóa chất vượt ngưỡng tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu. Trong khi đó, Đồng Nai nói riêng, miền Đông Nam Bộ nói chung đang nổi lên là vùng trồng lớn và nông dân Đồng Nai phải nắm bắt cơ hội này.

“Tôi đi khảo sát thị trường các nước, nhất là Trung Quốc, thấy nhu cầu của họ về các loại trái cây tươi là rất lớn, trong đó có trái bưởi. Đây là loại trái cây cho thu hoạch quanh năm, có lợi thế rất lớn khi tham gia thị trường xuất khẩu. Đặc biệt, Đồng Nai có đặc sản bưởi Tân Triều, nếu nhân rộng được cũng là đặc sản có lợi thế xuất khẩu. Để nắm bắt được cơ hội này, thành phố cần hỗ trợ nông dân ứng dụng chuyển đổi số trong chuẩn hóa quy trình sản xuất an toàn, đạt tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu cũng như trong xây dựng mã số vùng trồng…” - ông Chinh chia sẻ.

Là một trong những doanh nghiệp chuyển hướng đầu tư vùng trồng xuất khẩu tại thành phố Đồng Nai, ông Nguyễn Hữu Tỷ, Giám đốc Công ty TNHH xuất nhập khẩu nông sản - thủy sản Tiền Giang (Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết: Mức tăng trưởng của mặt hàng chuối tươi xuất khẩu còn rất lớn, cả ở thị trường truyền thống Trung Quốc đến các thị trường mới như: Malaysia, Singapore… Thời gian qua, Đồng Nai phát triển mạnh các loại cây ăn trái chủ lực xuất khẩu, đặc biệt là cây chuối. Sự tăng trưởng này do thị trường thế giới ngày càng đánh giá cao về cả chất lượng và sản lượng ngành hàng trái cây của Việt Nam. Theo đó, doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư xây dựng mã vùng trồng chuối xuất khẩu để đảm bảo nguồn cung cho thị trường xuất khẩu đang tăng nhanh.