'Rùng mình' viễn cảnh ngày tận thế của Mặt Trời
Phát hiện chấn động về ngôi sao lùn trắng cổ đại liên tục nuốt chửng các hành tinh sau 3 tỷ năm ngủ yên.
Một nhóm nghiên cứu quốc tế do nghiên cứu sinh tiến sĩ Érika Le Bourdais từ đại học Montreal (Canada) dẫn đầu vừa công bố một phát hiện làm đảo lộn các lý thuyết tiến hóa hệ hành tinh hiện tại.
Theo đó, ngôi sao lùn trắng cổ đại mang tên LSPM J0207 3331, nằm cách Trái Đất 145 năm ánh sáng trong chòm sao Tam Giác, vẫn đang liên tục bồi tụ và hút các mảnh vỡ hành tinh vào lòng, bất chấp việc cỗ tử thi sao này đã nguội đi trong suốt ba tỷ năm qua.

Bắt quả tang “ngôi sao ma cà rồng” đang nuốt chửng một Trái Đất khác.
Phát hiện này chứng minh rằng các tiểu hành tinh, sao chổi và thậm chí cả các hành tinh lớn hoàn toàn có thể duy trì quỹ đạo xung quanh các ngôi sao đã chết trong một khoảng thời gian dài kỷ lục hơn nhiều so với những gì con người từng hình dung.
Ngôi sao lùn trắng này vốn là tàn tích đậm đặc còn sót lại sau khi một ngôi sao giống Mặt Trời cạn kiệt nhiên liệu hạt nhân và rũ bỏ lớp vỏ ngoài. Được phát hiện lần đầu vào năm 2019 bởi một nhà khoa học công dân, các quan sát chuyên sâu từ hệ thống kính thiên văn W. M. Keck ở Hawaii đã xác nhận sự tồn tại của một đĩa bụi silicat duy nhất giàu silicon và oxy bao quanh ngôi sao. Đĩa bụi này được hình thành khi các tiểu hành tinh hoặc hành tinh đá lớn bị xé toạc bởi lực hấp dẫn khổng lồ khi chúng di chuyển đến quá gần sao lùn trắng, tạo nên hiện tượng dư thừa bức xạ hồng ngoại đặc trưng.
Đáng chú ý, phân tích quang phổ bầu khí quyển của LSPM J0207 3331 đã để lộ ra dấu vân tay hóa học độc đáo của mười ba nguyên tố nặng như sắt, magiê, silicon, nhôm và canxi. Thông thường, các nguyên tố nặng này sẽ chìm xuống rất nhanh trong các sao lùn trắng giàu hydro, nhưng sự xuất hiện với hàm lượng lớn của chúng chứng tỏ quá trình bồi tụ vật chất vẫn đang diễn ra mạnh mẽ.
Mô hình phân bố hóa học này cho thấy ngôi sao đang "ăn thịt" tàn dư của một hành tinh đá lớn đã phân tách lớp manti và lõi kim loại, sở hữu cấu trúc tương đồng với Trái Đất hoặc tiểu hành tinh Vesta. Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng phát hiện ra chữ ký quang phổ phát xạ lõi vạch canxi (Ca II H & K) yếu, dấu hiệu cho thấy các hoạt động vật lý bất thường đang diễn ra ở tầng khí quyển trên của ngôi sao chết.

Minh họa bề mặt của Mặt Trời.
Hiện tượng bồi tụ muộn màng của LSPM J0207 3331 đã mở ra một góc nhìn hoàn toàn mới về số phận cuối cùng của Hệ Mặt Trời trong tương lai xa. Hiện tại, nguyên nhân khiến các mảnh vỡ hành tinh đột ngột lao vào ngôi sao sau hàng tỷ năm vẫn là một câu hỏi mở, với hai giả thuyết chính là do sự mất ổn định quỹ đạo gây ra bởi các hành tinh khổng lồ chạy bên trong hệ thống, hoặc do tác động lực hấp dẫn từ một ngôi sao khác đi ngang qua.
Các nhà khoa học kỳ vọng dữ liệu tương lai từ Kính thiên văn không gian James Webb hoặc sứ mệnh Gaia của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu sẽ sớm làm sáng tỏ bí ẩn này, đồng thời thúc đẩy việc mở rộng tìm kiếm dấu hiệu bồi tụ trên các sao lùn trắng giàu hydro cổ đại khác trong thiên hà.











