Rượu, bia: Mối nguy đối với sức khỏe gan mật

GIA TĂNG NGUY CƠ XƠ GAN, UNG THƯ GAN

Gan là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng, trong đó có chuyển hóa và đào thải các chất độc ra khỏi cơ thể. Khi thường xuyên sử dụng rượu, bia, gan phải hoạt động liên tục để chuyển hóa cồn.

Ảnh minh họa bởi A.I.

Quá trình này có thể gây tích tụ mỡ, tổn thương tế bào gan và hình thành phản ứng viêm. Nếu tình trạng kéo dài, bệnh có thể tiến triển thành xơ gan, làm suy giảm chức năng gan và tăng nguy cơ ung thư gan.

Đáng chú ý, nguy cơ tổn thương gan càng tăng khi người bệnh đồng thời nhiễm vi-rút viêm gan B, viêm gan C hoặc mắc các bệnh lý rối loạn chuyển hóa. 

Nghiên cứu “Nghiên cứu đặc điểm hình ảnh học và giá trị của siêu âm Doppler trong chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp năm 2026” của nhóm tác giả Nguyễn Thị Ngọc Trâm, Nguyễn Thị Thu Cúc và Đinh Hữu Tâm (Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp) khảo sát 72 bệnh nhân có tổn thương gan khu trú, trong đó có 53 trường hợp được chẩn đoán xác định ung thư biểu mô tế bào gan.

Kết quả ghi nhận tuổi trung bình của bệnh nhân ung thư gan là 63,1 tuổi; nam giới chiếm 75,5%, tỷ lệ nam/nữ là 3,1/1. Trong nhóm bệnh nhân này, tỷ lệ HBsAg dương tính là 58,5% và Anti-HCV dương tính là 15,1%. Đây là những yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến bệnh lý gan mạn tính.

Nghiên cứu ghi nhận tình trạng tăng sinh mạch máu xuất hiện ở 83% khối u. Siêu âm Doppler đạt độ nhạy 86,79%, độ đặc hiệu 84,21% và độ chính xác 86,11% trong chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan. Kết quả cho thấy giá trị của kỹ thuật này trong hỗ trợ phát hiện và đánh giá tổn thương gan, đặc biệt ở những bệnh nhân có nguy cơ cao.

BIẾN CHỨNG GAN MẬT CÓ THỂ ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Khi xơ gan tiến triển đến giai đoạn mất bù, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng do chức năng gan suy giảm và tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Trong đó, xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản và bệnh não gan là những biến chứng đặc biệt nguy hiểm.

Công trình “Mô hình bệnh tử vong và nặng xin về tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp năm 2023 - 2025” của nhóm tác giả: Hồ Huy Cường, Đặng Thị Hồng Loan và Lê Thị Hồng Ngân (Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp), khảo sát 6.419 trường hợp có kết cục lâm sàng bất lợi nội viện, ghi nhận 54 trường hợp xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, chiếm 0,84%; 42 trường hợp bệnh não gan độ IV, chiếm 0,65%. 

Đây là những biến chứng có thể diễn tiến nhanh, gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời. Nghiên cứu cũng ghi nhận nam giới có nguy cơ tử vong và nặng xin về cao gấp 1,26 lần so với nữ giới.

Những kết quả nghiên cứu cho thấy vai trò của việc phát hiện sớm tổn thương gan thông qua thăm khám, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh. Đối với người có thói quen sử dụng rượu, bia kéo dài, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ càng cần được quan tâm.

Để bảo vệ sức khỏe gan mật, mỗi người cần hạn chế và tốt nhất là không sử dụng rượu, bia; duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và chủ động kiểm tra sức khỏe. 

Người mắc viêm gan B, C hoặc xơ gan cần tuân thủ hướng dẫn điều trị, theo dõi định kỳ để phát hiện sớm các biến chứng. Phòng ngừa từ sớm chính là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tổn thương gan và giảm gánh nặng bệnh tật.

C.THẮNG - T.H 

(lược ghi)