Rượu giả: 'Cái bẫy' chết người và 9 cách nhận diện

1. Hiểm họa từ những loại rượu giả, không rõ nguồn gốc

Rượu giả thường được chia làm 3 loại chính, mỗi loại đều mang đến những nguy cơ riêng biệt:

- Rượu sản xuất từ cồn công nghiệp methanol:Thay vì dùng ethanol (cồn thực phẩm) được lên men từ ngũ cốc, loại rượu giả này thường được sản xuất bằng cách pha trộn cồn công nghiệp methanol với nước và các loại phẩm màu, hương liệu hóa học.

Methanol là một loại cồn cực độc, vốn chỉ được dùng trong công nghiệp và không được phép dùng trong thực phẩm. Khi đi vào cơ thể, methanol chuyển hóa thành các chất độc gây tổn thương hệ thần kinh, suy gan, suy thận và đặc biệt là gây mù lòa do tác động lên dây thần kinh thị giác.

- Rượu giả thương hiệu: Người làm rượu giả thu mua vỏ chai thật của các dòng rượu danh tiếng, sau đó chiết rót rượu rẻ tiền, rượu kém chất lượng vào bên trong rồi dán lại tem nhãn giả và bán với giá của rượu thương hiệu.

- Rượu ngâm thủ công không rõ nguồn gốc: Nhiều loại rượu được quảng cáo là "rượu thuốc" nhưng thực chất được ngâm từ các loại thảo mộc, động vật có độc hoặc pha trộn hóa chất để tạo mùi, tạo màu mà không qua bất kỳ quy trình kiểm soát chất lượng nào.

Ngoài ra còn có các loại rượu tự nấu tại các cơ sở thủ công không đảm bảo vệ sinh hoặc không được lọc bỏ các độc tố như aldehyde và furfural cũng gây ra tình trạng đau đầu dữ dội, mệt mỏi kéo dài sau khi uống. Những chất này tích tụ lâu ngày sẽ tàn phá cơ thể, làm suy giảm chức năng gan.

Khi uống phải rượu giả, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, thậm chí là tử vong.

2. "Sát thủ" mang tên methanol

Điểm khác biệt giữa rượu thật và rượu giả chính là sự hiện diện của methanol. Khi uống rượu thật (ethanol), cơ thể sẽ chuyển hóa và đào thải qua gan một cách tự nhiên. Còn methanol khi đi vào cơ thể, gan sẽ chuyển hóa nó thành formaldehyde, sau đó tiếp tục chuyển hóa thành acid formic. Đây là chất cực độc, nó tấn công trực tiếp vào các tế bào, dẫn đến tình trạng nhiễm toan chuyển hóa nặng.

Acid formic tập trung phá hủy dây thần kinh thị giác và các tế bào não. Đó là lý do tại sao người ngộ độc rượu giả thường bị mù lòa hoặc tổn thương não vĩnh viễn nếu may mắn sống sót.

Gan và thận là hai cơ quan bị ảnh hưởng nặng nề khi phải gồng mình lọc bỏ độc tố, dẫn đến suy gan, suy thận cấp tính.

3. Cách nhận diện rượu giả

Dù công nghệ làm rượu giả ngày càng tinh vi nhưng nếu quan sát kỹ, vẫn có thể nhận ra những kẽ hở:

- Quan sát tem nhập khẩu và tem chống hàng giả: Với các loại rượu ngoại, tem là dấu hiệu nhận diện đầu tiên. Tem thật của cơ quan chức năng thường có màu sắc sắc nét, được dán chắc chắn và có các dấu hiệu quang học thay đổi màu sắc khi nghiêng chai. Trong khi đó, tem giả thường có màu nhòe, chữ in không rõ ràng hoặc dễ dàng bị bong tróc.

- Kiểm tra nắp chai và nút cổ chai: Những chai rượu thật được đóng chai bằng dây chuyền hiện đại nên nắp chai luôn kín khít và đồng nhất. Rượu giả thường sử dụng lại nắp của chai thật đã qua sử dụng, do đó trên nắp có thể có những vết xước li ti hoặc các rãnh của nắp không khớp hoàn hảo với cổ chai. Hãy kiểm tra xem lớp màng bảo vệ nắp có bị rách hay có dấu hiệu được dán lại bằng keo thủ công hay không.

- Kiểm tra nhãn mác: Nhãn của rượu thật được in ấn với công nghệ cao, có những phần in nổi hoặc phủ bóng tinh xảo. Rượu giả thường có nhãn in bằng công nghệ thông thường nên chữ mờ, màu sắc không đồng nhất và nếu dùng tay ướt miết mạnh, mực in có thể bị nhòe.

- Mức rượu trong chai: Rượu chính hãng được đóng chai tự động nên mức nước trong các chai cùng loại luôn bằng nhau. Nếu thấy trên kệ hàng có những chai rượu cùng nhãn hiệu nhưng mức nước cao thấp khác nhau, đó là dấu hiệu của việc đóng chai thủ công và cần phải hết sức cảnh giác.

- Quan sát màu sắc và độ trong: Hãy đưa chai rượu ra nơi có ánh sáng tốt. Rượu thật luôn trong suốt, không có cặn hay các hạt lơ lửng. Nếu thấy rượu có hiện tượng vẩn đục hoặc có màu sắc quá sặc sỡ, không tự nhiên, rất có thể đó là rượu được pha chế từ phẩm màu công nghiệp.

- Thử nghiệm với nước lọc: Một mẹo nhỏ cho rượu ngoại chính hãng là hãy nhỏ một vài giọt rượu vào cốc nước lọc. Rượu thật thường tan đều, trong khi một số loại rượu giả pha hương liệu sẽ tạo ra những vệt dầu hoặc màu sắc loang lổ trên bề mặt nước.

- Thử nghiệm bằng nhiệt độ lạnh: Có thể cho một lượng nhỏ rượu vào ngăn đá tủ lạnh trong khoảng 24 giờ. Rượu thật với nồng độ cồn chuẩn sẽ không bao giờ bị đông đá. Nếu rượu bị đông một phần hoặc toàn bộ, đó chắc chắn là rượu giả đã bị pha loãng với nước và các hóa chất khác.

- Nhận diện bằng mùi vị: Rượu chứa methanol thường có mùi nồng gắt của hóa chất thay vì mùi thơm tự nhiên của men gạo hoặc các loại ngũ cốc. Khi nếm thử, rượu giả sẽ gây cảm giác bỏng rát ở cổ họng và lưỡi một cách bất thường, sau đó là cảm giác tê dại. Rượu thật dù nồng độ cao vẫn mang lại cảm giác ấm áp dần dần và hương vị hậu ngọt đặc trưng.

- Thử rượu bằng lòng bàn tay: Hãy đổ một ít rượu vào lòng bàn tay và xoa đều cho đến khi khô. Nếu là rượu thật nấu từ ngũ cốc, sẽ thấy tay có mùi thơm dịu của men. Nếu là rượu pha cồn công nghiệp, tay sẽ có mùi nồng của cồn hoặc mùi hắc của hóa chất, đồng thời da tay có thể cảm thấy khô ráp khó chịu.

4. Lưu ý quan trọng khi chọn mua và sử dụng rượu ngày Tết

Để giảm thiểu rủi ro, hãy luôn chọn mua rượu tại các cửa hàng uy tín, các siêu thị lớn hoặc các đại lý chính thức có giấy phép kinh doanh rõ ràng. Đừng vì ham rẻ mà mua những loại rượu không có nhãn mác, rượu bán tràn lan dọc đường hay những chai rượu ngoại có giá thấp bất thường so với thị trường.

Nếu sau khi uống rượu, có các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, nôn mửa liên tục, nhìn mờ, khó thở hoặc co giật, hãy lập tức đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Đừng chủ quan cho rằng đó chỉ là say rượu thông thường, vì mỗi phút chậm trễ đều có thể gây ra những tổn thương không thể phục hồi.

DS.Việt Lâm