Rupee Ấn Độ tăng mạnh nhất 7 năm nhờ thỏa thuận thương mại với Mỹ

Chỉ số Nifty 50 - chỉ số blue-chip của thị trường chứng khoán Ấn Độ - tăng 2,6% trong phiên thứ Ba - Ảnh: Bloomberg

Trong phiên giao dịch thứ Ba (3/2), đồng rupee tăng 1,36% so với USD, đánh dấu mức tăng trong ngày mạnh nhất trong hơn 7 năm. Chỉ số Nifty 50 trên thị trường chứng khoán Ấn Độ cũng tăng 2,6%, theo đó thu hẹp mức giảm từ đầu năm đến nay còn 1,6%.

Xu hướng tích cực trên xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ và Ấn Độ đã đạt thỏa thuận thương mại, theo đó Washington sẽ hạ mức thuế quan 50% đang áp lên hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ. Đây là một trong những mức thuế quan cao nhất mà chính quyền ông Trump đang áp lên một đối tác thương mại trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.

“Miễn là có thỏa thuận và ông Trump không tiếp tục gây sức ép, tâm lý thị trường sẽ cải thiện trong vài tháng tới”, ông Amar Ambani, CEO công ty chứng khoán Yes Securities ở Mumbai, nhận xét với tờ báo Financial Times.

Hôm thứ Hai (2/2), ông Trump cho biết Washington sẽ hạ thuế quan với hàng hóa Ấn Độ xuống 18% sau khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi “đồng ý” dừng mua dầu của Nga. Trước đó, giới chức Mỹ cáo buộc Ấn Độ gián tiếp tài trợ cho cuộc chiến của Nga tại Ukraine do tiếp tục nhập khẩu dầu Nga. Năm ngoái, Mỹ áp thuế quan trừng phạt 25% lên hàng nhập khẩu từ Ấn Độ vì lý do này, bên cạnh mức thuế quan đối ứng 25% vốn đã áp dụng.

Ông Anant Goenka, Chủ tịch Liên đoàn Phòng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ (FICCI), cho rằng thỏa thuận này là “một sự điều chỉnh lớn trong quan hệ kinh tế Mỹ - Ấn”.

Tuy nhiên, bà Wendy Cutler, cựu Đại diện thương mại Mỹ và hiện là Phó chủ tịch cấp cao tại tổ chức Asia Society Policy Institute, nhận định dù đây “chắc chắn là tin thở phào” với Ấn Độ, nhưng vẫn còn khá mơ hồ do thiếu nhiều thông tin then chốt.

Dù Ấn Độ đã giảm nhập khẩu dầu từ Nga trong những tháng gần đây, nhiều ý kiến vẫn hoài nghi liệu New Delhi có thể dừng hoàn toàn việc này như tuyên bố của ông Trump hay không.

Trong một báo cáo gần đây, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s Ratings nhận định Ấn Độ khó có thể dừng nhập khẩu dầu từ Nga ngay lập tức vì động thái này có thể gây xáo trộn và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

Moody’s cũng cảnh báo nếu Ấn Độ - một trong những nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới - chuyển hoàn toàn sang các nguồn dầu ngoài Nga, nguồn cung ở những thị trường khác có thể bị thắt lại, đẩy giá dầu đi lên và kéo theo lạm phát tăng lên.

Về phía Nga, Moscow cho biết đến nay chưa ghi nhận bất kỳ tuyên bố nào từ New Delhi về vấn đề này, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục phát triển quan hệ toàn diện với Ấn Độ.

Trong thông báo hôm thứ Hai, ông Trump cho biết ông Modi đã đồng ý “mua hàng Mỹ” nhiều hơn, nâng tổng quy mô lên “hơn 500 tỷ USD”, gồm các sản phẩm năng lượng, công nghệ, nông nghiệp, than đá và nhiều mặt hàng khác của Mỹ.

Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins sau đó cảm ơn ông Trump về thỏa thuận mà bà cho rằng sẽ giúp “xuất khẩu thêm nhiều nông sản Mỹ sang thị trường khổng lồ của Ấn Độ”.

Tuy nhiên, hiện chưa rõ Ấn Độ đã nhượng bộ đến mức nào trong lĩnh vực nông nghiệp trong thỏa thuận thương mại trên. Nông nghiệp liên quan trực tiếp đến sinh kế của gần một nửa lực lượng lao động nước này, nên New Delhi trước đây luôn bảo hộ ngành này chặt chẽ trong các thỏa thuận thương mại.

Sau thông báo của ông Trump, Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal nói rằng thỏa thuận “mở ra những cơ hội chưa từng có cho nông dân Ấn Độ”.

Năm ngoái, khi đàm phán với Washington, Ấn Độ từng tiến gần tới thỏa thuận giảm phần lớn thuế quan với hàng nhập khẩu từ Mỹ, nhưng vẫn kiên quyết không mở cửa thị trường sữa và một số mặt hàng nông sản khác cho hàng Mỹ.

“Đây là giọt nước tràn ly. Chúng tôi sẽ xuống đường. Chính phủ dường như cho rằng họ không cần sự ủng hộ của nông dân để thắng cử. Nông dân cần cho họ thấy sức mạnh của mình”, ông Avik Saha, đại diện Liên minh Nông dân Thống nhất (Sanyukta Kisan Morcha) - liên minh gồm hàng chục nghiệp đoàn nông dân tại Ấn Độ - cảnh báo khi xuất hiện thông tin về việc thỏa thuận có thể mở cửa lĩnh vực nông nghiệp.

Những tháng gần đây, Ấn Độ đẩy nhanh đàm phán thương mại với các đối tác lớn khác trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép về thương mại và việc mua dầu của Nga. Năm ngoái, nước này ký hiệp định thương mại tự do với Anh. Tuần trước, EU và Ấn Độ cũng kết thúc cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm về một hiệp định thương mại tự do.

“Việc Ấn Độ tiến tới hiệp định thương mại tự do với Anh và EU khiến Washington phải tính toán lại”, ông Shyam Saran, cựu Ngoại trưởng thường trực Ấn Độ, nhận xét.

Theo ông Apurva Sheth, phụ trách thị trường và nghiên cứu tại công ty chứng khoán Samco Securities ở Mumbai, thỏa thuận với Mỹ là cú huých lớn cho tâm lý doanh nghiệp vốn đang khá ảm đạm, vì hàng hóa Ấn Độ giờ có thể cạnh tranh tốt hơn trên thị trường Mỹ.

“Tuy nhiên, xuất khẩu sang Mỹ chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng sản phẩm trong nước (GDP) khoảng 4 nghìn tỷ USD của Ấn Độ. Vì vậy, thỏa thuận này có thể hỗ trợ cho nền kinh tế và thị trường trong ngắn hạn, nhưng khó tạo ra bước ngoặt lớn”, ông Sheth nhận xét.

Ngọc Trang