S.O.S tình trạng đánh cắp thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp trái phép

Thời gian gần đây, tình trạng các đối tượng lợi dụng thông tin cá nhân bị lộ lọt để thực hiện các thủ tục đăng ký doanh nghiệp trái phép có chiều hướng đáng chú ý. Đáng lo ngại, nhiều người chỉ phát hiện mình trở thành người đại diện theo pháp luật của một doanh nghiệp khi phát sinh những vấn đề liên quan đến thuế, tài chính hoặc các thủ tục hành chính.

Bất ngờ mang khoản nợ thuế hàng chục tỷ đồng

Một vụ việc được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên tiếp nhận trong tháng 10-2026 cho thấy rõ những hệ lụy từ thủ đoạn này.

Ngày 20-10, cơ quan điều tra Công an tỉnh Hưng Yên tiếp nhận đơn trình báo của chị B.T.C (SN 1980, trú tại phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An), về việc bị sử dụng thông tin cá nhân trái phép để đăng ký thành lập doanh nghiệp. Theo trình báo, ngày 18-10, khi làm thủ tục xuất cảnh tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội), chị B.T.C bất ngờ bị từ chối xuất cảnh do liên quan đến khoản nợ thuế của một công ty có địa chỉ tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên.

Qua làm việc với Thuế cơ sở 3 Hưng Yên ngày 19-10, chị được thông báo đang đứng tên người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp này, với số tiền nợ thuế khoảng 12 tỷ đồng.

Điều đáng nói, chị B.T.C khẳng định không biết đến sự tồn tại của công ty, không tham gia thành lập, quản lý, điều hành hay thực hiện bất kỳ hoạt động kinh doanh nào. Chị nghi ngờ thông tin cá nhân của mình đã bị thu thập, sử dụng trái phép để giả mạo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Hiện vụ việc đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên xác minh, giải quyết theo quy định pháp luật.

Từ vụ việc trên có thể thấy, việc để lộ lọt thông tin cá nhân đôi khi dẫn đến những hệ lụy vượt xa những phiền toái thông thường. Người dân có thể bất ngờ bị gắn với một pháp nhân mà mình không hề hay biết, phải đối mặt với các yêu cầu giải trình, xác minh liên quan đến nghĩa vụ thuế và hoạt động kinh doanh.

Cảnh giác trước những thủ đoạn thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân

Theo cơ quan Công an, phương thức phổ biến của các đối tượng là thu thập thông tin cá nhân thông qua hoạt động mua bán dữ liệu trái phép, khai thác thông tin trên mạng xã hội hoặc sử dụng các thủ đoạn lừa đảo để tiếp cận nạn nhân.

Đáng chú ý, các đối tượng thường giả danh cán bộ Công an, cơ quan Thuế, nhân viên ngân hàng hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ, gọi điện, nhắn tin yêu cầu người dân cung cấp căn cước công dân, hình ảnh giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản, mã OTP và các dữ liệu liên quan. Sau khi có được những thông tin này, chúng sử dụng hoặc làm giả giấy tờ, lập hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp, thay đổi người đại diện theo pháp luật mà người có thông tin bị sử dụng không hề hay biết.

Các doanh nghiệp được thành lập bằng thủ đoạn trên có thể tiếp tục bị lợi dụng làm công cụ phục vụ những hoạt động vi phạm pháp luật như mua bán hóa đơn trái phép, hợp thức hóa giao dịch khống, trốn thuế, gian lận thuế. Khi các khoản nghĩa vụ tài chính phát sinh, đối tượng thực sự điều hành doanh nghiệp có thể bỏ trốn, để lại những khoản nợ và hệ lụy pháp lý cho người đứng tên trong hồ sơ.

Người bị mạo danh có thể phải đối mặt với nhiều phiền toái liên quan đến đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế và tài chính. Đặc biệt, trong trường hợp doanh nghiệp có khoản nợ thuế thuộc diện áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh theo quy định, người đứng tên người đại diện theo pháp luật có thể bị ảnh hưởng trực tiếp đến quyền xuất cảnh.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng việc có tên trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp không đồng nghĩa với việc đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi hành vi vi phạm của doanh nghiệp. Trách nhiệm pháp lý phải được xem xét trên cơ sở vai trò, hành vi, lỗi và các tài liệu, chứng cứ liên quan. Dù vậy, việc chứng minh bản thân bị lợi dụng thông tin, không tham gia thành lập hay điều hành doanh nghiệp vẫn có thể là quá trình phức tạp.

Trước thực trạng trên, Cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không cho mượn, thuê, mua bán căn cước công dân, tài khoản định danh điện tử, chữ ký số hoặc giấy tờ cá nhân để người khác thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp khi chưa xác định rõ mục đích. Không tùy tiện gửi hình ảnh giấy tờ tùy thân, cung cấp mã OTP, mật khẩu tài khoản cho người lạ; nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn giả danh cơ quan chức năng nhằm thu thập dữ liệu cá nhân.

Bên cạnh đó, mỗi người cần chủ động kiểm tra thông tin doanh nghiệp có liên quan đến mình thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp tại địa chỉ https://dangkykinhdoanh.gov.vn. Khi phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để thành lập doanh nghiệp hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế không do mình thực hiện, cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an, đồng thời liên hệ cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan Thuế có liên quan để được kiểm tra, xác minh, giải quyết.

Cùng với ý thức tự bảo vệ của mỗi công dân, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, xác thực thông tin người đăng ký, tính hợp pháp của giấy tờ trong hồ sơ thành lập doanh nghiệp và thay đổi người đại diện theo pháp luật; kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi giả mạo giấy tờ, sử dụng trái phép thông tin cá nhân. Đây là giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời ngăn chặn việc lợi dụng hoạt động đăng ký kinh doanh để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.