Sắc xuân mai rừng từ truyền thuyết đến đời sống

Một cây mai vàng thuần chậu với vẻ đẹp rực sáng được chưng trong dịp tết

Tương truyền rằng, vùng Vĩnh Hảo, Cà Ná từng là vườn “mai uyển” nổi tiếng với nhiều giống mai quý như: hoàng mai, bạch mai, hồng mai. Và câu chuyện về mai vàng gắn với câu chuyện tình giữa vua Chế Mân và Huyền Trân công chúa được người xưa kể lại như một giai thoại đẹp. Theo đó, khi công chúa theo đoàn tuần du phương Nam, say mê cảnh sắc núi rừng và những bông mai vàng nở rộ bên suối Vĩnh Hảo, vua Chế Mân đã cho trồng cả một vườn mai để người đẹp thưởng ngoạn và vơi nỗi nhớ quê nhà. Từ đó, vùng đất này được nhắc đến như một xứ sở của mai rừng.

Một số tư liệu khác còn cho rằng, Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông trong chuyến vân du phương Nam vào năm 1301 đã đến thưởng ngoạn những rừng mai tự nhiên ở vùng đất Phan Rang, Vĩnh Hảo, Phan Rí, say mê trước vẻ đẹp của các vườn mai nơi đây, ngài đã đem cảm hứng về mai vàng lan tỏa ra nhiều nơi, trong đó có núi Yên Tử - nơi ngài tu tập. Và mai vàng Yên Tử ngày nay được cho là xuất xứ từ vùng đất nắng gió này. Dù chỉ là truyền thuyết hay giả thuyết lịch sử, những câu chuyện ấy vẫn góp phần tạo nên vẻ đẹp văn hóa cho loài hoa đặc trưng của mùa xuân phương Nam.

Mai rừng có vẻ đẹp thuần khiết, hoa thường có 5 cánh, nhụy lớn và nở rất thơm

Trở lại đời sống thường nhật, trước thập niên 90, khi mai trồng chậu chưa phổ biến, nhiều người chơi mai ở Bình Thuận có thói quen vào rừng săn mai mỗi dịp cuối năm để về chưng tết hoặc đem bán để có thêm thu nhập. Từ giữa tháng chạp, họ lặn lội vào các dãy núi thuộc Phan Sơn, Phan Lâm, Phan Tiến…(huyện Bắc Bình cũ), Hàm Phú, Hàm Trí, Thuận Hòa (huyện Hàm Thuận Bắc cũ) để tìm những cành mai rừng đẹp. Mai rừng thường có 5 cánh, hương thơm nồng, sắc vàng tươi và sức sống bền bỉ, tượng trưng cho sự kiên cường của con người vùng đất nắng gió.

Vẻ đẹp của mai rừng Bình Thuận qua tạo dáng bonsai của anh Lê Văn Phương

Anh Lê Văn Phương (ngụ xã Liên Hương), một người chơi sưu tầm mai rừng Bình Thuận chia sẻ: Ngày nay, việc khai thác mai rừng đã được hạn chế để bảo vệ hệ sinh thái, nhiều người chuyển sang sưu tầm gốc mai cũ hoặc chơi mai rừng bonsai. Tuy vậy, nét đẹp hoang sơ của mai rừng Bình Thuận vẫn khiến người chơi hoa khắp nơi yêu thích, bởi đó không chỉ là một loài cây cảnh mà còn là ký ức, là truyền thuyết và là hồn xuân của miền đất phương Nam. Theo anh Phương, mai rừng có đặc tính khó chăm sóc. Cùng với việc năm nay nhuận, thời tiết thất thường làm phần lớn mai rừng nở sớm, nên thu nhập của không ít người trồng mai rừng bị ảnh hưởng.

Giữa nhịp sống hiện đại, mỗi mùa tết về, sắc vàng của mai rừng vẫn nhắc nhớ người Bình Thuận nói riêng, Lâm Đồng nói chung về cội nguồn văn hóa, về những câu chuyện xưa và niềm hi vọng bình an, thịnh vượng cho năm mới.

Vẻ đẹp của mai rừng Bình Thuận qua tạo dáng bonsai của anh Lê Văn Phương

Phúc Sinh .