Sai lầm khi vo gạo khiến cơm kém ngon, chuyên gia chỉ cách giảm các chất tồn dư có hại

Vo gạo là công đoạn quen thuộc trước khi nấu cơm, nhưng không phải ai cũng thực hiện đúng cách. Theo đầu bếp Vũ Nhất Thông, người sáng lập trung tâm ẩm thực Eric Cooking Class, mục đích chính của việc vo gạo là loại bỏ lớp tinh bột thừa, bụi cám và các tạp chất còn bám trên bề mặt hạt sau quá trình xay xát.

Vo gạo ba lượt nhẹ nhàng giúp loại bỏ asen và vi nhựa, đồng thời giúp cơm tơi xốp. Tuyệt đối không chà xát gạp. Ảnh minh họa: AI.

Vì sao cần vo gạo trước khi nấu?

Trong quá trình sản xuất, hạt gạo thường được đánh bóng nên bên ngoài còn tồn tại một lớp tinh bột tự do. Khi nấu, phần tinh bột này dễ hòa tan và tạo thành lớp keo khiến các hạt cơm kết dính với nhau, làm cơm kém tơi xốp.

Ngoài yếu tố cảm quan, vo gạo còn góp phần làm sạch các chất tồn dư trên bề mặt hạt. Một số nghiên cứu cho thấy thao tác này có thể giúp giảm lượng asen vô cơ (thường được biết đến với tên gọi thạch tín) và vi nhựa bám trên gạo từ quá trình bảo quản, vận chuyển hoặc đóng gói.

Vo quá kỹ chưa chắc đã tốt

Không ít người vo gạo nhiều lần cho đến khi nước trong hoàn toàn. Tuy nhiên, đây lại là thói quen không được khuyến khích.

Các vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B1, tập trung ở lớp cám mỏng bên ngoài hạt gạo và rất dễ tan trong nước. Nếu vo quá lâu hoặc dùng lực chà mạnh, lượng dưỡng chất này có thể bị thất thoát đáng kể.

Do đó, mục tiêu của việc vo gạo không phải làm nước trong tuyệt đối mà là loại bỏ phần tạp chất cần thiết trong khi vẫn giữ được giá trị dinh dưỡng của hạt gạo.

Ba bước vo gạo được chuyên gia khuyến nghị

Để cân bằng giữa việc làm sạch và bảo toàn dưỡng chất, người nội trợ có thể áp dụng quy trình vo gạo đơn giản gồm ba bước.

Bước 1: Đổ nước ngập gạo, khuấy nhẹ vài vòng rồi đổ bỏ ngay. Thời gian tiếp xúc với nước nên ngắn để hạn chế việc hạt gạo hấp thụ ngược tạp chất.

Bước 2: Thêm nước mới và dùng đầu ngón tay đảo nhẹ theo chuyển động tròn trong khoảng 10-15 giây. Lặp lại thao tác này thêm một lần nữa.

Bước 3: Dừng vo khi nước vẫn còn hơi đục. Thông thường, phần lớn các loại gạo chỉ cần rửa khoảng 2-3 lần là đủ.

Điều chỉnh theo từng loại gạo

Mỗi loại gạo có đặc tính khác nhau nên cách xử lý cũng không hoàn toàn giống nhau.

Các loại gạo thơm hoặc gạo dẻo như ST25, Jasmine chỉ cần vo nhẹ. Gạo dùng để làm cơm chiên có thể được làm sạch kỹ hơn để hạt cơm sau khi nấu đạt độ khô và tơi. Với gạo nếp, việc vo sạch trước khi ngâm giúp hạn chế tình trạng xôi bị nhão hoặc nhanh hỏng. Riêng gạo lứt chỉ nên rửa sơ để giữ lại lớp cám giàu dưỡng chất.

Nước vo gạo có thể tận dụng ra sao?

Thay vì đổ bỏ hoàn toàn, nước vo gạo còn được nhiều gia đình sử dụng cho các mục đích khác nhau như khử mùi tanh thực phẩm, ngâm măng, tưới cây hoặc làm sạch một số vật dụng trong nhà.

Ngoài các công dụng trong nhà bếp, nước vo gạo còn được nhiều người tận dụng trong việc chăm sóc da và tóc. Nhờ chứa một lượng nhỏ vitamin nhóm B, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên, nước vo gạo thường được dùng để rửa mặt, làm dịu da hoặc ủ tóc theo các phương pháp làm đẹp dân gian.

Tuy nhiên, hiệu quả của những cách làm này còn phụ thuộc vào cơ địa mỗi người và chưa thể thay thế các sản phẩm chăm sóc chuyên dụng. Để đảm bảo an toàn, nên sử dụng nước vo gạo từ nguồn gạo sạch và dùng ngay sau khi vo, tránh để qua thời gian dài vì có thể phát sinh vi khuẩn.