Sai lầm khiến trứng cá đỏ tái phát liên tục và 5 bước chăm sóc da dịu nhẹ

Trứng cá đỏ (rosacea) là tình trạng viêm da mạn tính bùng phát theo từng đợt, rất dễ bị nhầm lẫn với mụn trứng cá thông thường. Nếu điều trị sai cách, đặc biệt là khi tự ý bôi các loại kem chứa corticosteroid, bệnh có thể biến chứng nặng hơn.

Biểu hiện của trứng cá đỏ khá đa dạng và tiến triển linh hoạt theo từng giai đoạn. Dấu hiệu đặc trưng nhất là tình trạng đỏ da kéo dài hoặc bùng phát thành từng đợt ở vùng trung tâm mặt như má, mũi, trán và cằm, đi kèm sự xuất hiện rõ rệt của các mạch máu nhỏ bị giãn dưới da. Trên nền da đỏ rát, người bệnh thường xuất hiện các sẩn đỏ hoặc mụn mủ dễ kích ứng, luôn cảm thấy khô căng, bong tróc cùng cảm giác nóng rát, châm chích vô cùng khó chịu. Các triệu chứng này thường có xu hướng bùng phát mạnh hơn sau khi tiếp xúc với ánh nắng, nhiệt độ cao, hoặc khi tiêu thụ đồ uống có cồn và thức ăn cay nóng.

Không chỉ ảnh hưởng ngoài da, trứng cá đỏ ở một số trường hợp còn tác động tiêu cực đến mắt, gây ra tình trạng đỏ mắt, khô mắt, cộm rát và viêm bờ mi. Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ hay nhạy cảm với ánh sáng. Bên cạnh đó, một biến chứng hiếm gặp hơn, thường ghi nhận ở nam giới, là tình trạng da vùng mũi bị dày lên và phì đại tuyến bã nhờn, dẫn đến biến dạng mũi nếu bệnh không được kiểm soát kịp thời.

Trứng cá đỏ là bệnh mạn tính, có thể tái phát nhưng có thể kiểm soát bằng điều trị và chăm sóc phù hợp. Ảnh: Suckhoedoisong

Để kiểm soát hiệu quả tình trạng đỏ rát và giữ cho làn da luôn ổn định, người bệnh có thể áp dụng 5 nguyên tắc chăm sóc da chuyên sâu dưới đây:

Hạn chế các yếu tố từng khiến bệnh bùng phát.

Trứng cá đỏ rất nhạy cảm với các yếu tố môi trường và lối sống, vì vậy việc ghi nhận cũng như chủ động tránh các tác nhân kích hoạt giúp giảm thiểu rõ rệt tần suất bùng phát. Bạn nên tránh tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt, môi trường quá nóng hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột, đồng thời hạn chế đồ ăn cay nóng, đồ uống có cồn như bia hay rượu và thức uống quá nóng. Bên cạnh đó, việc giữ tinh thần thoải mái và ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng vì căng thẳng thần kinh có thể kích thích phản ứng thần kinh - mạch máu làm da bùng phát đỏ rát.

Sử dụng kem chống nắng phổ rộng hằng ngày và che chắn khi ra ngoài.

Tia cực tím (UV) là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm suy giảm hàng rào bảo vệ da, gây kích ứng và giãn mạch dưới da. Hãy ưu tiên chọn kem chống nắng phổ rộng (Broad Spectrum)  có chỉ số SPF từ 30 trở lên, ưu tiên các dòng kem chống nắng vật lý chứa Zinc Oxide hoặc Titanium Dioxide vì ít gây kích ứng cho làn da nhạy cảm. Bạn nên thoa kem chống nắng mỗi ngày, kể cả khi ở trong nhà, đồng thời kết hợp che chắn cẩn thận bằng khẩu trang hay mũ rộng vành khi ra ngoài.

Sử dụng kem chống nắng phổ rộng hằng ngày và che chắn khi ra ngoài. Ảnh minh họa

Lựa chọn sản phẩm làm sạch và dưỡng ẩm dịu nhẹ, không gây kích ứng.

Làn da bị trứng cá đỏ có hàng rào bảo vệ mỏng yếu nên rất dễ bị bong tróc, khô căng và châm chích. Khi làm sạch, hãy dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ không chứa xà phòng, không hương liệu, có độ pH cân bằng và chỉ rửa bằng nước ấm vừa phải. Song song đó, hãy chọn các sản phẩm dưỡng ẩm dành riêng cho da nhạy cảm chứa thành phần phục hồi như Ceramides, Niacinamide, Hyaluronic Acid để củng cố hàng rào bảo vệ da và giảm phản ứng viêm hiệu quả.

Tránh chà xát, tẩy da chết mạnh hoặc sử dụng mỹ phẩm gây nóng rát.

Mọi tác động cơ học hoặc hóa học mạnh đều khiến tình trạng giãn mạch và mụn mủ trở nên tồi tệ hơn. Vì thế, bạn nên tránh sử dụng các loại máy rửa mặt hay dụng cụ cọ xát cơ học lên vùng da mặt. Ngoài ra, cần tránh sử dụng mỹ phẩm chứa cồn, AHA/BHA nồng độ cao, Menthol, Camphor hoặc hương liệu nhân tạo, đồng thời khi lau mặt chỉ nên dùng khăn mềm thấm nhẹ nước chứ không chà xát hay miết mạnh trên da.

Tránh sử dụng các loại máy rửa mặt hay dụng cụ cọ xát cơ học lên vùng da mặt. Ảnh minh họa

Tuyệt Đối Không Tự Ý Dùng Kem Bôi Chứa Corticosteroid

Một trong những sai lầm nguy hiểm nhất là tự ý mua các loại kem bôi điều trị mụn thông thường hoặc kem trộn chứa corticosteroid. Dù lớp kem này có thể làm giảm đỏ da tạm thời nhưng về lâu dài sẽ khiến bệnh tái phát trầm trọng hơn do hội chứng nghiện steroid, gây teo da, giãn mạch vĩnh viễn và bùng phát mụn dạng phát ban. Do đó, bạn luôn cần tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu trước khi bôi bất kỳ loại thuốc hay kem điều trị nào lên vùng da mặt.

Khi Nào Cần Đến Gặp Bác Sĩ Da Liễu?

Nên đi khám chuyên khoa Da liễu ngay khi thấy da mặt đỏ kéo dài. Ảnh minh họa

Trứng cá đỏ không thể điều trị dứt điểm hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm, vì vậy bạn nên đi khám chuyên khoa Da liễu ngay khi thấy da mặt đỏ kéo dài lan rộng vùng má, mũi, trán, cằm không giảm hoặc xuất hiện nhiều sẩn đỏ, mụn mủ tái đi tái lại. Đặc biệt, nếu gặp các triệu chứng ở mắt như đỏ mắt, khô mắt, cộm rát, viêm bờ mi hoặc nhạy cảm với ánh sáng, bạn cần khám thêm chuyên khoa Mắt để tránh nguy cơ ảnh hưởng thị lực, cũng như cần can thiệp sớm nếu da vùng mũi có hiện tượng dày lên và phì đại tuyến bã nhờn.

Lời khuyên từ chuyên gia

Để kiểm soát hiệu quả chứng bệnh này và ngăn ngừa các đợt bùng phát cấp tính, việc thiết lập một phác đồ Y khoa chuẩn xác là điều bắt buộc.

Đánh giá về nguyên tắc điều trị và chăm sóc cho người bệnh mắc trứng cá đỏ, Thạc sĩ, Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Mai (Chuyên gia Da liễu, Hà Nội) nhận định: "Trứng cá đỏ là tình trạng viêm da mãn tính rất dễ bị nhầm lẫn với mụn trứng cá thông thường hoặc viêm da do nghiện corticoid. Sai lầm phổ biến nhất của người bệnh là tự ý sử dụng các sản phẩm trị mụn có tính lột tẩy mạnh như BHA nồng độ cao, Benzoyl Peroxide hay Retinoid mạnh, khiến hàng rào bảo vệ da bị tàn phá và đợt đỏ da bùng phát nghiêm trọng hơn. Đặc biệt, người bệnh tuyệt đối không tự ý thoa các loại kem chứa corticoid; dù có thể làm giảm đỏ da nhanh chóng ban đầu nhưng sẽ để lại hậu quả biến chứng giãn mạch, teo da vô cùng phức tạp."

"Việc điều trị trứng cá đỏ đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ chặt chẽ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Bên cạnh các liệu trình thuốc bôi kháng viêm hoặc can thiệp công nghệ giảm giãn mạch, chìa khóa cốt lõi nằm ở thói quen chăm sóc da tối giản hằng ngày. Bệnh nhân cần ưu tiên các sản phẩm dưỡng ẩm dịu nhẹ giúp củng cố hàng rào bảo vệ da, bắt buộc sử dụng kem chống nắng vật lý và chủ động điều chỉnh lối sống như hạn chế đồ ăn cay nóng, tránh đồ uống có cồn cũng như kiểm soát tốt căng thẳng." Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Mai chia sẻ.

Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng khuyến cáo người bệnh nên chủ động ghi chép lại những yếu tố môi trường hay thực phẩm khiến da mình bị kích ứng để chủ động phòng ngừa. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc trứng cá đỏ, bệnh nhân nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu uy tín để được thăm khám và tư vấn liệu trình phù hợp nhất.