5 loại trà hại gan số một, nên tránh dù thích đến mấy

Người dùng nên thận trọng với các loại trà được quảng cáo là "thải độc", "giảm cân" có thành phần không rõ ràng. Ảnh: Pexels.

Trà vốn là thức uống quen thuộc và được nhiều người sử dụng hàng ngày. Tuy nhiên, không phải loại trà nào cũng nên uống thường xuyên. Đặc biệt, nguy cơ không nhất thiết nằm ở bản thân lá trà mà có thể xuất phát từ chất lượng nguyên liệu, cách chế biến, bảo quản và lượng trà được sử dụng.

Một số trường hợp thậm chí được quảng cáo dưới tên gọi "trà dưỡng sinh", "trà thanh lọc" nhưng lại chứa các thành phần cô đặc hoặc thảo dược không rõ nguồn gốc. Vì vậy, người uống trà nên chú ý 5 nhóm dưới đây, theo Tencent News.

Trà bị mốc, bảo quản trong môi trường ẩm

Khi trà bị ẩm, trong điều kiện nhiệt độ cao và độ ẩm lớn, nấm mốc có thể phát triển nhanh chóng. Aflatoxin B1 là chất gây ung thư nhóm 1, chủ yếu gây tổn thương gan. Việc thường xuyên tiêu thụ một lượng nhỏ chất này trong thời gian dài có thể đáng lo ngại hơn so với chỉ thỉnh thoảng tiếp xúc. Aflatoxin không thể bị phân hủy bằng cách đun nóng thông thường, vì vậy tráng trà một lần bằng nước sôi cũng không giúp loại bỏ độc tố.

Một số khảo sát tại Trung Quốc từng phát hiện aflatoxin B1 trong các mẫu trà Phổ Nhĩ bảo quản ở môi trường ẩm. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa Phổ Nhĩ vốn chứa độc tố. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến nguyên liệu và điều kiện lưu trữ. Trà được lưu trữ trong môi trường ẩm để tạo vẻ cũ, trà rời giá rẻ hoặc bảo quản không kín trong mùa mưa đều có thể làm tăng nguy cơ nấm mốc phát triển.

Trà xuất hiện mốc trắng, mốc xanh, vón cục, có mùi mốc, mùi ôi hoặc nước trà đục bất thường không nên tiếp tục sử dụng. Không nên cố rửa, phơi nắng hay tráng nước sôi để cứu trà vì cách này không bảo đảm loại bỏ độc tố nấm mốc.

Trà rang, nướng bị cháy khét

Một số loại trà được rang hoặc nướng để tạo hương thơm đặc trưng. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ quá cao, lá trà bị cháy hoặc tiếp xúc trực tiếp với lửa và khói, quá trình này có thể làm phát sinh các chất không mong muốn.

Đáng lưu ý là hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs), trong đó có benzo[a]pyrene (B[a]P). Đây là chất có khả năng gây ung thư và có thể gây tổn thương tế bào, trong đó gan là một trong những cơ quan tham gia chuyển hóa và thải trừ các hợp chất này. Vì vậy, việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm hoặc đồ uống có chứa PAHs ở mức cao không có lợi cho sức khỏe gan về lâu dài.

Khi mua trà rang, nên quan sát trà khô. Nếu có nhiều lá cháy đen, đốm than hóa hoặc mùi khét nồng, không nên chọn để uống thường xuyên. Đặc biệt, nếu nước trà có vị khét gắt, khiến miệng hoặc cổ họng khó chịu, nên loại bỏ.

Trà để qua đêm

Điều thực sự cần lưu ý là môi trường bảo quản. Vào mùa hè, nếu trà để ở nhiệt độ phòng, không đậy kín hoặc được thêm đường, sữa, vi khuẩn và nấm mốc có thể phát triển nhanh hơn. Nếu nước trà chuyển vị chua, xuất hiện màng trên bề mặt, bị đục hoặc có đốm mốc, nên đổ bỏ ngay.

Tốt nhất nên pha trà và uống trong ngày. Nếu để ở nhiệt độ phòng, không nên quá 8-12 giờ, và trong thời tiết nóng thì thời gian này nên ngắn hơn. Phần trà còn lại nên đậy kín, bảo quản trong tủ lạnh, trước khi uống vào ngày hôm sau, cần kiểm tra mùi và màu sắc để quyết định có nên sử dụng hay không.

Với trà pha quá đặc để qua đêm, caffeine và theophylline vẫn có thể ở mức cao. Những người vốn dễ mất ngủ hoặc có vấn đề về dạ dày nên tránh uống loại trà này.

Trà để lâu ở nhiệt độ phòng có thể bị biến đổi chất lượng, đặc biệt trong thời tiết nóng. Ảnh: Shutterstock.

Trà quá đặc

Vấn đề của trà pha quá đặc không nằm ở việc trà có độc, mà chủ yếu do hàm lượng caffeine và theophylline cao. Ước tính mỗi 100 ml trà đặc có thể chứa khoảng 60-80 mg caffeine, tương đương gần một tách cà phê. Nếu tổng lượng caffeine trong ngày vượt 400 mg, một số người có thể gặp các triệu chứng như tim đập nhanh, mất ngủ hoặc kích ứng dạ dày.

Caffeine được chuyển hóa chủ yếu tại gan thông qua enzyme CYP1A2. Khả năng chuyển hóa có sự khác biệt giữa từng người; một số người chuyển hóa caffeine chậm nên có thể dễ hồi hộp, tim đập nhanh hoặc khó ngủ ngay cả khi uống lượng không lớn.

Đặc biệt, hàm lượng tannin cao có thể gắn với sắt và protein, vì vậy việc thường xuyên uống trà xanh hoặc trà đen pha đặc khi bụng đói có thể làm tăng tình trạng trào ngược axit, đau dạ dày và ảnh hưởng đến hấp thu sắt, đặc biệt ở người có nguy cơ thiếu sắt.

Theo khuyến nghị phổ biến của Khoa học Phổ cập Trung Quốc, đối với trà pha loãng, người trưởng thành có thể dùng khoảng 3-6 g trà khô mỗi ngày, chia thành 3-5 lần uống; nên tránh uống trà quá đặc trong khoảng 4-6 giờ trước khi ngủ.

Trà giảm cân, trà thải độc chứa chiết xuất cô đặc

Các loại trà giảm cân, trà thải độc, trà thanh lọc gan nếu chứa lá senna (phan tả diệp) hoặc các loại thảo dược không rõ nguồn gốc có thể gây tổn thương gan do thuốc đáng lưu ý hơn so với trà thông thường pha quá đặc.

Việc sử dụng chiết xuất trà xanh liều cao hoặc thực phẩm bổ sung chứa EGCG trong thời gian dài cũng đã được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ gây độc cho gan. Ngoài ra, một số loại thảo dược không rõ thành phần có thể chứa alkaloid pyrrolizidine, những hợp chất có khả năng gây tổn thương các tĩnh mạch nhỏ trong gan.