Sai sót khi quyết toán thuế TNCN khiến nhiều người bị truy thu

Câu hỏi:

Hồng Quang (32 tuổi, Hà Nội) làm việc tại một công ty từ đầu năm 2025 với mức lương ổn định, đồng thời có thêm thu nhập từ công việc tự do và từng làm tại một công ty khác trong năm. Khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân, anh chỉ kê khai thu nhập tại công ty hiện tại, bỏ sót các khoản thu nhập từ những nguồn còn lại.

Trong trường hợp này, việc kê khai như vậy có đúng quy định hay không? Người lao động có nhiều nguồn thu nhập cần lưu ý gì khi quyết toán thuế để tránh sai sót?

Câu trả lời:

Chuyên viên nhân sự - kế toán (C&B) tại một công ty quản lý tài chính ở Hà Nội

Lỗi phổ biến nhất của người lao động khi quyết toán thuế là không tổng hợp đầy đủ thu nhập từ tất cả nguồn trong năm.

Theo quy định, nếu có từ 2 nguồn thu nhập trở lên, cá nhân phải tự quyết toán và cộng gộp toàn bộ thu nhập. Tuy nhiên, nhiều người chỉ kê khai tại công ty chính, bỏ sót các khoản như làm tự do, thu nhập từ công ty cũ hoặc thu nhập vãng lai đã bị khấu trừ 10%.

Một nguyên nhân khác đến từ việc hiểu sai quy định. Không ít người cho rằng các khoản đã bị khấu trừ 10% thì không cần kê khai lại, hoặc nghĩ mỗi đơn vị chi trả sẽ tự quyết toán phần thu nhập của mình. Thực tế, các khoản này vẫn phải tổng hợp khi tự quyết toán, trừ trường hợp không có nhu cầu quyết toán phần thu nhập vãng lai.

Bên cạnh đó, việc không lưu giữ chứng từ cũng khiến quá trình quyết toán gặp khó khăn. Người lao động có thể thiếu căn cứ để kê khai hoặc hoàn thuế nếu không giữ lại giấy tờ từ các nguồn thu nhập khác, như:

Chứng từ khấu trừ thuế
Xác nhận thu nhập từ các đơn vị chi trả

Một sai sót khác là nhiều người có từ 2 nguồn thu nhập trở lên nhưng vẫn ủy quyền cho một công ty quyết toán thay, trong khi trường hợp này phải tự thực hiện với cơ quan thuế. Việc ủy quyền không đúng có thể khiến hồ sơ phải điều chỉnh lại và phát sinh nghĩa vụ thuế.

Theo tôi, hệ quả của những sai sót này có thể theo 2 hướng.

Nếu kê khai thiếu, người lao động có nguy cơ bị truy thu thuế, tính tiền chậm nộp, thậm chí bị xử phạt hành chính. Hiện nay, việc đối chiếu dữ liệu thu nhập được thực hiện phần lớn tự động, nên các sai lệch rất dễ bị phát hiện.

Ngược lại, nhiều người lại nộp thừa thuế nhưng không quyết toán để được hoàn. Các khoản thu nhập vãng lai thường bị khấu trừ 10%, trong khi nếu tính theo biểu thuế lũy tiến, số thuế thực tế có thể thấp hơn. Nếu không làm quyết toán, phần chênh lệch này sẽ không được hoàn lại, khiến người lao động mất một khoản tiền không nhỏ mỗi năm.

Từ thực tế trên, người lao động có nhiều nguồn thu nhập cần chủ động tổng hợp đầy đủ các khoản thu trong năm, đồng thời lưu giữ chứng từ và thực hiện quyết toán đúng quy định. Việc hiểu đúng nghĩa vụ không chỉ giúp tránh rủi ro bị truy thu, mà còn đảm bảo không bỏ lỡ quyền lợi hoàn thuế.