Saigonbank chịu áp lực gì khi tiền gửi khách hàng giảm hơn nghìn tỷ?

Báo cáo tài chính quý III/2026 của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (Saigonbank) cho thấy, dòng tiền từ tiền gửi khách hàng trong 9 tháng đầu năm ghi nhận mức âm khoảng 1.155 tỷ đồng. Trên bảng cân đối kế toán, tiền gửi khách hàng giảm từ 26.327 tỷ đồng đầu năm xuống còn khoảng 25.172 tỷ đồng vào cuối tháng 9. 

Diễn biến này cho thấy nguồn vốn huy động từ khách hàng đang thu hẹp. Đối với một ngân hàng thương mại, tiền gửi khách hàng là nguồn vốn quan trọng để tài trợ cho hoạt động tín dụng và các hoạt động sinh lời khác. Khi nguồn vốn này suy giảm, ngân hàng phải tính toán lại kế hoạch sử dụng vốn, khả năng duy trì thanh khoản và phương án huy động thay thế. 

Đáng chú ý, trong cùng kỳ, khoản mục tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác của Saigonbank tăng từ khoảng 4.182 tỷ đồng lên 5.368 tỷ đồng, tương đương tăng gần 1.186 tỷ đồng. 

Sự đối lập giữa hai diễn biến này đặt ra câu hỏi về sự thay đổi trong cơ cấu nguồn vốn của ngân hàng. Khi tiền gửi khách hàng giảm, việc gia tăng nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng khác có thể là một phần trong chiến lược điều hòa vốn và quản trị thanh khoản. Tuy nhiên, chưa đủ cơ sở để kết luận nguồn vốn liên ngân hàng tăng lên hoàn toàn nhằm bù đắp số tiền gửi khách hàng suy giảm. 

Điều cần quan tâm là tính ổn định của nguồn vốn thay thế. Tiền gửi khách hàng có cơ cấu đa dạng về đối tượng và kỳ hạn, trong khi nguồn vốn liên ngân hàng có thể chịu ảnh hưởng bởi điều kiện thị trường, kỳ hạn vay và nhu cầu vốn ngắn hạn. Vì vậy, nếu phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn này, ngân hàng cần quản trị chặt chẽ thời hạn huy động, chi phí vốn và nguy cơ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn với tài sản. 

Mặt khác, dư nợ cho vay khách hàng của Saigonbank cũng giảm từ khoảng 21.737 tỷ đồng đầu năm xuống còn 21.523 tỷ đồng vào cuối tháng 9. Việc cả tiền gửi khách hàng và dư nợ cho vay cùng thu hẹp cho thấy quy mô huy động và sử dụng vốn đều giảm trong kỳ. Dù chưa thể xác định mối quan hệ nhân quả giữa hai diễn biến, đây vẫn là vấn đề cần được làm rõ trong bối cảnh ngân hàng phải tìm kiếm động lực cải thiện lợi nhuận. 

Chi phí vốn tăng nhanh, lợi nhuận chịu sức ép

Áp lực về nguồn vốn càng đáng chú ý khi đặt cạnh kết quả kinh doanh của Saigonbank. Trong 9 tháng đầu năm 2026, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt gần 66 tỷ đồng, giảm 74% so với cùng kỳ. 

Một trong những vấn đề nổi bật là tốc độ tăng chi phí lãi vượt xa tốc độ tăng thu nhập lãi. Theo số liệu được công bố, thu nhập lãi tăng khoảng 10,2%, trong khi chi phí lãi tăng khoảng 25%. Hệ quả là thu nhập lãi thuần giảm khoảng 11,9%, xuống còn 571,9 tỷ đồng. 

Khoảng cách giữa tốc độ tăng thu nhập và chi phí cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngân hàng đang chịu sức ép. Khi chi phí trả lãi tăng nhanh hơn nguồn thu từ tài sản sinh lãi, phần thu nhập còn lại để bù đắp chi phí hoạt động, trích lập dự phòng và tạo lợi nhuận sẽ bị thu hẹp. 

Trong bối cảnh đó, việc tiền gửi khách hàng giảm đặt ra thêm một bài toán đối với Saigonbank: làm thế nào để duy trì sức cạnh tranh trong huy động vốn mà không khiến chi phí đầu vào tăng thêm? Nếu ngân hàng phải điều chỉnh lãi suất để thu hút tiền gửi mới hoặc gia tăng huy động từ những nguồn vốn có chi phí cao hơn, hiệu quả kinh doanh có thể tiếp tục chịu áp lực. 

Ngược lại, nếu kiểm soát chi phí huy động bằng cách hạn chế tăng lãi suất, ngân hàng cũng cần đánh giá khả năng duy trì sức hấp dẫn đối với người gửi tiền. Dù vậy, không thể mặc định tiền gửi khách hàng giảm là do lãi suất kém cạnh tranh. 

Bài toán đặt ra không chỉ là huy động đủ vốn, mà còn phải duy trì nguồn vốn với chi phí hợp lý để bảo vệ biên lãi ròng và khả năng sinh lời. 

Ảnh minh hoạ.

Lợi nhuận giảm sâu, áp lực phục hồi hoạt động kinh doanh 

Ngoài thu nhập lãi thuần suy giảm, lợi nhuận của Saigonbank còn chịu tác động từ những biến động ở các mảng kinh doanh khác và chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. 

Trong quý III/2026, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh so với cùng kỳ. Một số nguồn thu ngoài lãi suy giảm, trong khi chi phí hoạt động tăng. Những yếu tố này làm gia tăng sức ép lên lợi nhuận trong bối cảnh nguồn thu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi đã suy yếu.

Điều đáng chú ý là khi lợi nhuận giảm mạnh, khả năng tạo nguồn lực tài chính từ hoạt động kinh doanh cũng trở thành vấn đề cần theo dõi. Ngân hàng phải đồng thời duy trì chất lượng tài sản, kiểm soát chi phí và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, thay vì chỉ tập trung mở rộng tín dụng. 

Nếu muốn cải thiện lợi nhuận, Saigonbank cần giải quyết đồng thời hai vấn đề là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và kiểm soát chi phí đầu vào. Việc tăng trưởng tín dụng, nếu có, cần đi cùng khả năng huy động nguồn vốn ổn định, kiểm soát chất lượng tài sản và bảo đảm chênh lệch hợp lý giữa thu nhập lãi với chi phí lãi. 

Bên cạnh đó, diễn biến tiền gửi khách hàng cũng cần được nhìn nhận trong mối tương quan với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh và các khoản mục tài sản, nguồn vốn khác. Chỉ riêng việc tiền gửi khách hàng giảm chưa đủ để kết luận ngân hàng gặp khó khăn thanh khoản. 

Đánh giá đầy đủ cần dựa trên khả năng đáp ứng các nghĩa vụ đến hạn, tài sản có tính thanh khoản cao và các chỉ tiêu an toàn hoạt động. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa tiền gửi khách hàng giảm hơn 1.155 tỷ đồng, chi phí lãi tăng khoảng 25% và lợi nhuận trước thuế giảm 74,4% cho thấy Saigonbank đang đối diện với nhiều sức ép cần được giải quyết đồng thời. 

Trong thời gian tới, vấn đề cần làm rõ là ngân hàng sẽ duy trì nguồn vốn huy động ổn định bằng cách nào, liệu việc thay đổi cơ cấu nguồn vốn có làm tăng chi phí đầu vào hay không và đâu là giải pháp để khôi phục khả năng sinh lời. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để đánh giá hiệu quả quản trị nguồn vốn của Saigonbank, thay vì chỉ nhìn vào mức tăng hoặc giảm của tiền gửi khách hàng tại một thời điểm.