Sâm nam núi Dành bén rễ trên đất Tân Thành
Giữa những thửa ruộng ngô, lúa, rau màu quen thuộc ở xóm Trại Giữa, xã Tân Thành, vườn sâm nam núi Dành của ông Nguyễn Xuân Đạt là một hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Loại cây dược liệu này được ông mạnh dạn đưa về trồng thử nghiệm và bước đầu cho hiệu quả tích cực, mở ra triển vọng giảm nghèo bền vững cho nông dân địa phương.

Mô hình trồng sâm nam năm thứ 2 của ông Nguyễn Xuân Đạt đang phát triển tốt.
Trước đây, diện tích đất nông nghiệp được gia đình ông Nguyễn Xuân Đạt canh tác ngô, lúa như nhiều hộ khác, song hiệu quả kinh tế không cao.
Năm 2022, sau khi tham quan mô hình trồng sâm nam tại Bắc Giang (cũ), ông Nguyễn Xuân Đạt nhận thấy loại cây này có giá trị kinh tế vượt trội và phù hợp với điều kiện sinh thái đồi rừng. Từ thực tế sâm nam từng phân bố trong rừng tự nhiên nhưng ngày càng khan hiếm do khai thác kéo dài, nên ông Nguyễn Xuân Đạt quyết định tìm mua giống về trồng thử tại vườn nhà.
Ban đầu, lựa chọn này khiến không ít người băn khoăn do sâm nam là cây trồng mới tại địa phương. Tuy nhiên, bằng quá trình tìm tòi, học hỏi và đầu tư bài bản, ông Nguyễn Xuân Đạt từng bước xây dựng mô hình ổn định. Hiện vườn sâm của gia đình có khoảng 3.000 gốc, sinh trưởng đồng đều.
Theo ông Nguyễn Xuân Đạt, khâu chuẩn bị đất quyết định lớn đến sự phát triển của cây. Đất được cày xới kỹ, lên luống cao để tránh ngập úng.
Do sâm nam là cây thân leo nên ông đầu tư làm giàn chắc chắn, đồng thời ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật nhằm bảo đảm chất lượng dược liệu. Sau hơn một năm trồng, sâm nam bắt đầu cho thu hoạch hoa.
Hoa sâm được thương lái thu mua với giá khoảng 500.000 đồng/kg khô, tạo nguồn thu ổn định trong thời gian chờ thu hoạch củ, giúp gia đình có điều kiện tái đầu tư sản xuất. Giống sâm được ông Nguyễn Xuân Đạt đưa về trồng có nguồn gốc từ sâm nam núi Dành của Bắc Giang (cũ).

Cây sâm nam núi Dành được đánh giá có giá trị dược liệu cao chỉ sau sâm Ngọc Linh.
Theo nghiên cứu khoa học, loại sâm này chứa saponin, flavonoid, axit amin và nhiều dưỡng chất có giá trị, trong đó hàm lượng saponin tương đương sâm Hàn Quốc và chỉ xếp sau sâm Ngọc Linh. Hiện vườn sâm đã trồng trên 2 năm, bắt đầu hình thành củ nhỏ.
Theo tính toán, sâm nam cần khoảng 4 năm mới cho thu hoạch củ thương phẩm. Cây càng để lâu năm, củ càng lớn, hàm lượng dược chất và giá trị kinh tế càng cao. Trung bình, mỗi gốc sâm trên 5 năm tuổi cho củ nặng từ 1,5-2kg, giá bán trên thị trường khoảng 2 triệu đồng/kg.
Bên cạnh phát triển kinh tế gia đình, ông Đạt còn chủ động nghiên cứu nhân giống bằng phương pháp giâm hom, đạt tỷ lệ sống cao. Hiện mỗi cây giống được bán với giá khoảng 5.000 đồng, thu hút nhiều hộ dân trong và ngoài xã đến tham quan, học hỏi và trồng thử.
Đánh giá về mô hình trồng cây sâm nam tại địa phương, ông Phùng Văn Xuyên, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Thành, cho biết: Đây là hướng sản xuất mới phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương. Thời gian qua, Hội Nông dân xã đã phối hợp tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật trồng và chăm sóc sâm nam, bước đầu ghi nhận kết quả khả quan.
Với những tín hiệu tích cực ban đầu, mô hình trồng sâm nam núi Dành của ông Nguyễn Xuân Đạt đang mở ra hướng đi mới trong chuyển đổi cây trồng tại xã Tân Thành. Nếu tiếp tục được hỗ trợ về kỹ thuật, vốn và đầu ra sản phẩm, sâm nam núi Dành có thể trở thành cây trồng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.











