Sân bay châu Âu đứng trước nguy cơ quá tải vì hệ thống kiểm soát mới

Hệ thống xuất nhập cảnh EES của EU đã chính thức được triển khai đầy đủ vào ngày 10-4. Ảnh: Alamy Live News

Theo Hiệp hội Sân bay Quốc tế (ACI), hành khách tại các sân bay ở những quốc gia như Pháp, Đức, Bỉ, Italia, Tây Ban Nha và Hy Lạp đang phải chờ đợi nhiều giờ tại các điểm kiểm tra biên giới.

Ông Olivier Jankovec, Giám đốc bộ phận châu Âu của ACI, nói với Financial Times: “Tình hình này, trong những tuần tới và chắc chắn là trong những tháng hè cao điểm, có nguy cơ hoàn toàn không thể kiểm soát được. Chúng ta đang chứng kiến tình trạng xếp hàng chờ đợi ngay bây giờ, vào giờ cao điểm, khi lượng xe cộ bắt đầu tăng lên”.

Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh của EU (EES) bắt đầu được triển khai theo từng giai đoạn từ ngày 12-10-2025 tại 29 quốc gia châu Âu và chính thức đi vào hoạt động đầy đủ từ ngày 10-4.

Theo đó, việc đóng dấu nhập cảnh trên hộ chiếu được thay thế bằng việc ghi nhận xuất nhập cảnh bằng công cụ kỹ thuật số; đồng thời, du khách không thuộc EU lưu trú ngắn hạn (chẳng hạn từ Vương quốc Anh) phải đăng ký thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học tại biên giới. Các dữ liệu như hình ảnh khuôn mặt, dấu vân tay cùng thông tin từ giấy tờ tùy thân đều được ghi lại.

Hệ thống này nhằm hiện đại hóa an ninh biên giới và quản lý nhập cư, đồng thời ngăn chặn tội phạm và các rủi ro an ninh.

Tuy nhiên, kể từ khi triển khai từ tháng 10 năm ngoái, EES đã gây ra tình trạng chậm trễ kéo dài tại một số sân bay. Ngày 12-4, sự cố xảy ra trên chuyến bay easyJet U2-5420 từ sân bay Milan Linate (Italia) đến Manchester (Anh), khi 122 hành khách bị lỡ chuyến dù đã có mặt từ rất sớm. Do các thủ tục kiểm tra mới, hàng dài hành khách bị mắc kẹt tại khu vực kiểm soát biên giới, khiến quá trình làm thủ tục bị chậm đáng kể.

Trước tình hình này, đại diện các sân bay và Ủy ban châu Âu đã họp ngày 14-4 để thảo luận các vấn đề của hệ thống. ACI đã đề nghị gia hạn các trường hợp miễn trừ hiện có, đồng thời yêu cầu quyền đình chỉ hoàn toàn các thủ tục kiểm tra mới khi cần thiết. Theo ông Jankovec, cần có khả năng “tạm dừng hoàn toàn việc đăng ký EES bất cứ khi nào thời gian chờ đợi tại cửa khẩu trở nên không thể kiểm soát”.

Dù Ủy ban châu Âu cho biết thời gian đăng ký trung bình của một hành khách là 70 giây, ACI ghi nhận con số thực tế có thể kéo dài tới 5 phút.

Kể từ khi EES được triển khai vào tháng 10-2025, hệ thống đã ghi nhận hơn 52 triệu lượt xuất nhập cảnh, hơn 27.000 trường hợp bị từ chối nhập cảnh, trong đó gần 700 người được xác định có nguy cơ gây đe dọa an ninh.

Trước lễ Phục Sinh và trước khi hệ thống được triển khai đầy đủ vào ngày 10-4, hành khách đi qua eo biển Manche từ Anh sang Pháp được thông báo chưa cần cung cấp dữ liệu sinh trắc học do sự chậm trễ trong việc phát triển công nghệ cần thiết để thu thập và xử lý dữ liệu của Pháp.

Các vấn đề của EES xuất hiện trong bối cảnh các sân bay châu Âu cũng đang chuẩn bị đối mặt nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu máy bay do khả năng phong tỏa eo biển Hormuz. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, năm ngoái châu Âu tiêu thụ khoảng 1,6 triệu thùng nhiên liệu máy bay mỗi ngày, trong đó khoảng 500.000 thùng là nhập khẩu và khoảng 75% đến từ Trung Đông.

Ông Michael O'Leary, Giám đốc điều hành hãng hàng không lớn nhất châu Âu Ryanair, cho biết hệ thống EES đang gây ra tình trạng xếp hàng kéo dài tới bốn giờ tại một số sân bay, đồng thời đề xuất EU nên hoãn triển khai đầy đủ hệ thống này đến tháng 10.

Theo The Guardian