Sàn chứng khoán thêm tân binh từ các thương vụ IPO tiềm năng

Nhiều gương mặt triển vọng

Sức nóng từ các thương vụ chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) trong những tháng cuối năm 2025 vẫn đang lan tỏa. Thời gian gần đây, kế hoạch IPO liên tục được các doanh nghiệp Việt Nam công bố. Đây cũng là một trong những nội dung xuất hiện tại nhiều cuộc họp Đại hội đồng cổ đông năm 2026.

Trong đó, kế hoạch IPO của Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi vừa được cổ đông thông qua thu hút sự chú ý, khi doanh nghiệp dự kiến chào bán 125 triệu cổ phiếu ra công chúng, tương đương 16,67% lượng cổ phiếu đang lưu hành. Giá chào bán được xác định không thấp hơn giá trị sổ sách tại thời điểm gần nhất.

Số vốn huy động sẽ được phân bổ chủ yếu cho hoạt động cho vay ký quỹ (70%); phần còn lại (30%) dành cho tự doanh. Sau khi hoàn tất phương án IPO và phát hành cổ phiếu cho người lao động trong công ty (ESOP), vốn điều lệ của Kafi dự kiến tăng từ 7.500 tỷ đồng lên gần 8.800 tỷ đồng. Doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) ngay sau khi hoàn tất các thủ tục.

Việc Điện Máy Xanh trở thành công ty niêm yết độc lập sẽ làm đa dạng sự lựa chọn cho các nhà đầu tư. Ảnh: Đức Thanh

Trước đó, một công ty chứng khoán khác chưa lên sàn là Công ty cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS) cũng đã được cổ đông thông qua phương án IPO với quy mô gần 142 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 11% lượng cổ phiếu lưu hành.

Với mức giá chào bán dự kiến 30.000 đồng/cổ phiếu, LPBS có thể huy động hơn 4.200 tỷ đồng, qua đó nâng vốn điều lệ lên trên 14.000 tỷ đồng. Theo kế hoạch, nguồn vốn huy động được sẽ phân bổ cho hoạt động đầu tư vào giấy tờ có giá, bổ sung nguồn cho vay margin và tự doanh. LPBS dự kiến hoàn tất IPO trong giai đoạn từ quý I đến quý III/2026 và nộp hồ sơ niêm yết trên HoSE ngay sau đó, tương tự Kafi.

Ở ngành bán lẻ, kế hoạch IPO của Điện Máy Xanh được xem là một trong những thương vụ đáng chú ý nhất. Doanh nghiệp dự kiến chào bán tối đa gần 180 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 16% vốn điều lệ, với mức giá không thấp hơn giá trị sổ sách. Đây là đơn vị phụ trách mảng điện máy và điện thoại của Công ty cổ phần Đầu tư Thế giới Di động (MWG). Việc tiến hành IPO riêng đối với Điện Máy Xanh được kỳ vọng giúp phản ánh rõ hơn giá trị từng mảng kinh doanh, đồng thời mở ra dư địa tăng trưởng mới.

Thêm cú hích từ chính sách

Bên cạnh động lực từ tự thân các doanh nghiệp, các chính sách mới được ban hành đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nguồn cung hàng hóa cho thị trường chứng khoán.

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh yêu cầu xây dựng một hệ thống giải pháp đồng bộ, tác động cả phía cung và phía cầu cho thị trường.

Nhằm hoàn thiện nguồn cung, nâng chất lượng hàng hóa, cơ quan quản lý cho biết sẽ hoàn thiện cơ chế IPO gắn với niêm yết, rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu lên sàn xuống dưới 30 ngày. Khi cổ phiếu có thể nhanh chóng được đưa vào giao dịch, tính thanh khoản và sức hấp dẫn của các đợt IPO sẽ được cải thiện đáng kể.

Đồng thời, cơ quan quản lý cũng mở rộng cánh cửa cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tham gia niêm yết. Đây là nhóm doanh nghiệp có tiềm lực tài chính, quản trị tốt và đã hoạt động lâu năm tại Việt Nam. Nếu được khơi thông, nguồn cung từ khu vực này có thể tạo ra những thay đổi đáng kể về quy mô và chất lượng thị trường.

Cùng đó, dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 đang được lấy ý kiến cũng có những đề xuất thay đổi quy định về thuế suất đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng chứng khoán.

Theo dự thảo, thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, chuyển nhượng cổ phần của tổ chức không phải là tổ chức niêm yết nhưng đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật chứng khoán dự kiến được bổ sung vào trường hợp tính thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế và thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác.

Đối với trường hợp này, phương pháp nộp thuế hiện hành là xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng. Đồng thời, dự thảo bổ sung trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng vốn, thì thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá bán nhân với thuế suất 2%.

Đối với chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán, giá chuyển nhượng là rõ ràng, minh bạch và việc chuyển nhượng được thực hiện thường xuyên, tần suất liên tục theo quy định của pháp luật về chứng khoán. Mức thuế suất được áp dụng trong trường hợp này là 0,1% trên doanh thu/giá chuyển nhượng từng lần giao dịch.

Quy định này không chỉ thúc đẩy quá trình niêm yết, mà còn góp phần định hình lại hành vi của nhà đầu tư, khuyến khích dòng tiền hướng đến các tài sản có tính công khai và được giám sát tốt hơn.

Bên cạnh các kế hoạch IPO, xu hướng chuyển sàn đang diễn ra khá rõ nét khi nhiều công ty đang giao dịch trên UPCoM cũng chủ động hoàn thiện điều kiện để niêm yết trên HoSE. Việc chuyển sàn không chỉ giúp nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn ngoại.

Gần đây, Công ty cổ phần Nhựa Chất lượng cao Bình Thuận đã nộp hồ sơ đăng ký niêm yết với quy mô 18,5 triệu cổ phiếu, chỉ vài tháng sau khi đưa cổ phiếu lên sàn UPCoM. Nhiều doanh nghiệp khác như F88, Cảng Xanh VIP, BV Land hay các công ty chứng khoán quy mô trung bình cũng đang chuẩn bị lộ trình tương tự.