Sân khấu truyền thống 'chinh phục' khán giả Thủ đô

Vở xiếc “Lời của tre” với các màn hành động phối hợp, kết hợp âm nhạc, vũ đạo đã chiếm được tình cảm của đông khán giả.

Đổi mới sân khấu cũng là hướng đi gắn với Chương trình hành động 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhằm kết nối giá trị, tạo sức bật cho công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Điểm "chạm" đưa sân khấu truyền thống đến gần hơn với khán giả Thủ đô

Trong bối cảnh ngành công nghiệp văn hóa phát triển mạnh mẽ những năm gần đây, sân khấu truyền thống dường như đang chịu nhiều sức ép và có phần lép vế so với các loại hình nghệ thuật biểu diễn hiện đại, gặp không ít rào cản trong việc định hình vị thế và thu hút công chúng.

Sân khấu kịch nói Thủ đô cũng khẳng định sức hút riêng biệt thông qua việc làm mới các kịch bản và đưa vào đó những vấn đề nóng hổi của xã hội đương đại.

Trên thực tế, nhiều khán giả từng được tiếp cận các loại hình sân khấu truyền thống một cách gián tiếp qua màn ảnh nhỏ. Cách tiếp cận này dù truyền tải được đầy đủ nội dung của vở diễn nhưng cách một chiếc màn hình, rất khó truyền đạt trọn vẹn "cái thần" và năng lượng sống động mà sân khấu truyền thống thực sự mang lại.

Chính vì vậy, để cảm nhận trọn vẹn độ rung cảm của từng lời ca, nhịp trống, công chúng chỉ có thể tìm thấy khi trực tiếp ngồi trước ánh đèn nhà hát, nơi sân khấu truyền thống phát huy trọn vẹn sức lay động và giá trị nguyên bản của mình.

Để cảm nhận trọn vẹn độ rung cảm của từng lời ca, nhịp trống, công chúng chỉ có thể tìm thấy khi trực tiếp ngồi trước ánh đèn nhà hát.

Tuy nhiên, những thiết chế văn hóa chuyên biệt thường đòi hỏi khán giả phải chủ động lựa chọn. Muốn xem một vở diễn, họ phải biết lịch, mua vé... Đây là những bước không dễ xảy ra với người chưa có sẵn mối quan tâm.

Đang diễn ra sôi nổi (từ ngày 14 - 23/10), Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 rút ngắn khoảng cách ấy bằng cách tạo cơ hội cho khán giả tiếp cận với 15 tác phẩm thuộc nhiều loại hình sân khấu như: Kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, xiếc và kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh. Phát miễn phí hơn 10.000 vé xem 15 buổi diễn tới khán giả Thủ đô, mỗi vé xem đều có khả năng mở ra một mối quan tâm lâu dài.

Những thiết chế văn hóa chuyên biệt thường đòi hỏi khán giả phải chủ động lựa chọn. Điều này không dễ xảy ra với người chưa có sẵn mối quan tâm.

Một trải nghiệm sân khấu hoàn toàn mới

Cách tiếp cận qua trải nghiệm cũng làm thay đổi vị trí của người xem. Họ không chỉ tiếp nhận thông tin một chiều mà có thể tham gia các hoạt động ứng tác, đặt câu hỏi tới diễn viên sau mỗi vở diễn và có những cảm nhận riêng mà chỉ khi trực tiếp trải nghiệm mới có thể có được.

Là một người trẻ yêu lịch sử, bạn Lương Nam Sơn, sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thừa nhận bản thân từng nghĩ nghệ thuật chèo là xa lạ và khó tiếp cận. Tuy nhiên, sau khi thưởng thức trọn vẹn vở diễn “Nhị vị Bồ Tát tổng Nam Phù” do Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội thực hiện, mọi định kiến trước đó đều bị xóa bỏ.

Niềm vui của các bạn trẻ khi lần đầu được trải nghiệm không gian nghệ thuật sân khấu trực tiếp tại rạp hát truyền thống.

Em Lương Nam Sơn chia sẻ rằng câu chuyện về hai vị công chúa rời chốn hoàng cung để dựng chùa, dạy nghề cho nhân dân đã thực sự chạm đến trái tim người xem. Qua góc nhìn nghệ thuật, tư tưởng Phật giáo thời Lý hiện lên rất đỗi gần gũi, ấm áp. Vở diễn giúp người trẻ không chỉ thưởng thức nét đẹp của chèo mà còn hiểu sâu sắc hơn về quan điểm “khoan thư sức dân” thời Lý - Trần, là lời nhắc nhớ nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, bồi đắp thêm tình yêu và trách nhiệm giữ gìn văn hóa dân tộc trong mỗi khán giả.

Sức hút từ sàn diễn còn lan tỏa mạnh mẽ lên không gian số. Ấn tượng trước vở xiếc “Lời của tre” do Liên đoàn Xiếc Việt Nam biểu diễn, chị Đào Hằng (phường Bạch Mai, Hà Nội) đã đăng tải những đoạn video ngắn lên mạng xã hội TikTok và nhanh chóng thu về hàng trăm nghìn lượt xem cùng hàng nghìn lượt yêu thích. Bên dưới phần bình luận, đông đảo người dùng không giấu nổi sự thích thú, liên tục hỏi chị cách tìm vé tham dự Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 cũng như lịch diễn gần nhất của Liên đoàn Xiếc Việt Nam.

Khán giả trẻ hào hứng đến rạp từ sớm, tìm hiểu thông tin trước giờ biểu diễn tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026.

Không riêng chị Hằng, nhiều khán giả trẻ cũng hào hứng chia sẻ khoảnh khắc và cảm xúc của mình lên các nền tảng trực tuyến. Mỗi hình ảnh hay clip ngắn được lan truyền sau đó lại trở thành một mắt xích tiếp tục đưa di sản đến với các nhóm công chúng mới. Thông qua những hiệu ứng tự nhiên, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 đã thực sự mở ra con đường đưa nghệ thuật truyền thống bước vào đời sống thường nhật, tạo dựng nên những điểm “chạm” đầy cảm xúc giữa công chúng và di sản dân tộc.

Giữ chân khán giả hậu liên hoan

Có lợi thế tập trung đông người, nhưng liên hoan không thể tự mình giải quyết bài toán giữ chân khán giả. Một đêm diễn có thể tạo ấn tượng nhưng để ấn tượng tốt ban đầu phát triển thành thói quen thưởng thức cần cả chuỗi hoạt động tiếp nối.

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 phát miễn phí hơn 10.000 vé xem 15 buổi diễn tới khán giả Thủ đô, mỗi vé xem đều có khả năng mở ra một mối quan tâm lâu dài.

Các buổi diễn định kỳ hay nội dung số được xây dựng có hệ thống đều có thể kéo dài vòng đời của cuộc gặp tại liên hoan. Khi công chúng được tiếp cận thường xuyên, sân khấu truyền thống mới có khả năng trở thành một phần của sinh hoạt văn hóa thường nhật trong đời sống công chúng.

Theo Tiến sĩ, Nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là bảo tồn và phát huy các giá trị sân khấu truyền thống, đưa các loại hình nghệ thuật sân khấu hoà vào dòng chảy công nghiệp văn hóa.

Hình tượng quân và dân Thủ đô anh hùng trong buổi đầu kháng chiến chống Pháp quay trở lại xâm lược được thể hiện qua vở tuồng "Dấu thiêng Hà Nội - Cho những gì còn mãi".

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đó, Tiến sĩ, Nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương cho biết, liên hoan năm nay được tổ chức ở nhiều địa điểm, từ các rạp ở ngoại thành cho đến những rạp ở trung tâm Thủ đô, từ các sân khấu hộp đến những không gian thực cảnh, nhằm tiếp cận đa dạng các tầng lớp nhân dân. Sau sự kiện, các đoàn nghệ thuật sẽ tiếp tục kế hoạch biểu diễn phục vụ khán giả ở các khu vực ngoại thành, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân Thủ đô.