Sân khấu truyền thống Trung Quốc chuyển mình trong thời đại số

Ảnh minh họa: AI

Mở ứng dụng Douyin, nền tảng video ngắn tương tự TikTok tại Trung Quốc, người dùng có thể bắt gặp những tiết mục từng chỉ xuất hiện trên sân khấu nhà hát.

Từ vở múa nổi tiếng "Hành trình của một bức tranh phong cảnh huyền thoại" đến các buổi hòa nhạc của Dàn nhạc Truyền thống Quốc gia Trung Quốc đều được phát trực tiếp, thu hút lượng lớn người xem và tương tác ngay trên điện thoại.

Xu hướng này đang mở ra một cách tiếp cận mới đối với nghệ thuật biểu diễn truyền thống. Thay vì phải mua vé và đến các nhà hát ở những thành phố lớn, khán giả giờ đây có thể thưởng thức các chương trình chỉ với một chiếc điện thoại thông minh.

Theo số liệu của Douyin, tính đến tháng 5.2026, đã có 576 đơn vị nghệ thuật nhà nước cùng hơn 8.100 nghệ sĩ chuyên nghiệp tham gia nền tảng, thực hiện hơn 1,06 triệu buổi phát trực tiếp, thu hút trên 6,14 tỉ lượt xem.

Trong đó, 57 đoàn nghệ thuật duy trì các chương trình phát trực tiếp định kỳ với hơn 16.000 buổi, tiếp cận khoảng 320 triệu lượt người xem.

Đối với các đoàn nghệ thuật, phát trực tiếp không đơn thuần là ghi hình một buổi biểu diễn rồi đưa lên mạng. Nhiều chương trình được dàn dựng riêng cho màn hình điện thoại với khung hình dọc, góc quay cận cảnh, giúp người xem quan sát rõ biểu cảm của nghệ sĩ và các chi tiết sân khấu vốn khó nhìn thấy từ những hàng ghế xa trong nhà hát.

Tập đoàn Nghệ thuật Biểu diễn Phương Đông Trung Quốc là một trong những đơn vị tiên phong triển khai mô hình này. Từ tháng 4 năm nay, đơn vị đã tổ chức các buổi phát trực tiếp định kỳ giới thiệu nhiều tác phẩm nổi bật.

Theo Chủ tịch tập đoàn Jing Xiaoyong, đây là một thử nghiệm quan trọng nhằm mang lại sức sống mới cho nghệ thuật biểu diễn truyền thống. Ông cho rằng các tác phẩm kinh điển chỉ có thể duy trì sức sống khi biết thích ứng với thời đại, còn các nền tảng trực tuyến giúp mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận của nghệ thuật.

Sự phát triển của phát trực tiếp đã phần nào xóa bỏ những rào cản vốn tồn tại nhiều năm đối với nghệ thuật biểu diễn truyền thống như giới hạn về không gian nhà hát, khoảng cách địa lý hay chi phí đi lại của khán giả.

Không chỉ phục vụ khán giả trong nước, các nền tảng số còn mở thêm cơ hội quảng bá văn hóa Trung Quốc ra thế giới.

Ông Bu Xiting, nhà nghiên cứu văn hóa nhận định, phát trực tiếp đang trở thành một "cửa sổ" mới để khán giả quốc tế tiếp cận nghệ thuật Trung Quốc một cách trực tiếp và thuận tiện hơn.

Khác với các chương trình biểu diễn hay triển lãm được tổ chức ở nước ngoài, phát trực tiếp cho phép người xem tương tác theo thời gian thực thông qua bình luận, đặt câu hỏi hoặc gửi phản hồi trực tiếp tới nghệ sĩ. Theo ông Bu, điều này giúp hoạt động quảng bá văn hóa trở nên gần gũi và sinh động hơn.

Hiệu quả của mô hình cũng bắt đầu được ghi nhận. Nhà hát Ca múa Thiểm Tây cho biết lượng người theo dõi các buổi phát trực tiếp vượt kỳ vọng và thu hút thêm nhiều khán giả mới.

Trong khi đó, Nhà hát Ca múa Quảng Châu ghi nhận các chương trình trực tuyến góp phần thúc đẩy doanh số bán vé của những buổi biểu diễn trực tiếp.

Tập đoàn Nghệ thuật Biểu diễn Giang Tô cũng chứng kiến các tác phẩm múa gốc được biết đến rộng rãi trên mạng xã hội, trong khi nhiều suất diễn dịp lễ nhanh chóng bán hết vé sau khi được quảng bá thông qua các buổi phát trực tiếp.

Bên cạnh việc mở rộng công chúng, các nền tảng số còn mang lại thêm nguồn thu cho các đơn vị nghệ thuật thông qua các hình thức như quà tặng ảo, tương tác trực tuyến và các cơ chế hỗ trợ người sáng tạo nội dung.

Quan trọng hơn, những phản hồi theo thời gian thực giúp các đoàn nghệ thuật hiểu rõ hơn thị hiếu của khán giả, từ đó điều chỉnh cách tiếp cận mà vẫn giữ được bản sắc nghệ thuật truyền thống.

Dù màn hình điện thoại khó có thể thay thế trọn vẹn trải nghiệm tại nhà hát, phát trực tiếp đang trở thành cầu nối giúp nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng.

Với nhiều đoàn nghệ thuật Trung Quốc, đây không chỉ là giải pháp thích ứng với kỷ nguyên số mà còn là một hướng đi mới để bảo tồn, quảng bá và lan tỏa các giá trị văn hóa đến thế hệ trẻ cũng như khán giả quốc tế.