Sản phẩm du lịch song hành cùng công nghiệp văn hóa Thủ đô

Ảnh: Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Tối 1/11, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Lễ ra mắt nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP). Sự kiện hướng tới kết nối thông tin văn hóa trên môi trường số, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận, quảng bá và khai thác hiệu quả các nguồn lực văn hóa Việt Nam.

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, ngày 24/11/2026 là Ngày Văn hóa Việt Nam đầu tiên. Bản đồ số Văn hóa Việt Nam được xây dựng với mong muốn giúp người dân và du khách dễ dàng tìm kiếm các hoạt động văn hóa theo địa điểm, thời gian, chủ đề; từ đó lựa chọn những trải nghiệm phù hợp cho mình, gia đình và bạn bè.

“Từ một thông tin trên bản đồ, chúng ta mong có thêm những bước chân đến với di sản, thêm khán giả đến với nhà hát, thêm những cuộc gặp gỡ với nghệ nhân và những câu chuyện văn hóa được tiếp tục kể, được viết tiếp trên mọi nẻo hành trình”, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh bày tỏ.

Với vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và đối ngoại, thủ đô Hà Nội có điều kiện phát triển du lịch hội nghị, sự kiện, triển lãm và dịch vụ chất lượng cao. Tuy nhiên, tiềm năng văn hóa - di sản chỉ trở thành lợi thế cạnh tranh khi được tổ chức thành sản phẩm có chất lượng, thương hiệu rõ ràng và khả năng tiếp cận thị trường.

Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) được triển khai tại địa chỉ cmap.vn. Ảnh chụp màn hình

Hà Nội cần chuyển từ tư duy khai thác từng điểm đến sang xây dựng hệ thống trải nghiệm liên hoàn; từ quảng bá những gì mình có sang tạo ra những sản phẩm du khách thực sự muốn mua, muốn trải nghiệm và sẵn sàng chi trả. Đây cũng là yêu cầu để Thủ đô đảm nhận tốt hơn vai trò một cực tăng trưởng, có sức lan tỏa đối với du lịch vùng và cả nước.

Nhằm hướng tới kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11), chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội cho biết sẽ tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và sáng tạo tại các di tích, không gian di sản trên địa bàn phường Hoàn Kiếm, diễn ra từ đầu tháng 11 đến giữa tháng 12/2026.

Mở đầu chuỗi hoạt động, ngày 3/11, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội khai mạc chương trình “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay - Phía sau vàng son, tương lai nào cho Tuồng?”. Cùng ngày, tại Trung tâm Thông  tin Văn hóa Hồ Gươm, trưng bày “Tinh hoa hội tụ” được tổ chức với thông điệp “Theo dấu làng nghề - Chạm tay di sản - Mang tinh hoa về nhà”. Không gian trưng bày tái hiện hành trình của những nghề thủ công từ các làng quê đến kinh thành Thăng Long - Kẻ Chợ, nơi từng là trung tâm giao thương và hội tụ tinh hoa nghề nghiệp.

Từ ngày 4 - 30/11, Đình Hà Vĩ (11 Hàng Hòm) giới thiệu trưng bày “Đôi lời từ sơn mài Đường Lâm”, quy tụ những sáng tạo của Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát. Di tích 40 Lãn Ông cũng tổ chức chương trình trải nghiệm văn hóa “Dược trà”, kết hợp nghệ thuật thưởng trà với các loại thảo dược, thảo mộc và gia vị truyền thống. 

Chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và sáng tạo tại các di tích, không gian di sản diễn ra từ đầu tháng 11 đến giữa tháng 12/2026. Ảnh: Phường Hoàn Kiếm

Tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, trưng bày chuyên đề về làng nghề Sơn Đồng diễn ra từ ngày 6 - 30/11, giới thiệu nghệ thuật tạc tượng, điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng cùng những ứng dụng trong đời sống đương đại. Đặc biệt, tọa đàm “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng” được tổ chức ngày 14/11. Các hoạt động trình diễn, giao lưu và trải nghiệm nghề diễn ra vào những ngày 14, 15, 21, 22, 28 và 29/11, giúp công chúng tìm hiểu trực tiếp kỹ thuật chế tác và giá trị của nghề thủ công lâu đời.

Bên cạnh các hoạt động giới thiệu nghề truyền thống, nhiều không gian di sản còn tái hiện những nét sinh hoạt đặc trưng của người Hà Nội xưa. Tại Ngôi nhà Di sản, số 87 Mã Mây, trưng bày “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị” diễn ra từ ngày 10 - 30/11, giới thiệu những thú chơi tao nhã như chơi chim, nghệ thuật bonsai và văn hóa thưởng trà. Không gian trưng bày góp phần tái hiện nếp sống thanh lịch, những thú thưởng ngoạn tinh tế từng hiện diện trong đời sống người Hà Nội gắn với kiến trúc nhà cổ.

Trong khi đó, Đình Kim Ngân tiếp tục phát triển không gian kể chuyện mùa 2 với chủ đề “Dòng chảy bách nghệ”, tôn vinh sự hội tụ của các nghề thủ công truyền thống tại Thăng Long - Kẻ Chợ. Chương trình giới thiệu những nghề tiêu biểu như đúc đồng Đại Bái, chế tác sừng Đô Hai và gốm Bát Tràng. Các sản phẩm, công cụ nghề được trưng bày kết hợp trình diễn kỹ thuật đúc đồng và hoạt động trải nghiệm tô gốm, tạo sự kết nối giữa nghệ nhân với khách tham quan.

Ảnh: Phường Hoàn Kiếm

Song song, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 dự kiến khai mạc ngày 13/11. Với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, Lễ hội được tổ chức theo hướng đưa nghệ thuật, thiết kế và các hoạt động trải nghiệm đến gần hơn với đời sống đô thị.

Năm cụm hoạt động chính gồm Quảng trường Sáng tạo, Chợ Đồng Xuân, Đình và Di tích Phố cổ, Rạp hát và Sân khấu cộng đồng, Công viên Thống Nhất. Mỗi khu vực mang một đặc trưng riêng, từ giới thiệu sản phẩm thiết kế, nghệ thuật công cộng đến trình diễn nghề truyền thống và tổ chức các hoạt động tương tác.

Tại khu vực Quảng trường Sáng tạo và không gian quanh hồ Hoàn Kiếm, công chúng dự kiến được tiếp cận các chương trình triển lãm, sắp đặt nghệ thuật, trình diễn và trải nghiệm thiết kế. Trong khi đó, tại Chợ Đồng Xuân dự kiến kết hợp hoạt động giao thương truyền thống với nghệ thuật sắp đặt, triển lãm và các chương trình trải nghiệm.

Tại cụm Đình và Di tích Phố cổ, các hoạt động hướng đến việc giới thiệu lịch sử phố nghề, kỹ thuật thủ công và những câu chuyện gắn với cộng đồng cư dân Hà Nội. Những chương trình như “Chuyện Đình trong Phố”, “Nghề qua Phố” dự kiến kết nối các di tích, cơ sở sản xuất và không gian kinh doanh truyền thống với nghệ nhân, nhà thiết kế và người tham quan.

Lễ hội được tổ chức theo hướng đưa nghệ thuật, thiết kế và các hoạt động trải nghiệm đến gần hơn với đời sống đô thị. Ảnh: Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Một hướng khai thác khác của lễ hội là đưa nghệ thuật biểu diễn đến các rạp hát và sân khấu cộng đồng. Đây là nhóm hoạt động có khả năng bổ sung sản phẩm cho đời sống văn hóa về đêm của Hà Nội. Khi được kết nối với các tuyến tham quan, dịch vụ và hoạt động thương mại, những chương trình biểu diễn có thể góp phần gia tăng sức hấp dẫn của các điểm đến trong khu vực trung tâm.

Từ góc độ phát triển công nghiệp văn hóa, mô hình tổ chức các trải nghiệm du lịch phân tán tại nhiều địa điểm của thủ đô sẽ tạo cơ hội kết nối nghệ sĩ, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp và các cơ sở kinh doanh dịch vụ. Những hoạt động giới thiệu sản phẩm, trải nghiệm nghề và biểu diễn nghệ thuật trong thời gian tới tại thủ đô có thể trở thành cầu nối giữa sáng tạo văn hóa với nhu cầu tiêu dùng, tham quan và du lịch.