Sản phẩm OCOP lên kệ hàng siêu thị

Khách du lịch tham quan, mua sắm quầy hàng OCOP tại một siêu thị ở Đà Nẵng. Ảnh: HỮU ANH

Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tại Đà Nẵng đã bước sang một giai đoạn mới, giai đoạn của chất lượng. Không còn dừng lại ở các phiên chợ nông sản hay quầy hàng trưng bày nhỏ lẻ, sản phẩm OCOP thành phố đang nỗ lực hiện diện mạnh mẽ tại các siêu thị lớn. Các chủ thể tự làm mới mình, chuẩn hóa quy trình và khẳng định niềm tin với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Uy tín từ quy trình sản xuất sạch

Để có được “tấm vé” vào kệ hàng siêu thị, bài toán đầu tiên và quan trọng nhất mà các chủ thể OCOP phải giải quyết là quy trình sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng. Bà Đặng Thị Thanh Sang, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan (xã Hòa Vang) cho hay, sự chuyên nghiệp hóa bắt đầu từ chính tư duy của nông dân.

Những năm qua, hợp tác xã thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn IPM, ICM nhằm nâng cao kiến thức, kinh nghiệm cho nông dân. Việc sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn PGS và VietGAP hướng hữu cơ, kết hợp với việc hỗ trợ vật tư, giống rau chất lượng cao đã tạo ra những sản phẩm có sức cạnh tranh lớn.

Hiện nay, hợp tác xã đã được chứng nhận mã vùng trồng, xây dựng thương hiệu với mã QR để truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đây là điều kiện tiên quyết để rau ăn lá (OCOP 3 sao) và rau ăn quả (OCOP 4 sao) của đơn vị có mặt tại các siêu thị như Vinmart, Co.opMart, BigC và hệ thống giáo dục Sky-Line. Với sản lượng tiêu thụ hơn 500 tấn rau quả mỗi năm, hợp tác xã đã chứng minh được năng lực cung ứng bền vững của mình.

Tuy nhiên, bà Sang cũng thừa nhận, hành trình duy trì “ghế” trên kệ siêu thị là một cuộc đua khốc liệt về tính ổn định. Khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở khâu đầu vào mà còn là việc duy trì chất lượng và số lượng đồng nhất trong điều kiện thời tiết, giá vật tư đầy biến động. Điều này đòi hỏi sự kiên trì của nông dân trong việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật để đảm bảo yếu tố an toàn thực phẩm.

Hoạt động sản xuất tại Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan. Ảnh: HỮU ANH

Cùng chung quan điểm về sự khắt khe của hệ thống siêu thị, bà Trần Thị Việt Liên, Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh Công ty CP Công nghệ DAVIFOOD Việt Nam (phường Ngũ Hành Sơn) cho biết, đơn vị đã đưa thành công các sản phẩm vào hệ thống Co.opMart, Lotte Mart, Big C tại Đà Nẵng và các chuỗi đặc sản tại Huế, Khánh Hòa. Để vào được các chuỗi lớn, DAVIFOOD phải đáp ứng đầy đủ các chứng nhận về an toàn thực phẩm và hồ sơ công bố sản phẩm, trong đó chứng nhận HACCP là điều kiện đủ để mở cửa các hệ thống này.

Hiện nay, doanh nghiệp đã phát triển danh mục phong phú với hơn 10 dòng sản phẩm từ nông sản đến hải sản, tiêu biểu là 2 sản phẩm khô bò sợi KinBe và tép lắc bơ đạt OCOP 4 sao cấp thành phố. Bà Liên chia sẻ, các siêu thị lớn thường có rất nhiều loại phí như: phí tạo mã, lưu kho, lên kệ, phí hợp đồng và khuyến mãi. Tuy nhiên, khi sản phẩm có chất lượng tốt và uy tín, các nhà bán lẻ sẵn sàng giảm thiểu các chi phí đầu vào để hỗ trợ doanh nghiệp. Đơn vị đang có sản lượng trung bình hơn 1.000 sản phẩm/tháng tại các hệ thống siêu thị.

Xanh Xanh Market Hội An đang trưng bày các sản phẩm OCOP với tiêu chí "tiêu dùng xanh". Ảnh: TRẦN TRÚC

Cầu nối đưa nông sản vươn xa

Sự hiện diện của sản phẩm OCOP trong siêu thị không chỉ là nỗ lực đơn phương từ nhà sản xuất mà còn cần sự hỗ trợ và đồng hành của các đơn vị phân phối. Bà Ngô Thị Thu, người sáng lập Xanh Xanh Market - chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch tại khu vực Hội An, cho biết đơn vị đang liên kết tiêu thụ gần 80 sản phẩm đặc trưng, OCOP của thành phố Đà Nẵng.

Tiêu chí lựa chọn của Xanh Xanh Market rất rõ ràng. Đó là ưu tiên sản phẩm OCOP 4 sao, 5 sao và những sản phẩm 3 sao có chất lượng. Bà Thu cho hay, bên cạnh các giấy tờ pháp lý về an toàn thực phẩm, HACCP hay ISO, yếu tố “cái tâm” của người sản xuất là điều đơn vị luôn coi trọng. “Hiện nay, nhiều chủ thể rất tâm huyết phát triển sản phẩm địa phương với chất lượng đảm bảo và bao bì được cải thiện mạnh mẽ. Chúng tôi luôn ưu tiên dành vị trí trung tâm tại cửa hàng cho sản phẩm OCOP địa phương để khách hàng dễ dàng tiếp cận”, bà Thu nói.

Ở quy mô tập đoàn lớn, bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Central Retail Việt Nam khẳng định, mặt hàng nông sản chính là “trái tim” của hệ thống bán lẻ. Tập đoàn luôn đồng hành chặt chẽ với Sở Công Thương các tỉnh, thành để tìm kiếm các nhà cung cấp tiềm năng.

Central Retail đặt ra bộ tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng thời đặc biệt ưu tiên các sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, “nhãn xanh” và có bao bì thân thiện với môi trường.

Bà Vân đánh giá cao việc các doanh nghiệp, chủ thể OCOP Đà Nẵng đã bắt đầu chú trọng hơn đến bao bì đẹp mắt và quy trình sản xuất sạch. Đây chính là chìa khóa để nông sản thành phố bước vào quầy kệ hiện đại một cách nhanh hơn và vững chắc hơn.

Có thể thấy, việc đưa sản phẩm OCOP vào siêu thị là một hành trình chuyên nghiệp hóa nền sản xuất nông nghiệp. Khi mỗi chiếc tem OCOP đi kèm với chứng nhận VietGAP, HACCP hay mã QR truy xuất nguồn gốc, giá trị của nông sản không còn chỉ nằm ở “giá bán” mà còn nằm ở “niềm tin”.