Sẵn sàng cho mùa thi: Chiến lược tối ưu điểm số môn bắt buộc

Cô trò Trường THPT Lam Kinh (Thanh Hóa). Ảnh: NTCC

Trong giai đoạn nước rút, việc ôn tập đúng hướng và nắm vững kỹ năng làm bài có ý nghĩa quyết định đối với kết quả kỳ thi, đặc biệt ở hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn.

Ngữ văn: Chắc kỹ năng, đúng trọng tâm

Cô Trần Thị Ngân - Tổ trưởng tổ Ngữ văn, Trường THPT Hương Vinh (TP Huế) cho biết, Ngữ văn là môn thi đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức, tư duy và khả năng diễn đạt; trong đó, phần Đọc hiểu (4 điểm) giữ vai trò quan trọng giúp kiểm tra năng lực nền tảng của học sinh.

Ở phần này, học sinh cần ôn tập có hệ thống tri thức Ngữ văn theo đặc trưng thể loại đã được học từ lớp 10 đến lớp 12, bởi đề thi không chỉ giới hạn ở chương trình lớp 12 mà còn có thể khai thác kiến thức lớp 10 và 11. Vì vậy, việc học tủ hoặc học lệch tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bên cạnh đó, học sinh cần nắm vững cách làm các dạng câu hỏi theo ba mức độ: nhận biết, thông hiểu và vận dụng, đồng thời xác định rõ yêu cầu của từng câu hỏi, số ý cần trả lời để tránh tình trạng thiếu ý hoặc trả lời lan man, dẫn đến mất điểm đáng tiếc.

Đối với phần Viết chiếm 6 điểm, gồm 1 đoạn văn và một bài văn nghị luận, cô Trần Thị Ngân lưu ý học sinh cần tập trung rèn luyện kỹ năng làm bài cho từng dạng đề. Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là xác định trúng vấn đề nghị luận khi đọc đề. Đây được xem là “chìa khóa” giúp các em mở ra hướng triển khai bài viết một cách chính xác.

Nếu không xác định trúng vấn đề cần nghị luận, bài viết rất dễ rơi vào tình trạng xa đề, thiếu trọng tâm. Sau khi nắm được yêu cầu đề, học sinh nên lập dàn ý nhanh trước khi viết để đảm bảo bài làm có bố cục rõ ràng, logic và không bỏ sót ý quan trọng. Việc bám sát cấu trúc của từng dạng bài sẽ giúp quá trình triển khai thuận lợi, hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, việc luyện đề thi hoàn chỉnh giữ vai trò rất quan trọng trong giai đoạn ôn tập. Thông qua luyện đề, học sinh không chỉ củng cố kiến thức mà còn rèn kỹ năng xử lý đề, kỹ năng viết và phân bổ thời gian hợp lý. Với cấu trúc đề thi gồm 4 điểm Đọc hiểu, 2 điểm viết đoạn và 4 điểm bài văn trong 120 phút, mức phân bổ thời gian 30 - 30 - 60 phút được xem là phù hợp, giúp học sinh chủ động kiểm soát tiến độ làm bài và dành thời gian rà soát sau mỗi phần.

Trong quá trình làm bài, học sinh cần có chiến lược cụ thể. Ở phần Đọc hiểu, nên ưu tiên làm các câu dễ trước để đảm bảo điểm số, sau đó mới xử lý câu khó; câu trả lời cần ngắn gọn, đúng trọng tâm, tránh diễn đạt lan man. Ở phần Viết, lập dàn ý là bước bắt buộc trước khi triển khai. Khi viết, bài làm cần bảo đảm lập luận chặt chẽ, kết hợp hài hòa giữa lý lẽ và dẫn chứng. Đồng thời, học sinh nên biết mở rộng, so sánh và vận dụng linh hoạt kiến thức lý luận để tăng chiều sâu cho đoạn văn hoặc bài văn nghị luận.

Học sinh Trường Tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức (Hưng Yên).

“Có thể thấy, để đạt kết quả cao trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn năm 2026, học sinh không chỉ cần nắm vững kiến thức mà còn phải thành thạo kỹ năng làm bài và có chiến lược ôn tập, xử lý đề một cách khoa học. Sự chủ động, cẩn trọng và nhất quán trong từng bước sẽ là yếu tố then chốt giúp các em tự tin, đạt kết quả như mong đợi”, cô Trần Thị Ngân chia sẻ.

Cũng đưa lời khuyên đến thí sinh, cô Đặng Thanh Hà - giáo viên Trường THPT Hoàng Công Chất (Điện Biên) cho biết, để đạt kết quả tốt nhất trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn, học sinh cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cả về kỹ năng làm bài và cách phân bổ thời gian hợp lý.

Đầu tiên, các em đọc kỹ đề trước khi làm bài, gạch chân các từ khóa quan trọng và xác định đúng mức độ yêu cầu của từng câu hỏi; đồng thời thực hiện nguyên tắc làm câu dễ trước, câu khó sau để tối ưu hóa điểm số. Về thời gian, thí sinh hãy phân chia hợp lý: phần Đọc hiểu khoảng 20-25 phút, viết đoạn 20-25 phút, viết bài khoảng 60-65 phút và dành 5 phút cuối để rà soát, kiểm tra toàn bài.

Lưu ý riêng với phần Đọc hiểu, cô Đặng Thanh Hà gợi ý: học sinh đọc kỹ câu hỏi, xác định từ khóa; sau đó đọc văn bản để tìm thông tin liên quan và trả lời ngắn gọn, đúng trọng tâm, tránh lan man. Câu trả lời cần có từ khóa, cấu trúc chủ ngữ - vị ngữ rõ ràng, mạch lạc.

Với phần viết đoạn, học sinh bảo đảm đúng hình thức và dung lượng, thường khoảng 2/3 trang giấy thi; xác định chính xác vấn đề nghị luận và tập trung làm rõ nội dung trọng tâm, tránh dàn trải. Phần viết bài, cần đầy đủ cấu trúc ba phần mở bài, thân bài, kết bài; xác định đúng kiểu bài nghị luận; trình bày mạch lạc, có logic và thể hiện rõ quan điểm, tư duy cá nhân.

Cuối cùng, thí sinh cố gắng trình bày bài làm sạch sẽ, hạn chế tẩy xóa, tránh sai chính tả và biểu đạt lệch lạc, tiêu cực; các đề mục trình bày rõ ràng, lùi đầu dòng hợp lý để đảm bảo tính khoa học và thẩm mỹ của bài viết.

Cô Trần Thị Ngân và học trò Trường THPT Hương Vinh (TP Huế).

Toán học: Chắc nền tảng, bứt phá điểm cao với câu vận dụng

Là môn thi bắt buộc, xuất hiện nhiều trong các tổ hợp xét tuyển đại học, công tác ôn tập môn Toán đóng vai trò then chốt đối với kết quả của học sinh. Theo thầy Lê Đức Trung - giáo viên Trường THPT Lam Kinh (Thanh Hóa), việc ôn thi tốt nghiệp THPT môn này cần tập trung vào tư duy bản chất, củng cố vững kiến thức nền tảng và rèn luyện kỹ năng vận dụng thực tiễn theo định hướng chương trình mới, thay vì phụ thuộc vào mẹo giải nhanh.

Trong bối cảnh đề thi được dự báo có độ phân hóa cao, học sinh cần chủ động ôn theo chuyên đề, tăng cường phân tích bản chất vấn đề, rà soát kiến thức cơ bản và biết vận dụng linh hoạt vào thực tiễn.

Chia sẻ chiến lược ôn tập phù hợp, thầy Lê Đức Trung nhấn mạnh đầu tiên là nắm vững kiến thức. Theo đó, cần hệ thống hóa kiến thức nền tảng (bao gồm các mức độ nhận biết, thông hiểu) và nâng cao (câu hỏi vận dụng) trong từng mạch kiến thức. Trọng tâm ứng dụng là rèn luyện khả năng vận dụng toán học vào các tình huống thực tiễn, kết nối các ý tưởng toán học. Với kỹ năng phân tích, học sinh cần nhớ, hiểu công thức, rèn tư duy phân tích đề bài, hiểu rõ bản chất vấn đề để giải quyết các câu hỏi vận dụng cao.

“Đề thi có thể nhỉnh hơn về độ khó, đòi hỏi học sinh vững kiến thức để chạm mốc trên 8 điểm. Các em hãy bám sát cấu trúc của chương trình mới và nội dung đã được nhấn mạnh trong các tài liệu tham khảo. Đồng thời, tham khảo đề thi minh họa đã được Bộ GD&ĐT công bố từ Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, cũng như các đề thi thử có uy tín để luyện.

Đặc biệt, đề khảo sát môn Toán lớp 12 lần 2 năm học 2025 - 2026 của Sở GD&ĐT Thanh Hóa (diễn ra ngày 24, 25/4/2026) được đánh giá có chất lượng cao, bám sát cấu trúc đề minh họa, có tính phân hóa tốt, tích hợp nhiều bài toán thực tiễn như chuyển động, ứng dụng đạo hàm, qua đó giúp học sinh rèn kỹ năng và đánh giá năng lực sát với kỳ thi thật”, thầy Lê Đức Trung cho hay.

Cũng theo thầy Lê Đức Trung, trong giai đoạn ôn tập, giáo viên cần định hướng học sinh thay đổi cách học theo hướng từ bỏ thói quen học tủ, học mẹo, chuyển sang học hiểu bản chất để xử lý tốt các câu hỏi phân hóa. Đồng thời, do kỳ thi năm 2026 được tổ chức sớm hơn, giáo viên cần chủ động đẩy nhanh tiến độ ôn tập, đảm bảo học sinh có đủ thời gian củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng trước khi bước vào kỳ thi chính thức.

Chia sẻ của cô Nguyễn Thị Thúy Loan - giáo viên môn Toán, Trường THPT Võ Văn Kiệt (Vĩnh Long), trong giai đoạn nước rút của “chiến dịch 80 ngày đêm” ôn tập, học sinh khối 12 của trường nhìn chung có tinh thần học tập nghiêm túc, xác định rõ mục tiêu hướng tới Kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Tuy nhiên, do năng lực có sự phân hóa, một bộ phận học sinh vẫn gặp khó khăn với các dạng bài vận dụng và vận dụng cao. Vì vậy, trọng tâm ôn tập hiện nay tập trung vào việc củng cố kiến thức nền, rèn luyện kỹ năng làm bài theo cấu trúc đề minh họa.

Đồng thời, giáo viên tăng cường luyện đề gắn với phân tích lỗi sai để giúp học sinh nâng cao khả năng xử lý câu hỏi, phân bổ thời gian hợp lý, ưu tiên các câu chắc chắn để đảm bảo điểm số và hạn chế mất điểm ở những câu cơ bản. Bên cạnh đó, thầy cô đặc biệt chú trọng rèn luyện tâm lý phòng thi, giúp học sinh tránh sai sót do áp lực như đọc nhầm đề hoặc tính toán chủ quan.

Trong giai đoạn nước rút, theo cô Nguyễn Thị Thúy Loan, để đạt kết quả tốt không chỉ cần học nhiều mà quan trọng hơn là học đúng cách và giữ tâm lý ổn định. Học sinh ôn chắc kiến thức nền, luyện đề theo cấu trúc, làm đến đâu chắc đến đó và rút kinh nghiệm kỹ từ những lỗi sai đã mắc. Khi gặp câu hỏi khó, cần bình tĩnh bỏ qua để xử lý sau, đồng thời không chủ quan với những câu dễ vì đây là nguồn điểm số quan trọng.

“Quan trọng nhất, các em hãy tin vào quá trình nỗ lực của bản thân, bởi những cố gắng tích lũy mỗi ngày sẽ là nền tảng cho kết quả trong phòng thi. Nếu giữ được sự bình tĩnh, tự tin và kiên trì, học sinh sẽ phát huy tốt nhất năng lực của mình trong kỳ thi sắp tới”, cô Nguyễn Thị Thúy Loan gửi gắm.