Sẵn sàng cho vụ nuôi tôm mới

Chủ động thích ứng

Để kịp thả giống theo đúng khung lịch thời vụ, những ngày này, ông Trần Tiềm, ở thôn Phan Hiền, xã Vĩnh Thủy, đang tất bật tu sửa lại hệ thống đê bao, nạo vét bùn đất trong ao nuôi tôm diện tích 0,3ha của mình.

Gắn bó với nghề nuôi tôm từ năm 2020, bình quân mỗi năm ông Tiềm đều có lợi nhuận ổn định từ 80-90 triệu đồng từ nuôi tôm. Ông Tiềm cho biết, do đây là vụ nuôi chính trong năm nên ông và các hộ nuôi tôm tại địa phương đều thực hiện công tác cải tạo ao nuôi hết sức cẩn thận nhằm bảo đảm có một vụ nuôi thắng lợi. Tôm giống cũng được ông đặt trước từ tỉnh Khánh Hòa tại cơ sở tin cậy, có giấy chứng nhận kiểm dịch đầy đủ.

Theo ông Tiềm, trước dự báo thời tiết nắng nóng gay gắt ngay từ đầu vụ, ông đang nghiêng về phương án thả nuôi với mật độ vừa phải, khoảng 30 con/m2 nhằm giảm chi phí đầu tư và hạn chế rủi ro.

“Thả thưa thì chi phí thức ăn, thuốc men giảm hẳn, tôm lại nhanh đạt kích cỡ lớn, bán được giá cao hơn. Trong bối cảnh thời tiết ngày càng khắc nghiệt như năm nay thì thả thưa còn giúp giảm rủi ro rất nhiều”, ông Tiềm cho hay.

Nếu như ông Tiềm đang tập trung cải tạo ao để chuẩn bị xuống giống, thì ông Trần Văn Chung cũng ở thôn Phan Hiền, xã Vĩnh Thủy, lại đang vận hành song song cả hai công việc cùng một lúc. Với 4ha nuôi tôm được chia thành 8 ao nuôi và 1 ao chứa nước, hiện 4 ao nuôi của ông đã thả nuôi được 2-3 tháng, số còn lại đang trong quá trình cải tạo để chuẩn bị cho vụ mới.

Theo ông Chung, từ những kinh nghiệm đúc rút được sau hơn 20 năm đeo đuổi với con tôm, ông nhận thấy thời tiết năm nay diễn biến khá bất lợi, do vậy thay vì nôn nóng thả nuôi thì các công đoạn trong quá trình cải tạo ao nuôi phải được thực hiện kỹ càng hơn. Theo đó, cần tiến hành thay thế toàn bộ bạt trong ao nuôi, kè lại bờ ao nuôi chắc chắn, cấp nước vào ao chứa lắng để xử lý theo quy trình trước khi cấp vào ao nuôi.

Vùng nuôi tôm tập trung thôn Phan Hiền, xã Vĩnh Thủy được cải tạo chuẩn bị cho vụ nuôi mới - Ảnh: L.A

Mật độ thả giống cũng được ông tính toán lại, thay vì nuôi mật độ cao, từ 100-150 con/m2, nay ông chỉ thả nuôi khoảng 15-20 con/m2 để tôm có không gian phát triển, hạn chế stress trong điều kiện nhiệt độ nước tăng cao. Duy trì ao chứa nước dự trữ để chủ động cấp, thay nước liên tục nhằm giữ ổn định nhiệt độ trong ao nuôi khi thời tiết diễn biến bất thường. Ông Chung cho biết, năm 2025, dù có ao nuôi thất thu do tôm chậm lớn nhưng tính tổng thể thì lợi nhuận cũng đạt hơn 1 tỉ đồng.

“Tôm giống cần được lấy từ những đơn vị uy tín, được kiểm dịch, bảo đảm chất lượng. Việc thả giống cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch thời vụ”, ông Chung chia sẻ.

Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Thủy Diệp Hồng Cương cho biết, năm 2025, địa phương duy trì ổn định diện tích nuôi tôm hơn 194ha, sản lượng đạt gần 400 tấn, hoàn thành 100% kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, tình trạng dịch bệnh trên tôm nuôi nước lợ vẫn còn xảy ra, đây là một trong những tồn tại mà địa phương đang tập trung khắc phục trong vụ nuôi mới.

Cụ thể, phòng Kinh tế tập trung tuyên truyền, khuyến khích các hộ nuôi tôm chuyển dần từ phương thức truyền thống, cấp nước trực tiếp vào ao không qua lắng lọc sang việc áp dụng các kỹ thuật nuôi mới, tiên tiến theo hướng công nghệ cao, quy trình nuôi tôm 2-3 giai đoạn, ứng dụng công nghệ biofloc, theo hướng VietGAP, kết hợp với thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh. Tuân thủ đúng thời vụ, lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, đã qua kiểm dịch, mật độ nuôi theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn.

Yêu cầu đối với các vùng nuôi ven sông có địa hình thấp, chịu ảnh hưởng lũ lụt hằng năm, phải kết thúc vụ nuôi trước ngày 30/9 để tránh thiệt hại do thiên tai cuối vụ. Chủ động áp dụng các biện pháp kỹ thuật để quản lý tốt môi trường nước ao nuôi và nước cấp nhằm phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro xảy ra trong quá trình nuôi. Đồng thời, nghiêm cấm xả thủy sản chết, nước thải chưa qua xử lý ra môi trường. Khi phát hiện tôm bị bệnh hoặc chết bất thường phải báo ngay cho UBND xã hoặc cơ quan thú y để phối hợp xử lý kịp thời, tránh để dịch bệnh lây lan ra diện rộng.

Hướng tới nuôi tôm bền vững

Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Nguyễn Đức Trung thông tin, toàn tỉnh hiện có 2.320ha nuôi tôm với 2 đối tượng chủ lực là tôm thẻ chân trắng và tôm sú, sản lượng hằng năm đạt khoảng 7.790 tấn, tập trung ở các vùng ven sông và bãi ngang ven biển. Nghề nuôi tôm chuyển dần sang hướng sản xuất hàng hóa, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất đã góp phần hạn chế rủi ro về dịch bệnh, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đến nay đã nhân rộng được 192,7ha nuôi tôm công nghệ cao trên toàn tỉnh với năng suất cao hơn 4-5 lần so với năng suất bình quân, sản lượng đạt từ 25-30 tấn/ha và lợi nhuận ước đạt khoảng 1 tỉ đồng/ha.

Về định hướng cho vụ nuôi tôm năm 2026, ông Trung cho biết, đơn vị đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành khung lịch mùa vụ thả giống cụ thể cho từng vùng nuôi để người dân chủ động triển khai. Theo đó, đối với vùng nuôi ven sông, tôm thẻ chân trắng chính vụ sẽ bắt đầu thả giống từ ngày 15/3-30/6/2026. Riêng với vùng nuôi trên cát có hạ tầng bảo đảm, thời gian thả giống có thể bắt đầu sớm hơn, từ ngày 15/2/2026.

Trên cơ sở đó, các địa phương căn cứ tình hình thực tế tại các vùng nuôi để khuyến cáo, hướng dẫn khung lịch mùa vụ thả giống phù hợp. Chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tổ chức triển khai các biện pháp phòng bệnh tổng hợp, phòng, chống thiên tai trong quá trình sản xuất. Vận động các hộ nuôi xây dựng mô hình tổ hợp tác, tổ cộng đồng trong nuôi trồng thủy sản tại các vùng nuôi tập trung để nâng cao ý thức phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường và hỗ trợ nhau trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Khuyến khích nuôi tôm theo quy trình nhiều giai đoạn và thả giống cỡ lớn để nuôi thương phẩm, nuôi tôm theo tiêu chuẩn VietGAP… Đa dạng hóa hình thức và đối tượng nuôi tại các vùng nuôi khó khăn hoặc thường xuyên dịch bệnh như nuôi xen ghép tôm-cua-cá nâu, hay nuôi cá kình, cá mú trân châu trong ao lót bạt.

“Song song với đó, chi cục sẽ tăng cường công tác quan trắc, cảnh báo môi trường và giám sát dịch bệnh chủ động tại các vùng nuôi trọng điểm; phối hợp chặt chẽ với các địa phương để quản lý nghiêm chất lượng tôm giống, không để nguồn giống kém chất lượng trôi nổi trên thị trường. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là sản lượng, mà là xây dựng một nghề nuôi trồng thủy sản trách nhiệm, an toàn và bền vững”, ông Trung nhấn mạnh.