Sandbox đất hiếm: Bệ phóng cho ngành công nghiệp bán dẫn

Dây chuyền sản xuất của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và công nghệ mỏ. Ảnh: T.H

UBND thành phố Hà Nội vừa cho phép thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) công nghệ chế biến sâu đất hiếm bán công nghiệp do Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và công nghệ mỏ thực hiện.

Đại diện Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và công nghệ mỏ cho biết, đơn vị đã hoàn tất khảo sát mặt bằng hiện trạng tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, đồng thời hoàn thành các phương án thiết kế mặt bằng tổng thể.

Công nghệ đất hiếm dù có tiềm năng lớn, song thách thức nằm ở hệ thống thể chế chưa thực sự rõ ràng. Vì vậy, UBND thành phố Hà Nội đã chấp thuận cho dự án áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Việc vận hành thành công cơ chế sandbox không chỉ tháo gỡ vướng mắc cho dự án đất hiếm, mà còn tạo tiền đề quan trọng để hiện thực hóa nhiều đề tài nghiên cứu tiềm năng khác từ các viện nghiên cứu đầu ngành.

Dự án đã trải qua 3 vòng thẩm định chặt chẽ của Hội đồng thẩm định gồm đại diện 5 cơ quan (Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, và Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam) cùng các sở, ngành của Hà Nội.

FPT là một trong những doanh nghiệp đã đầu tư nghiên cứu, thiết kế chip bán dẫn. Ảnh: T.H

Mục tiêu cốt lõi của dự án sandbox không chỉ dừng ở việc tạo ra sản phẩm (đạt độ tinh khiết trên 95% tổng oxit đất hiếm), mà tập trung giải quyết các bài toán kỹ thuật thực tế. Thứ nhất là bài toán môi trường, dự án dành nguồn kinh phí lớn, chiếm khoảng 50% chi phí thiết bị ban đầu để đầu tư cho hệ thống xử lý khí thải và xử lý nước thải tuần hoàn khép kín, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn môi trường mới nhất.

Thứ hai là tối ưu hóa tỷ lệ thu hồi nhằm thu hồi tối đa tài nguyên. Dự kiến, sau khoảng 6-7 tháng thi công, lắp đặt thiết bị và hoàn tất cấp phép lấy mẫu, mẻ sản phẩm đầu tiên của dây chuyền pilot sẽ ra lò.

Trong quá trình lắp đặt dây chuyền chạy thử nghiệm, chuyên gia cũng đánh giá quá trình chuyển giao từ phòng thí nghiệm ra quy mô thực tế…

Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và công nghệ mỏ sẽ triển khai thử nghiệm dự án tại Khu công nghệ cao Hoà Lạc.

Ở giai đoạn tiếp theo, đội ngũ nghiên cứu sẽ tập trung hoàn thiện công nghệ tách đất hiếm nhẹ, mắt xích quan trọng phục vụ trực tiếp cho ngành sản xuất chip và bán dẫn.

Hiện, dự án đang phối hợp với tỉnh Lào Cai và các bộ liên quan để hoàn tất thủ tục phê duyệt cấp phép lấy mẫu quặng.

Theo các chuyên gia, Hà Nội là nơi tập trung lực lượng trí thức cao, giúp dự án kết nối trực tiếp với các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu từ các viện, trường. Sự hỗ trợ này giúp giải quyết kịp thời các biến số kỹ thuật phát sinh khi đưa quy trình từ phòng thí nghiệm ra quy mô bán công nghiệp.

Được biết, dự án thực hiện trong 18 tháng (gồm 5 giai đoạn từ cải tạo, chạy thử, vận hành nâng công suất 30%–100%, đến tháo dỡ hoàn trả mặt bằng) tại nhà xưởng 1.000 m2 thuộc Trung tâm Phát triển và giao dịch công nghệ Hà Nội (Khu CNC Hòa Lạc).

Dây chuyền liên hoàn khép kín này áp dụng mô hình tuần hoàn giúp tái sử dụng trên 80% nước công đoạn thủy luyện và thu hồi các phụ phẩm Barit, Fluorit, Na2SiF6 nhằm tối ưu tài nguyên và giảm chất thải. Mục tiêu nhằm kiểm chứng quy trình chế biến 100 tấn quặng nguyên khai từ mỏ Đông Pao (Lai Châu) với công suất tối đa 100 kg/giờ để sản xuất tổng oxit đất hiếm (TREO) đạt hàm lượng trên 95%.

Dự án huy động 35 nhân sự đã qua đào tạo chuyên sâu về an toàn hóa chất, bức xạ và vận hành. Sản phẩm tạo ra chỉ phục vụ phân tích, kiểm định, hoàn thiện công nghệ và bị nghiêm cấm mua bán, lưu thông thương mại hay cho tặng. Dự án cũng không tiến hành khai thác khoáng sản tại chỗ hay đầu tư cơ sở công nghiệp lâu dài.