Sáng tạo để trẻ

Cô Bùi Thiên Lý, giáo viên Trường Mầm non tư thục Hoa Hồng (xã Triệu Sơn) sáng tạo bài giảng trực quan bằng công nghệ AI.

Giữ trọn trải nghiệm thực tế

Trong các giờ học và hoạt động trải nghiệm, nhiều giáo viên đã chủ động dùng công nghệ để tạo ra những thước video, hình ảnh minh họa, trang trình chiếu tương tác hay các đoạn phim hoạt hình lồng ghép âm thanh, lời chúc sinh động. Những bài học trực quan này ngay lập tức thu hút sự chú ý của trẻ.

Để có được những phút giây trẻ hào hứng trước màn hình ti vi là cả một quá trình mày mò, sáng tạo của giáo viên. Vì AI là công nghệ mới, giáo viên mầm non chủ yếu phải tự học qua mạng hoặc tranh thủ các buổi tập huấn ngắn hạn trong dịp hè. Cô Hoàng Thị Hoa, giáo viên nhóm lớp Nhà trẻ (24 - 36 tháng), Trường Mầm non Đồng Tiến (xã Đồng Tiến), cho biết: “Giáo viên đã tự nghiên cứu phần mềm CapCut và các ứng dụng AI có sẵn để làm video cho trẻ trải nghiệm nhân ngày 20/10. Các cô phải tìm chọn từng mẫu miễn phí, ghép ảnh, lồng nhạc sao cho phù hợp nhất với lứa tuổi nhỏ”.

​Tại Trường Mầm non tư thục Hoa Hồng (xã Triệu Sơn), các giáo viên xác định nguyên tắc quan trọng nhất là công nghệ phục vụ cô, còn trẻ phải được chạm vào sản phẩm thật. Trí tuệ nhân tạo giúp giáo viên làm nhanh và sáng tạo hơn ở khâu chuẩn bị, nhưng khi đến tay trẻ, học liệu phải là thứ các con có thể cầm, nắm, tô, kể và chơi được. Cô Bùi Thiên Lý, giáo viên chủ nhiệm lớp Hoa Hồng lớn 1, cho rằng: “AI mới lạ nhưng phải “vật chất hóa”. Hình ảnh, bài thơ sau khi được tạo ra sẽ được in ra thành thẻ hình, sách to, rối giấy, sa bàn, tranh ghép. Trẻ được cắt, dán, tô màu, đóng vai, thay vì chỉ ngồi nhìn màn hình”.

​Cũng theo cô Lý, khó khăn lớn nhất khi ứng dụng AI vào thiết kế bài dạy và trò chơi cho trẻ mầm non là làm sao để công nghệ hỗ trợ hoạt động giáo dục mà không làm mất đi những trải nghiệm thực tế của trẻ. Bởi ở lứa tuổi này, trẻ học chủ yếu thông qua vui chơi, vận động, quan sát, khám phá và tương tác trực tiếp với cô và các bạn.

Để cân bằng, cô Lý luôn đặt cho mình một nguyên tắc: Công nghệ chỉ mở đầu hoặc gợi ý, phần chính phải là trẻ vận động và chơi cùng nhau. “Ví dụ, tôi dùng hình ảnh tạo ra từ AI để kể một tình huống, rồi cả lớp đứng dậy đóng vai, chia nhóm giải quyết bằng đồ dùng thật. Với mỗi kế hoạch được gợi ý từ công cụ, tôi đều tự hỏi: Trẻ có được chạy nhảy không, có được nói với bạn không, có được tự tay làm không? Nếu câu trả lời là chưa, tôi sẽ chỉnh lại”, cô Lý cho biết thêm.

Cảm xúc người thầy là cốt lõi

​Tại các trường mầm non, ứng dụng công nghệ số và AI đã mang lại những thay đổi rõ rệt trong công tác chuyên môn. Nếu như trước đây, việc làm báo cáo, xây dựng kế hoạch hay soạn giáo án tốn rất nhiều thời gian, thì nay các phần mềm công nghệ giúp thao tác của giáo viên trở nên nhanh chóng, trực quan hơn.

Những thước phim trực quan từ Al ở Trường Mầm non Đồng Tiến đã thu hút sự chú ý của trẻ.

​Tuy nhiên, quan điểm xuyên suốt của các nhà trường và giáo viên là: AI chỉ là công cụ hỗ trợ, tuyệt đối được không phụ thuộc hoàn toàn. Theo cô giáo Bùi Thị Lý, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đồng Tiến: “Công cụ có thể giúp tạo hình ảnh đẹp hay gợi ý ý tưởng nhanh, nhưng sản phẩm cuối cùng đưa đến tay trẻ vẫn phải qua sự chọn lọc, kiểm duyệt khắt khe của cô giáo. Bởi ở lứa tuổi mầm non, điều giữ cho tiết học hiệu quả nhất vẫn là đôi tay khéo léo, giọng kể truyền cảm và tình yêu thương trực tiếp của giáo viên”.

​Cũng đồng tình với quan điểm này, cô giáo Hoàng Thị Lan, Hiệu trưởng Trường Mầm non Các Sơn (xã Các Sơn), chia sẻ: “Công cụ AI không thể thay thế được ánh mắt quan sát, sự uốn nắn ân cần hay cảm xúc thực tế trong giờ dạy của giáo viên. Việc lạm dụng hay phụ thuộc hoàn toàn vào AI sẽ làm mất đi tính linh hoạt và sự gắn kết tâm hồn vốn là đặc trưng của bậc học này. Dù công nghệ có hỗ trợ đắc lực đến đâu, nhà trường vẫn luôn định hướng giáo viên phải giữ vững sự chủ động, để mỗi bài giảng khi đến với trẻ không phải là những rập khuôn máy móc, mà là tâm huyết, sự sáng tạo của người thầy".

Có thể thấy, ứng dụng AI là một bước đi tất yếu để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Dù còn không ít khó khăn về hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất, song với “ngọn lửa” đam mê và tư duy sáng tạo của giáo viên, khi công nghệ được nắm bắt và sử dụng một cách linh hoạt, AI sẽ trở thành “cánh tay đắc lực” giúp tiết kiệm thời gian, mang đến những bài học trực quan sinh động cho trẻ.