Sắp diễn ra đêm nhạc '100 năm nhạc sĩ Huy Du' tại Hà Nội

Không chỉ tái hiện những giai điệu đã gắn với lịch sử dân tộc, chương trình còn tìm cách đưa di sản âm nhạc Huy Du đến gần công chúng hôm nay bằng ngôn ngữ trình diễn đương đại.

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhạc sĩ Huy Du (1926-2026), chương trình nghệ thuật “100 năm nhạc sĩ Huy Du - Đường chúng ta đi” sẽ diễn ra trong hai đêm 11 và 12-12. Ảnh: Hoàng Quyên

Ngày 22-9, gia đình nhạc sĩ Huy Du cùng Hội nhạc sĩ Việt Nam và Mạng xã hội VDONE đã thông tin về việc tổ chức chương trình nghệ thuật “100 năm nhạc sĩ Huy Du”. Chương trình nhằm tưởng nhớ, tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp của nhạc sĩ, đồng thời nhìn lại sức sống của một di sản âm nhạc sau một thế kỷ.

Chương trình dự kiến kéo dài 90 phút, được tường thuật trên VTV Go và phát lại trên VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam.

Một thế kỷ là khoảng thời gian đủ dài để những giá trị nghệ thuật được kiểm chứng bởi thời gian. Với nhạc sĩ Huy Du, một thế hệ sáng tác trưởng thành trong những năm tháng chiến tranh, những giai điệu của ông không chỉ ghi lại một thời kỳ lịch sử mà còn trở thành một phần ký ức âm nhạc của nhiều thế hệ người Việt. Những ca khúc như “Đường chúng ta đi”, “Anh vẫn hành quân”, “Cùng anh tiến quân trên đường dài”, “Tình em”, “Đêm Trường Sơn”, “Bế Văn Đàn sống mãi”, “Nổi lửa lên em”, “Trên đỉnh Trường Sơn ta hát”, “Việt Nam ơi mùa xuân đến rồi”… tiếp tục hiện diện trong đời sống âm nhạc.

Ông Huy Long, em trai nhạc sĩ Huy Du. Ảnh: BTC

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của chương trình là không kể lại cuộc đời Huy Du theo trình tự tiểu sử, mà để âm nhạc trở thành nhân vật dẫn chuyện. Qua các tác phẩm, khán giả được dẫn từ miền ký ức Kinh Bắc đến những năm tháng chiến tranh, từ Trường Sơn khốc liệt đến cuộc sống hòa bình, từ những sáng tác mang âm hưởng sử thi đến những rung động riêng tư và khát vọng về tương lai. Cuộc đời người nhạc sĩ vì thế được đặt trong mối liên hệ với lịch sử đất nước.

Huy Du đến với cách mạng và chiến trường từ rất sớm. Chính sự giao hòa giữa trải nghiệm của người chiến sĩ và tư duy sáng tạo của người nghệ sĩ đã tạo nên một thế giới âm nhạc riêng, trong đó “cái Hùng” luôn đi cùng “cái Tình”, tiếng quân hành luôn có nỗi nhớ và những năm tháng chiến tranh luôn hướng tới niềm tin về ngày mai.

Trong chương trình, hành trình ấy được thể hiện qua những lớp âm nhạc khác nhau. Từ “Sóng nước Ngọc Tuyền”, “Ba Vì năm xưa”, “Kể chuyện sông Hồng”, “Miền Nam quê hương ta ơi”, “Mộc Miên hoa”, âm nhạc Huy Du được nhìn từ mạch nguồn quê hương, đất nước và văn hóa Kinh Bắc. Đáng chú ý, bên cạnh ảnh hưởng từ lịch sử và văn hóa dân tộc, ông còn tiếp nhận những ảnh hưởng của âm nhạc đương đại phương Tây và đưa vào một số tác phẩm viết cho piano, violin, tạo nên sự giao thoa trong tư duy sáng tác.

Trường Sơn là một mạch quan trọng trong di sản Huy Du. Những “Anh vẫn hành quân”, “Cùng anh tiến quân trên đường dài”, “Tình em”, “Đêm Trường Sơn”, “Bế Văn Đàn sống mãi”, “Nổi lửa lên em”, “Bài ca về đường Chín”, “Trên đỉnh Trường Sơn ta hát” tái hiện một thời kỳ chiến tranh nhưng không chỉ dừng ở không khí chiến trận. Qua những tác phẩm ấy, hình ảnh người lính hiện lên với ý chí chiến đấu, lòng quả cảm, tình yêu quê hương, tình yêu đôi lứa và niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.

Ca sĩ Lê Anh Dũng biểu diễn một số ca khúc của nhạc sĩ Huy Du trong buổi giới thiệu đêm nhạc. Ảnh: BTC

Sau chiến tranh, âm nhạc Huy Du tiếp tục vận động cùng đời sống. “Chiều không em” mở ra một không gian riêng tư, trữ tình và giàu suy tưởng, cho thấy phía sau những ca khúc về Tổ quốc, người lính là một tâm hồn nghệ sĩ nhạy cảm trước tình yêu và những chuyển động của đời sống. Trong khi đó, “Việt Nam ơi mùa xuân đến rồi”, được thể hiện dưới hình thức Fantasia dành cho dàn nhạc giao hưởng và hợp xướng, đưa cảm xúc từ chiều sâu cá nhân trở lại với không gian rộng lớn của cộng đồng và đất nước.

Một điểm nhấn của chương trình là việc làm mới những ca khúc của ông theo phong cách pop, rock và những cách phối khí mới. Theo ê-kíp thực hiện, mục tiêu không phải thay đổi căn cốt tác phẩm mà tìm phương thức thể hiện phù hợp để những giá trị đã được thời gian khẳng định tiếp tục được công chúng hôm nay đón nhận.

Không gian sân khấu cũng được xây dựng theo hướng tổng hợp, kết hợp âm nhạc, hình ảnh, ánh sáng, múa và công nghệ. Hệ thống LED 3D, kỹ thuật ánh sáng và visual được sử dụng để tái hiện những lớp không gian từ dòng sông, miền quê, cánh rừng Trường Sơn đến ánh sáng mùa xuân và hình tượng con đường hướng tới tương lai. Qua đó, lịch sử không chỉ được kể bằng âm thanh mà còn được thị giác hóa thành những không gian cảm xúc.

Chương trình quy tụ nhiều thế hệ nghệ sĩ, trong đó có NSND Mai Hoa, NSƯT Đăng Dương, NSƯT Vũ Thắng Lợi, NSƯT Lan Anh, Đào Tố Loan, Trọng Tấn, Lê Anh Dũng, Tố Hoa, Khánh Ngọc cùng các nghệ sĩ khí nhạc. Sự gặp gỡ này được xác định không chỉ là cuộc hội ngộ của những giọng hát mà còn là sự kết nối giữa ký ức và hiện tại, giữa những thế hệ đã đi qua lịch sử với những thế hệ tiếp tục kể câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ nghệ thuật của hôm nay.