Sáp nhập trường học trước năm học mới: Học sinh, giáo viên sẽ bị ảnh hưởng thế nào?

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phải hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trước ngày 30-8, chuẩn bị điều kiện khai giảng năm học 2026-2027.

Mục tiêu của việc sắp xếp trường, lớp là nâng cao chất lượng giáo dục và đảm bảo quyền lợi học tập của học sinh. Ảnh: H.Đ

Bộ GD&ĐT cho biết, việc sắp xếp hướng tới tinh gọn đầu mối, sử dụng hiệu quả đội ngũ và cơ sở vật chất, nhưng không thực hiện giảm trường một cách cơ học. Việc tổ chức lại phải căn cứ quy mô dân số, phân bố dân cư, điều kiện địa lý và nhu cầu học tập.

Tại Công văn 4054/BGDĐT-GDPT, Bộ GD&ĐT yêu cầu nguyên tắc quan trọng là lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục, không tạo thêm rào cản về khoảng cách và chi phí đi học.

Vì vậy, sáp nhập trường không đồng nghĩa học sinh đồng loạt phải chuyển sang địa điểm học khác. 1 trường sau sắp xếp có thể gồm trường chính cùng các phân hiệu, điểm trường. Địa phương phải tính toán điều kiện giao thông, khoảng cách đến trường và có phương án hỗ trợ, đưa đón, bán trú hoặc nội trú khi cần thiết.

Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu ưu tiên duy trì các điểm trường cần thiết tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và nơi điều kiện đi lại khó khăn.

Đối với giáo viên, tác động rõ hơn có thể nằm ở việc bố trí lại đội ngũ. Các địa phương phải rà soát tình trạng thừa, thiếu giáo viên theo từng môn học, cấp học và địa bàn để điều chuyển, bố trí phù hợp. Giáo viên có thể được phân công giảng dạy giữa trường chính, phân hiệu, điểm trường hoặc dạy liên trường tùy nhu cầu thực tế.

Định hướng của Bộ GD&ĐT là giảm nhân lực quản lý, tăng nhân lực trực tiếp giảng dạy, thay vì cắt giảm giáo viên một cách đồng loạt.

Sáp nhập trường cũng tác động trực tiếp đến hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và nhân viên hành chính khi số đầu mối quản lý giảm. Bộ GD&ĐT yêu cầu địa phương xây dựng phương án bố trí cán bộ quản lý, nhân sự hỗ trợ dôi dư phù hợp với năng lực, chuyên môn; trường hợp đủ điều kiện có thể bố trí trở lại giảng dạy hoặc giải quyết chế độ theo quy định.

Theo lộ trình được Bộ GD&ĐT công bố, sau ngày 30-8, các địa phương tiếp tục đánh giá tác động của việc sắp xếp để điều chỉnh. Quá trình tinh gọn mạng lưới trường học dự kiến tiếp tục trong năm học 2026-2027, với yêu cầu không làm gián đoạn hoạt động dạy và học.