Sắp thay thế Quyết định 46/2017: Tăng 'sức đề kháng' cho hàng xuất khẩu

Quy định mới sẽ nhằm tăng tính chủ động, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả thực hiện nghĩa vụ của mạng lưới hàng rào kỹ thuật trong thương mại... Ảnh: Việt Tuấn.

Ngày 21/9, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có công văn sang Bộ Tư pháp để thẩm định dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 46/2017/QĐ-TTg ngày 24/11/2017 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Mạng lưới các cơ quan thông báo và hỏi đáp và Ban liên ngành về hàng rào kỹ thuật trong thương mại.

MÔ HÌNH MỚI VỀ MẠNG LƯỚI HÀNG RÀO KỸ THUẬT TRONG THƯƠNG MẠI

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, sau 8 năm triển khai, Quyết định số 46/2017/QĐ-TTg đã giúp minh bạch hóa, xử lý các góp ý và quan ngại thương mại góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia và hạn chế nguy cơ tranh chấp thương mại.

Tuy nhiên, Quyết định số 46/2017/QĐ-TTg còn nhiều điểm hạn chế như chưa đặt ra cơ chế ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa gắn kết đầy đủ hoạt động với các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, xúc tiến thương mại, phát triển thị trường và hỗ trợ xuất khẩu…

Đặc biệt, các cam kết trong khuôn khổ WTO và các hiệp định thương mại tự do đặt ra yêu cầu ngày càng cao về minh bạch hóa, tham vấn, thực hành xây dựng quy định tốt (GRP), đánh giá tác động quy định (RIA), ứng dụng công nghệ số và hỗ trợ doanh nghiệp.

Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức và hoạt động của Mạng lưới hàng rào kỹ thuật trong thương mại Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện nghĩa vụ, tăng cường cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp và chủ động bảo vệ lợi ích của Việt Nam trong thương mại quốc tế.

Dự thảo Quyết định gồm 03 Điều, ban hành kèm theo Quy chế tổ chức, hoạt động và cơ chế phối hợp của Mạng lưới hàng rào kỹ thuật trong thương mại Việt Nam gồm 04 chương, 13 Điều.

Điểm mới là Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất không tiếp tục duy trì mô hình ban liên ngành. Thay vào đó, mô hình mới của “mạng lưới hàng rào kỹ thuật trong thương mại” (viết tắt là TBT) gồm Điểm TBT quốc gia, Điểm TBT cấp bộ, Điểm TBT địa phương.

Trong đó, xác định Điểm TBT địa phương là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Quy định này nhằm tăng tính chủ động, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả thực hiện nghĩa vụ của mạng lưới hàng rào kỹ thuật trong thương mại.

Đồng thời, bổ sung nguyên tắc phối hợp chủ động, kịp thời, thống nhất, đúng chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền giữa các cơ quan. Làm rõ cơ chế phối hợp hai chiều trong tiếp nhận, phân tích, góp ý, xử lý và đề xuất nêu quan ngại thương mại…

TĂNG CƯỜNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SỐ VÀ CƠ SỞ DỮ LIỆU 

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, dự thảo bổ sung nội dung mới về ứng dụng công nghệ số và cơ sở dữ liệu.

Theo đó, mạng lưới hàng rào kỹ thuật trong thương mại có trách nhiệm khai thác, sử dụng nền tảng ePing SPS &TBT và các nguồn thông tin chính thống khác để phục vụ thực hiện các nhiệm vụ. Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong cung cấp, khai thác thông tin, cảnh báo sớm và hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ hàng rào kỹ thuật trong thương mại.

Điểm TBT quốc gia có nhiệm vụ tiếp nhận, tổng hợp kiến nghị của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hiệp hội về các biện pháp hàng rào kỹ thuật thương mại của nước ngoài; chủ trì phối hợp phân tích, góp ý, thống nhất phương án xử lý và tổng hợp, xem xét nêu quan ngại thương mại tại các diễn đàn quốc tế theo quy định.

Theo góp ý của VCCI, nhu cầu về thông tin của doanh nghiệp là rất lớn. Do đó, đề nghị ban soạn thảo bổ sung thêm về việc “cung cấp thông tin hàng rào kỹ thuật trong thương mại cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân…”.

Còn Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đề nghị bổ sung nguyên tắc tham vấn doanh nghiệp trước khi đề xuất hoặc ban hành các biện pháp kỹ thuật có khả năng tác động lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh…

Tiếp thu ý kiến trên, dự thảo quy định trách nhiệm cung cấp thông tin về hàng rào kỹ thuật trong thương mại của Việt Nam và các thị trường xuất khẩu theo yêu cầu. Tiếp nhận, tổng hợp kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp, hiệp hội.

Đặc biệt, cung cấp thông tin cảnh báo sớm và ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng thời lồng ghép hoạt động hàng rào kỹ thuật trong thương mại vào các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, xúc tiến thương mại, phát triển sản phẩm chủ lực và hội nhập kinh tế quốc tế của địa phương...