Sắp xếp cơ sở giáo dục công lập như thế nào?

• P.V: Thưa bà, có thể nói, chưa bao giờ việc sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở GDCL lại diễn ra với quy mô lớn và tác động sâu rộng như hiện nay. Tỉnh ta đã và đang triển khai việc sắp xếp như thế nào để không làm xáo trộn hệ thống, nhất là chỉ còn một thời gian ngắn nữa, năm học mới (2026-2027) sẽ bắt đầu?

- Bà Lê Thị Thanh: Trước hết phải khẳng định rằng, quan điểm xuyên suốt của việc sắp xếp các cơ sở GDCL nhằm tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối quản lý gắn với tái cấu trúc mạng lưới trường học theo hướng lấy người học làm trung tâm, hình thành hệ thống cơ sở giáo dục có quy mô hợp lý, quản trị hiệu quả, sử dụng tốt hơn cơ sở vật chất và đội ngũ.

Vì vậy, quá trình triển khai không sáp nhập cơ học mà phải bảo đảm hoạt động giáo dục diễn ra liên tục, không ảnh hưởng đến việc học tập, tâm lý của học sinh, giáo viên và phụ huynh; không làm phát sinh rào cản về địa lý, chi phí; bảo đảm quyền học tập, khả năng tiếp cận giáo dục, huy động học sinh và kết quả phổ cập giáo dục. Theo đó, sau sắp xếp, toàn tỉnh chỉ còn 372/831 cơ sở GDCL thuộc UBND cấp xã, giảm 459 trường (chiếm 55%).

Trước ngày 20/8/2026, các trường đi vào hoạt động để chuẩn bị cho năm học mới - Ảnh: C.H

Việc giảm đầu mối trường học chủ yếu là sắp xếp lại về tổ chức, quản lý. Về cơ bản, mỗi trường sau sắp xếp sẽ có một trường chính và các phân hiệu phù hợp, bảo đảm thống nhất đầu mối quản lý và duy trì mạng lưới trường học phục vụ nhu cầu học tập của học sinh.

Để thống nhất triển khai, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Công văn số 3947/UBND-NC, ngày 11/8/2026 về thực hiện sắp xếp các cơ sở GDCL, trong đó hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục, tổ chức trường chính, phân hiệu, điểm trường và bố trí đội ngũ sau sắp xếp.

Trước khi quyết định sắp xếp có hiệu lực, các địa phương phải hoàn thành phương án bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; tổ chức bàn giao nhân sự, tài chính, tài sản, hồ sơ và các điều kiện phục vụ dạy học. Trước ngày 20/8/2026, các trường phải hoạt động bình thường, thông suốt và ổn định để chuẩn bị cho năm học mới.

• P.V: Việc sắp xếp, cơ cấu lại trường học không chỉ nhằm giảm đầu mối, mở rộng quy mô, mà còn nâng cao hiệu quả quản trị, sử dụng tốt hơn cơ sở vật chất và đội ngũ nhân lực, đồng thời bảo đảm chất lượng giáo dục. Trong khi đó, Quảng Trị có điều kiện khá đặc thù, với nhiều vùng địa lý: Miền núi, đồng bằng, đô thị và quy mô dân số khác nhau. Vậy, việc sắp xếp, tổ chức các trường, lớp học như thế nào để bảo đảm các yêu cầu trên và khả năng tiếp cận giáo dục của học sinh?

- Bà Lê Thị Thanh: Đây chính là vấn đề tỉnh đặc biệt quan tâm khi xây dựng đề án sắp xếp. Tỉnh Quảng Trị có địa bàn rộng, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, nếu chỉ lấy số lượng đầu mối làm tiêu chí rất dễ dẫn tới tình trạng giảm được số trường nhưng lại tăng khó khăn cho học sinh.

Do đó, sở đã tham mưu UBND tỉnh tổ chức sắp xếp phải căn cứ vào điều kiện kinh tế-xã hội, đặc điểm địa lý, dân cư, cơ sở vật chất, quy mô trường, lớp và yêu cầu tổ chức hoạt động giáo dục của từng địa phương; không làm ảnh hưởng đến điều kiện học tập và khả năng tiếp cận giáo dục của học sinh. Mỗi xã, phường sau sắp xếp vẫn phải bảo đảm ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS, hoặc một cơ sở giáo dục nhiều cấp học: Tiểu học và THCS.

Đối với khu vực đô thị, đồng bằng, nơi dân cư tập trung, giao thông thuận lợi sẽ tổ chức các trường một cấp học quy mô lớn hơn. Ngược lại, ở miền núi, biên giới, khu vực dân cư phân tán sẽ linh hoạt áp dụng mô hình trường nhiều cấp học, trường nội trú, bán trú, phân hiệu và điểm trường.

Các điểm trường hiện có tiếp tục duy trì và từng bước thu gọn khi đã bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất, giao thông và khoảng cách. Điều đó cho thấy mức độ tinh gọn được xác định phù hợp với đặc thù địa bàn, không áp dụng cứng nhắc mục tiêu giảm đầu mối cơ học hoặc cào bằng giữa các địa phương.

Việc sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục bảo đảm hoạt động giáo dục diễn ra liên tục, không ảnh hưởng đến việc dạy và học của giáo viên, học sinh - Ảnh: C.H

• P.V: Một trong những vấn đề được quan tâm trong quá trình sắp xếp là bảo đảm ổn định tổ chức và nâng cao chất lượng điều hành, quản lý cho các cơ sở giáo dục. Việc lựa chọn, bố trí nhân sự quản lý, giáo viên, nhân viên của các trường và chế độ đối với vị trí dôi dư sẽ được thực hiện như thế nào, thưa bà?

- Bà Lê Thị Thanh: Đây là một trong những nội dung quan trọng vì liên quan trực tiếp đến nhân sự. Sở Nội vụ tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện thận trọng, khách quan, dân chủ, công khai, minh bạch, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của viên chức, người lao động.

Căn cứ các quy định pháp luật và văn bản hướng dẫn của cấp có thẩm quyền, sở đã tổ chức lấy ý kiến các sở, ngành, địa phương và xây dựng văn bản hướng dẫn tham mưu UBND tỉnh ban hành Công văn số 3947/UBND-NC, ngày 11/8/2026 về triển khai thực hiện sắp xếp các cơ sở GDCL.

Theo đó, mỗi cơ sở giáo dục sau sắp xếp có một hiệu trưởng; trường chính và các phân hiệu được bố trí cấp phó theo quy định. Việc lựa chọn hiệu trưởng được thực hiện trên cơ sở đánh giá toàn diện về tiêu chuẩn, phẩm chất, năng lực quản lý, uy tín, kinh nghiệm và kết quả công tác, cùng các tiêu chí về chuyên môn, thành tích, thời gian công tác và chức vụ. Cán bộ quản lý dôi dư được xem xét bố trí giáo viên hoặc công việc phù hợp.

Đối với viên chức và người lao động không giữ chức vụ, trước mắt thực hiện tiếp nhận, bố trí toàn bộ nhân sự của các cơ sở trước sắp xếp vào đơn vị mới; đồng thời rà soát, điều tiết đội ngũ từ nơi thừa sang nơi thiếu. Các vị trí kế toán, văn thư, thủ quỹ được bố trí dùng chung. Những vị trí hỗ trợ chuyên môn khác được bố trí phù hợp tại trường chính và phân hiệu. Nhân sự hỗ trợ chưa đáp ứng tiêu chuẩn vị trí mới được tạo điều kiện đào tạo, bồi dưỡng trong thời hạn 36 tháng.

Đối với trường hợp dôi dư sau khi đã thực hiện các phương án bố trí, điều chuyển, thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP. Cán bộ quản lý thôi giữ chức vụ hoặc giữ chức vụ có phụ cấp thấp hơn được bảo lưu phụ cấp theo quy định.

Tinh thần chung là sắp xếp tổ chức nhưng không cắt giảm con người một cách cơ học; giảm đầu mối và các vị trí quản lý, hỗ trợ có thể dùng chung, đồng thời bố trí, điều tiết hợp lý đội ngũ, ưu tiên nguồn lực cho giáo viên trực tiếp giảng dạy và bảo đảm hoạt động giáo dục ổn định.

• P.V: Xin trân trọng cảm ơn bà về cuộc trao đổi ý nghĩa này!

Dương Công Hợp (thực hiện)