SẮP XẾP ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CẤP XÃ: Hướng dẫn thành lập, tổ chức lại, giải thể; quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy; vị trí việc làm

UBND cấp xã quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cấp xã

Bộ Nội vụ ban hành Công văn số 5691/BNV-TCCB, ngày 06/6/2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trên cơ sở thực hiện các chủ trương, định hướng của Đảng, Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW và Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 8/4/2026 của Chính phủ liên quan đến sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương.

Cụ thể, về quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ Nội vụ cho biết, Nghị định số 283/2025/NĐ-CP ngày 31/10/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 120/2020/NĐ-CP ngày 07/10/2020 của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập đã quy định điều kiện thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu đa ngành, đa lĩnh vực ở cấp xã.

Đồng thời quy định trách nhiệm của Bộ trưởng bộ quản lý ngành trong việc ban hành tiêu chí cụ thể phân loại, điều kiện thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập theo ngành, lĩnh vực theo thẩm quyền.

Trên cơ sở đó, phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp xã quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã; bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền quản lý nhà nước theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

UBND cấp xã quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp thiết yếu, đa ngành, đa lĩnh vực

Về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị sự nghiệp công lập đa ngành, đa lĩnh vực ở cấp xã, Bộ Nội vụ cho biết Nghị định số 150/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và UBND xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 370/2025/NĐ-CP) đã quy định về trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực ở địa phương theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Đồng thời, Nghị định số 283/2025/NĐ-CP quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc chỉ đạo về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu đa ngành, đa lĩnh vực ở cấp xã, bảo đảm theo hướng dẫn của bộ quản lý ngành, lĩnh vực và phù hợp với yêu cầu phát sinh trên địa bàn cấp xã.

Căn cứ hướng dẫn của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực và chỉ đạo của UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu đa ngành, đa lĩnh vực thuộc UBND cấp xã.

Trường hợp gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, đề nghị địa phương có ý kiến với các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực để hướng dẫn theo thẩm quyền.

Tạm thời thực hiện theo quy định hiện hành về vị trí việc làm

Về vị trí việc làm, Bộ Nội vụ cho biết đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định quy định về vị trí việc làm viên chức để triển khai Luật Viên chức năm 2025.

Theo dự thảo Nghị định, Chính phủ sẽ ban hành 3 danh mục vị trí việc làm khung gồm: vị trí việc làm viên chức quản lý; vị trí việc làm viên chức chuyên môn, nghiệp vụ và vị trí việc làm viên chức hỗ trợ.

Các danh mục này sẽ được áp dụng thống nhất trong các đơn vị sự nghiệp công lập ở các ngành, lĩnh vực và đơn vị sự nghiệp cung ứng dịch vụ sự nghiệp công đa ngành, đa lĩnh vực ở cấp xã.

Trong khi Nghị định chưa được ban hành, Bộ Nội vụ đề nghị địa phương căn cứ quy định tại Nghị định số 106/2020/NĐ-CP ngày 10/9/2020 của Chính phủ về vị trí việc làm và số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập và Thông tư hướng dẫn của các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực có liên quan để xây dựng, phê duyệt Đề án vị trí việc làm trong các đơn vị sự nghiệp công lập của địa phương, làm cơ sở để tuyển dụng, quản lý, sử dụng, bố trí, đánh giá viên chức theo yêu cầu tại từng vị trí việc làm, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao.

Sau khi Nghị định được ban hành và có hiệu lực pháp luật, đề nghị địa phương thực hiện việc điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện Đề án vị trí việc làm trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý cho phù hợp.

Tổ chức các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Về số lượng người làm việc, Bộ Nội vụ cho biết đang phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương xây dựng báo cáo đề xuất biên chế giai đoạn 2026-2031 của các bộ, ngành, địa phương để trình Bộ Chính trị xem xét.

Trong đó đề xuất nguyên tắc, dự kiến phương án xác định nhu cầu biên chế giai đoạn 2026-2031 tại các đơn vị hành chính cấp xã trên cơ sở bố trí công chức, viên chức theo cơ cấu vị trí việc làm tại các cơ quan, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập ở cấp xã (gồm cả đơn vị sự nghiệp cung ứng dịch vụ sự nghiệp công đa ngành, đa lĩnh vực).

Sau khi biên chế năm 2026 được cấp có thẩm quyền phê duyệt, địa phương tiếp tục căn cứ vào các tiêu chí: Định mức biên chế, vị trí việc làm và khối lượng công việc của từng vị trí việc làm; xã hội hóa, tự chủ trong đơn vị sự nghiệp công lập..., phù hợp với điều kiện, đặc điểm tình hình để lượng hóa chỉ tiêu cụ thể phục vụ cho việc xác định, giao biên chế viên chức giai đoạn 2027- 2031.

Bộ Nội vụ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nghiên cứu, triển khai và chỉ đạo UBND cấp xã thực hiện các nội dung nêu trên, bảo đảm việc tổ chức các đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu đa ngành, đa lĩnh vực ở cấp xã theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với chủ trương của Trung ương và điều kiện thực tiễn của từng địa phương.

Sắp xếp, tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động đơn vị sự nghiệp công lập

Trước đó, ngày 08/5/2026, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn số 4374/BNV-TCBC gửi các bộ, cơ quan ngang bộ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc thực hiện nhiệm vụ sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị quyết số 105/NQ-CP.

Để thực hiện Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 08/4/2026 của Chính phủ thực hiện Kết luận số 201-KL/TW ngày 12/11/2025 của BCH Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nghiên cứu, thực hiện một số nội dung sau:

Thứ nhất, về hoàn thiện thể chế về tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

Bộ Nội vụ đề nghị các bộ quản lý ngành, lĩnh vực tập trung thực hiện các nhiệm vụ hoàn thiện thể chế theo phân công của Chính phủ tại Nghị quyết số 105/NQ-CP, trong đó hoàn thiện quy định về tiêu chí, điều kiện hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập và định mức số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập (đặc biệt đối với lĩnh vực giáo dục và y tế), bảo đảm tạo điều kiện thuận lợi trong việc thực hiện sắp xếp, tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

Tiếp tục rà soát, sắp xếp và thực hiện tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công lập

Thứ hai về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập.

Đối với bộ, cơ quan ngang bộ, Bộ Nội vụ đề nghị tiếp tục rà soát, sắp xếp và thực hiện tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, cơ quan ngang bộ; các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc văn phòng, cục thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo đúng định hướng của Trung ương, yêu cầu tại Công văn số 59-CV/BCĐ ngày 12/9/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW về sắp xếp đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước và đầu mối bên trong các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị và Nghị quyết số 105-NQ/CP.

Hoàn thành sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập trong Quý III/ 2026

Đối với các địa phương, Bộ Nội vụ đề nghị tiếp tục rà soát, sắp xếp và thực hiện tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công lập, trường học, cơ sở giáo dục, cơ sở y tế thuộc phạm vi quản lý của UBND cấp tỉnh, cấp xã bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp tính chất đặc thù của ngành, lĩnh vực, đặc điểm của từng cấp, từng ngành tại địa phương.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các Sở: Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Nông nghiệp và Môi trường, Nội vụ, Tư pháp, UBND cấp tỉnh căn cứ định hướng quy định tối đa số lượng đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở tại Nghị quyết số 105/NQ-CP (riêng đối với Trung tâm phát triển quỹ đất, trong thời gian chưa ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, việc sắp xếp, kiện toàn Trung tâm thực hiện theo quy định của Luật Đất đai năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành) và quy định của pháp luật về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập để quyết định việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các Sở này theo thẩm quyền, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế.

Bộ Nội vụ yêu cầu các địa phương tập trung chỉ đạo tổ chức triển khai kịp thời, bảo đảm thực hiện đầy đủ, đúng tiến độ nhiệm vụ được giao về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập tại Nghị quyết số 105/NQ-CP (hoàn thành việc sắp xếp trong Quý III/ 2026).

Chính phủ chỉ đạo tiếp tục sắp xếp bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh; sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố phù hợp tình hình mới

Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 08/4/2026 ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW ngày 12/11/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới (Chương trình). Trong đó, Nghị quyết yêu cầu tiếp tục sắp xếp bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh; sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố phù hợp tình hình mới.

Mục đích của Chương trình nhằm xác định các nhiệm vụ chủ yếu để Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả Kết luận số 210-KL/TW, các chủ trương, kết luận của cấp có thẩm quyền về xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy.

Nâng cao nhận thức, trách nhiệm, quyết tâm của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức, đơn vị, nhất là người đứng đầu trong việc thực hiện Kết luận số 210-KL/TW, phấn đấu thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra tại Kết luận.

Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, nhất là công tác thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành các văn bản quy phạm pháp luật, tạo chuyển biến thực sự để hoàn thành tốt các mục tiêu về xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy.

Nghị quyết nêu rõ, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Hoàn thành việc ban hành các quy định, hướng dẫn về hồ sơ, quy trình nghiệp vụ, thủ tục hành chính... đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho cấp tỉnh, cấp xã, bảo đảm cắt giảm các thủ tục không cần thiết, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuẩn hóa, số hóa hồ sơ, phù hợp với trình độ, năng lực cán bộ, yêu cầu thực tiễn khi vận hành tổ chức bộ máy mới.

Tiếp tục tăng cường, hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương, các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, nhất là việc nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.

Kiểm tra, đánh giá các nhiệm vụ của bộ, ngành và địa phương đang triển khai ở xã, phường, đặc khu để có hướng dẫn, chỉ đạo, điều chỉnh kịp thời.

Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, điều kiện làm việc các cơ quan, đơn vị, tổ chức, nhất là nơi hợp nhất, sáp nhập, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất giải pháp thực hiện đổi mới cơ chế phân bổ tài chính công theo kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Sắp xếp tinh gọn các tổ chức bảo đảm yêu cầu tinh, gọn, mạnh

Về sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan nhà nước, Nghị quyết yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tiếp tục rà soát, sắp xếp tinh gọn các tổ chức bên trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm yêu cầu tinh, gọn, mạnh.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của các cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc phạm vi quản lý.

Theo đó, Chính phủ tập trung cụ thể hóa, triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân, chuyên nghiệp, hiện đại, trong sạch, vững mạnh, công khai, minh bạch, hiệu quả.

Thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp, giáo dục, y tế, doanh nghiệp nhà nước đúng định hướng

Thực hiện sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, giáo dục, y tế và doanh nghiệp nhà nước theo đúng định hướng của Trung ương, yêu cầu tại các văn bản chỉ đạo và kế hoạch liên quan đến tổng kết, triển khai Nghị quyết 18-NQ/TW về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước trong hệ thống chính trị và định hướng kèm theo tại Phụ lục II của Chương trình hành động này.

Tập trung xây dựng chính quyền số, xã hội số, công dân số, bình dân học vụ số theo chỉ đạo của Trung ương; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành và liên thông với dữ liệu quốc gia; tổ chức một cửa liên thông số, kết nối dân cư - đất đai - an sinh - doanh nghiệp..., cập nhật thời gian thực từ cơ sở tới Trung ương; đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm vận hành đồng bộ các hệ thống thông tin, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia, quản trị địa phương, nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố, người hoạt động không chuyên trách phù hợp yêu cầu

Khẩn trương rà soát các hệ thống thông tin, phần mềm, ứng dụng thuộc phạm vi quản lý bảo đảm giải quyết dứt điểm những vấn đề tồn tại, vướng mắc bảo đảm thông suốt, đáp ứng yêu cầu người dùng.

Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện các quy định pháp luật, hướng dẫn, theo dõi việc sắp xếp các thôn, tổ dân phố ở xã, phường và người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới.