Sắp xếp mạng lưới trường, lớp: Không để ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh

Chủ trương này thu hút sự quan tâm của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và toàn xã hội.

Xung quanh mục tiêu, nguyên tắc và những vấn đề đặt ra trong quá trình triển khai chủ trương này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với Giám đốc Sở GD&ĐT Phạm Văn Nam.

* Việc sắp xếp mạng lưới trường, lớp là chủ trương lớn của Trung ương. Ông có thể cho biết mục tiêu và ý nghĩa của chủ trương này đối với ngành giáo dục?

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Phạm Văn Nam. Ảnh: NVCC

- Việc sắp xếp mạng lưới trường, lớp không chỉ nhằm giảm đầu mối trường học mà trọng tâm là đổi mới công tác quản trị nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực hiện có, từ cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên đến ngân sách đầu tư.

Qua rà soát theo đề nghị của các địa phương, toàn tỉnh hiện có 1.267 trường mầm non và phổ thông công lập thuộc diện xem xét sắp xếp.

Theo phương án dự kiến, sau khi thực hiện sẽ còn 699 trường, giảm 568 trường, tương ứng giảm 44,8%.

Tuy nhiên, chúng tôi xác định rất rõ rằng đây không phải là mục tiêu để chạy theo con số. Điều quan trọng nhất là sau sắp xếp, bộ máy quản lý được tinh gọn hơn, nguồn lực dành nhiều hơn cho hoạt động dạy và học, chất lượng giáo dục tiếp tục được nâng lên và quyền lợi của học sinh được bảo đảm.

* Đối với ngành giáo dục tỉnh, phương án được xây dựng trên những nguyên tắc nào để bảo đảm phù hợp với thực tiễn, thưa ông?

- Phương án được xây dựng trên cơ sở chủ trương của Trung ương, đồng thời bám sát điều kiện thực tế của từng địa phương; xem xét nhiều yếu tố như quy mô dân cư, khoảng cách địa lý, điều kiện giao thông, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất hiện có và dự báo nhu cầu phát triển giáo dục trong 5-10 năm tới.

Nguyên tắc xuyên suốt là lấy người học làm trung tâm; bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục, an toàn và không làm tăng chi phí đi học; ưu tiên sắp xếp các trường cùng cấp; không sáp nhập trường mầm non với phổ thông, trường phổ thông với trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, hoặc trường chuyên biệt với trường phổ thông đại trà; không áp dụng 1 tỷ lệ giảm đồng loạt cho toàn tỉnh.

1 nguyên tắc rất quan trọng là không sắp xếp nếu khoảng cách từ phân hiệu đến trường chính vượt quá 10 km, trừ những trường hợp đặc biệt được xem xét kỹ lưỡng và có giải pháp bảo đảm thuận lợi cho việc học tập của học sinh cũng như công tác quản lý của nhà trường.

* Qua rà soát, hệ thống mạng lưới trường, lớp hiện nay còn những tồn tại, bất cập nào cần được điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới?

- Qua rà soát cho thấy mạng lưới trường, điểm trường còn phân tán, quy mô giữa các địa bàn chưa đồng đều; một số trường có quy mô nhỏ nên việc sử dụng cơ sở vật chất, đội ngũ và nguồn lực đầu tư chưa thật sự hiệu quả.

Ở khu vực miền núi, biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, dân cư phân tán, khoảng cách xa và điều kiện đi lại khó khăn lại đặt ra yêu cầu rất khác.

Bên cạnh đó, đầu mối quản lý và nhân sự hành chính ở một số nơi còn nhiều, trong khi giáo viên giữa các môn học, cấp học và địa bàn chưa thật cân đối; một số điểm trường lẻ chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện tối thiểu.

Vì vậy, cần điều chỉnh mạng lưới gắn với cơ cấu lại đội ngũ, nâng cấp điều kiện dạy học và đổi mới quản trị; không thể áp dụng một mô hình chung cho mọi địa bàn.

Mục tiêu của việc sắp xếp trường, lớp là nâng cao chất lượng giáo dục và đảm bảo quyền lợi học tập của học sinh. Ảnh: H.Đ

* Ngành giáo dục sẽ có những giải pháp gì để bảo đảm quyền lợi của giáo viên và học sinh khi triển khai sắp xếp mạng lưới trường, lớp, thưa ông?

- Quan điểm xuyên suốt của ngành giáo dục là việc sắp xếp không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đội ngũ nhà giáo cũng như quyền học tập của học sinh.

Theo phương án, giáo viên cơ bản được giữ ổn định, bố trí theo vị trí việc làm và có thể giảng dạy tại trường chính hoặc phân hiệu phù hợp với yêu cầu thực tế.

Việc sắp xếp cán bộ quản lý sẽ gắn với mô hình tổ chức mới, đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách theo quy định đối với các trường hợp chịu tác động.

Đối với học sinh, yêu cầu cao nhất là không gián đoạn học tập, không tăng rào cản địa lý và chi phí; đồng thời bảo đảm trường lớp, đi lại, bán trú, nội trú và hỗ trợ học sinh khó khăn.

* Vậy đối với các địa bàn đặc thù như miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn đặc thù khác thì sao?

- Đây là nội dung ngành giáo dục đặc biệt quan tâm ngay từ khi xây dựng phương án. Chúng tôi đặt ra 3 yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm học sinh đến trường thuận lợi, an toàn; duy trì ổn định hoạt động dạy và học; đồng thời bảo đảm hiệu quả quản trị đối với các trường sau sắp xếp.

Đối với khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn đặc thù, việc sắp xếp được tính toán trên cơ sở điều kiện thực tế của từng địa phương, không áp dụng cứng nhắc 1 tỷ lệ giảm đầu mối chung.

Những điểm trường còn cần thiết vẫn tiếp tục được duy trì; các trường chuyên biệt và cơ sở giáo dục có tính chất đặc thù được xem xét theo phương án riêng.