Sắp xếp nhân sự khi sáp nhập trường học: Nhân sự là then chốt

UBND xã Tri Lễ (Lạng Sơn) tổ chức Ngày hội STEM cho học sinh. Ảnh: Ngô Chuyên

Trong quá trình hoàn thiện đề án sáp nhập các cơ sở giáo dục, vấn đề nhân sự, đặc biệt hiệu trưởng, hiệu phó, được xem là khâu then chốt quyết định hiệu quả thực thi.

Cẩn trọng - khoa học

Trong quá trình sắp xếp lại mạng lưới trường học, Phòng Văn hóa – Xã hội UBND phường Điện Bàn Đông (TP Đà Nẵng) đang xây dựng hai phương án sáp nhập trên cơ sở bám sát hướng dẫn của Bộ GD&ĐT và điều kiện thực tế. Bà Trần Thị Thanh Vân - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, cho biết việc sắp xếp được đặt trong yêu cầu bảo đảm tính hợp lý, thuận tiện cho người học, trong điều kiện phường Điện Bàn Đông là khu vực đô thị có khu công nghiệp tập trung, dân cư tăng cơ học, việc sáp nhập trường lớp phải tránh giảm cơ học, gây quá tải cục bộ.

Theo bà Vân, phường đang xây dựng 2 phương án sáp nhập. Trong đó, phương án 1 được xây dựng theo hướng giữ ổn định bậc học phổ cập. Theo đó, số lượng các trường tiểu học được giữ nguyên hiện trạng; cấp THCS giảm một trường, riêng mầm non thực hiện sáp nhập do quy mô lớp nhỏ, gộp năm trường thành hai trường.

Với phương án này, tổng số trường toàn địa bàn giảm từ 17 xuống còn 13, gồm 2 trường mầm non, 7 trường tiểu học và 4 trường THCS. Phương án được đánh giá phù hợp thực tiễn, hạn chế xáo trộn, bảo đảm điều kiện đi lại, học tập cho học sinh và thuận lợi cho công tác quản lý.

Phương án 2 được Phòng Văn hóa – Xã hội Điện Bàn Đông xây dựng trong trường hợp phải thực hiện yêu cầu giảm mạnh số trường. Theo đó, cấp tiểu học buộc phải sáp nhập sâu, chỉ còn 4 trường; mầm non còn 2 trường và bậc THCS còn 4 trường. Sau sắp xếp, toàn địa bàn còn 10 trường học.

Phương án này giúp tinh gọn đầu mối nhanh hơn, song kéo theo nguy cơ gia tăng sĩ số lớp, áp lực quản lý và ảnh hưởng đến tính ổn định của hệ thống trường học tại khu vực đô thị. Từ hai phương án, địa phương đang cân nhắc lựa chọn hướng đi phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa tinh gọn bộ máy và chất lượng giáo dục.

Xã Tri Lễ (Lạng Sơn) đã hoàn thành việc rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục trên địa bàn với 10 trường, trong đó 4 trường mầm non, 3 trường tiểu học, 2 trường THCS, 1 trường PTDTBT tiểu học & THCS. Toàn xã có 6 điểm trường lẻ trong đó bậc mầm non 4 điểm trường, tiểu học 2 điểm trường. Tổng số lớp học là 83, với 28 lớp mầm non, tiểu học 36 lớp và THCS 19 lớp.

Ông Ngô Văn Hiền - Phó Chủ tịch UBND xã Tri Lễ, cho biết: “Về phương án sắp xếp, xã Tri Lễ giải thể Trường Tiểu học Lương Năng, Trường THCS Lương Năng, sáp nhập hai trường lại thành Trường Tiểu học & THCS Lương Năng với 17 lớp, 397 học sinh, giữ nguyên địa điểm, cơ sở vật chất hiện nay”.

Theo ông Hiền, Trường THCS Lương Năng chưa đảm bảo quy mô số lớp; các trường học còn lại trên địa bàn giữ nguyên hiện trạng. Sau sáp nhập, xã Tri Lễ dôi dư một cán bộ quản lý, 1 nhân viên kế toán và thiếu 1 giáo viên Văn – Địa tính theo biên chế được giao. UBND xã Tri Lễ dự kiến thời gian cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất tại điểm trường tiếp nhận với kinh phí khoảng 4 tỷ đồng.

Dự kiến thời điểm chính thức áp dụng phương án sắp xếp vào 1/8/2026. Về cơ bản, các trường được giải thể sáp nhập lại không làm biến động về địa điểm, vị trí học tập của học sinh và phụ huynh trong việc đưa, đón con em đến trường tại các điểm trường chính hiện tại.

Ảnh minh họa INT.

Tạo điều kiện cho cán bộ trẻ phát huy năng lực

Tính đến cuối tháng 10, trừ 2 xã Hải Hòa và Cái Chiên không có cơ sở giáo dục thuộc diện sắp xếp do đã tinh gọn từ trước, toàn bộ 52 xã, phường, đặc khu còn lại của tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành sắp xếp, sáp nhập và ban hành các quyết định sáp nhập, quyết định điều động, bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo quản lý các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn. Ở khối trực thuộc cấp xã, đã sắp xếp 520 trường thành 255 trường, giảm 265 trường, đạt tỷ lệ 51%. Ở khối trực thuộc sở GD&ĐT, giảm 15 cơ sở giáo dục theo đúng kế hoạch của tỉnh.

Theo Sở GD&ĐT Quảng Ninh, việc sắp xếp được tính toán kỹ lưỡng, dựa trên nguyên tắc không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập cơ sở giáo dục thường xuyên với trường phổ thông; chỉ thực hiện sáp nhập trường, điểm trường trong cùng đơn vị hành chính cấp xã; ưu tiên mô hình liên cấp tiểu học, THCS ở những vùng dân cư thưa, địa bàn đi lại khó khăn.Qua đó, đảm bảo tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị nhà trường.

Ông Nguyễn Thái Bình - Phó Chủ tịch UBND phường Mông Dương, cho biết, ngay sau khi có chỉ đạo của tỉnh, phường liên tục tổ chức các cuộc họp với cán bộ, giáo viên các trường trên địa bàn, nắm bắt tâm tư, đôn đốc xây dựng đề án sắp xếp, sáp nhập, kiểm điểm tiến độ theo từng ngày.

Đồng thời thành lập tổ đề án sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục trên địa bàn, đảm bảo tinh gọn đầu mối, hoạt động hiệu quả, không làm xáo trộn, cán bộ, giáo viên ủng hộ, nhân dân đồng thuận. Nhờ đó trong quá trình thực hiện nhiều cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trên địa bàn có kinh nghiệm, uy tín, bề dày thành tích đã chủ động nhường vị trí, tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ quản lý trẻ có cơ hội phát huy năng lực.

Phường đã hoàn thành sáp nhập 6 trường thành 3 trường, giữ nguyên 12 điểm trường, giảm 3 vị trí hiệu trưởng, tinh gọn đầu mối quản lý, địa điểm học của học sinh được giữ nguyên, không ảnh hưởng đến việc tổ chức hoạt động cung ứng dịch vụ giáo dục phục vụ nhu cầu của người dân.

Các chế độ, chính sách đối với trẻ em, học sinh và giáo viên tiếp tục được đảm bảo đầy đủ. Sau sắp xếp, các cơ sở giáo dục nhanh chóng ổn định tổ chức, mọi hoạt động diễn ra bình thường, không xáo trộn, gián đoạn, phát huy hiệu quả tích cực, đảm bảo tinh gọn, nâng cao chất lượng giáo dục.

Ông Hoàng Văn Ngư - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ba Chẽ, cho biết, việc sắp xếp, sáp nhập không chỉ giúp tinh gọn bộ máy quản lý, mà còn tận dụng tối đa cơ sở vật chất, nguồn lực và nhân lực. Nhà trường quan tâm nâng cao chất lượng sau sáp nhập, đáp ứng mong mỏi, kỳ vọng của phụ huynh, học sinh và cấp trên.

Nhà trường đã xây dựng các kế hoạch giáo dục phù hợp với từng đối tượng, xâydựngkế hoạch bồi dưỡng cụ thể đối với đội ngũ cán bộ, giáo viên để đảm bảo bắt nhịp kịpthời, tăng cường giáo viên về các điểm trường lẻ, qua đó, nâng cao chất lượng giáo dục, thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực, đáp ứng yêu cầu phát triển.

Ông Đinh Ngọc Sơn - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Quảng Ninh, cho biết, việc sắp xếp không ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường, việc học tập của học sinh và giảng dạy của giáo viên.

Giữ “xương sống” quản lý

Bà Trần Thị Thanh Vân - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội (TP Đà Nẵng) chia sẻ, trong sáp nhập trường, công tác nhân sự vô cùng quan trọng, nếu không có sự đồng thuận sẽ khó khăn khi thực hiện.

“Ở cấp THCS, bài toán sắp xếp cán bộ quản lý không quá căng thẳng. Trong trường hợp giảm số trường xuống còn 4, hiện có một đơn vị khuyết hiệu trưởng nên sẽ không bổ nhiệm mới. Trường hợp tổ chức theo mô hình liên cấp, hiệu trưởng THCS sẽ đảm nhận vai trò điều hành chung.

Ngược lại, ở cấp tiểu học, đội ngũ hiệu trưởng còn trẻ, đa số sinh trong giai đoạn 1980 - 1983, chưa thuộc diện sắp xếp theo các cơ chế nghỉ hưu sớm. Chỉ có một trường hợp hiệu trưởng sinh năm 1972 có thể được sắp xếp theo cơ chế tương tự như Đề án 178. Trong bối cảnh sáp nhập, giải pháp được đặt ra là bố trí lại vị trí công tác, chấp nhận phân công xuống làm hiệu phó hoặc cán bộ quản lý cấp dưới, bảo đảm vừa đúng quy định, vừa giữ được nguồn nhân lực có năng lực”, bà Vân phân tích.

Thực hiện phương án sáp nhập, bậc học gặp nhiều thách thức nhất trong sắp xếp nhân sự ở phường Điện Bàn Đông là mầm non. Đây cũng là tình hình chung ở nhiều địa phương khi số lượng lớp học giảm mạnh, nhiều trường quy mô nhỏ không còn đáp ứng điều kiện duy trì độc lập.

Bà Trần Thị Thanh Vân phân tích: “Việc sáp nhập nhiều trường mầm non thành hai trường lớn là cần thiết để bảo đảm tinh giản đầu mối quản lý, đầu tư cơ sở vật chất. Khi gộp các trường mầm non, số hiệu trưởng dôi dư là điều khó tránh khỏi. Giải pháp được đề xuất là các hiệu trưởng dôi dư chuyển xuống đảm nhiệm vị trí hiệu phó, cắm chốt tại các điểm trường. Cách làm này vừa giải quyết bài toán nhân sự, vừa giữ được “xương sống” quản lý chuyên môn – và chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, phù hợp với thực tiễn cũng như đặc thù của cấp học.

Sắp xếp cán bộ quản lý sau sáp nhập trường không đơn thuần là bài toán số học, mà là quá trình cân nhắc giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy với yếu tố con người. Việc lựa chọn phương án ưu tiên, điều chỉnh linh hoạt theo từng bậc học và chú trọng giải pháp nhân văn được kỳ vọng sẽ tạo sự đồng thuận trong đội ngũ, bảo đảm hệ thống trường học vận hành ổn định sau sáp nhập. Quan trọng hơn, đây cũng là tiền đề để nâng cao hiệu quả quản lý nhà trường, giữ vững chất lượng giáo dục trong bối cảnh đổi mới tổ chức bộ máy hiện nay.

Hà Minh Chuyên