Sau báo cáo việc làm 'rực rỡ' của Mỹ, Tổng thống Trump kêu gọi Fed giảm lãi suất

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một sự kiện ở Nhà Trắng hôm 2/9 - Ảnh: Nhà Trắng.

Báo cáo việc làm tháng 8 tốt hơn nhiều so với kỳ vọng của Mỹ đã khiến thị trường gia tăng đặt cược vào khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi Fed giảm lãi suất sau khi báo cáo này được công bố vào ngày thứ Sáu (4/9).

Theo báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ, khu vực phi nông nghiệp của nước này tạo được 162.000 việc làm mới trong tháng 8, vượt xa con số dự báo 53.000 công việc mới mà giới phân tích đưa ra, đồng thời là số lượng việc làm mới lớn nhất kể từ tháng 3 năm nay.

Tỷ lệ thất nghiệp được duy trì ở mức 4,1% như kỳ vọng. Ngoài ra, số liệu việc làm của tháng 6 và tháng 7 đều được điều chỉnh tăng so với lần công bố trước.

THỊ TRƯỜNG TĂNG KỲ VỌNG FED NÂNG LÃI SUẤT

“Tựu chung là thị trường việc làm đang sôi động và mạnh khỏe, tạo ra hàng nghìn việc làm mới để giữ tăng trưởng kinh tế ở trạng thái dương”, nhà kinh tế trưởng Chris Rupkey của công ty Fwdbonds nhận định với hãng tin CNBC.

Báo cáo này phù hợp với nhận định của giới chức Fed về một thị trường lao động ổn định, đồng thời nhiều khả năng sẽ chuyển trọng tâm chú ý của Fed sang các báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chỉ số giá bán buôn (PPI) vào tuần tới - những điểm dữ liệu mang tính chất quyết định cuối cùng trước khi Fed đưa ra quyết định về lãi suất trong cuộc họp vào ngày 15-16/9.

Dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của công ty quản lý sàn giao dịch CME cho thấy khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp theo dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 15-16/9 đã tăng lên mức 65%, từ mức 55% trước khi Cục Thống kê lao động (BLS) công bố báo cáo việc làm tháng 8.

“Số liệu việc làm cao hơn dự kiến có thể làm gia tăng lo ngại về việc Fed tăng lãi suất, nhưng Fed có hành động hay không còn phụ thuộc vào các số liệu lạm phát sắp được công bố vào tuần tới. Nếu các số liệu đó thấp hơn dự báo, Fed có thể sẽ yên tâm bỏ qua những tín hiệu tiềm ẩn về lạm phát từ thị trường lao động”, chiến lược gia trưởng Ellen Zentner của công ty Morgan Stanley Wealth Management, nhận định.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump gọi báo cáo việc làm tháng 8 là “con số việc làm tuyệt vời” và cho rằng Fed nên hạ lãi suất thay vì tăng. “Ban lãnh đạo Fed, cùng vị lãnh đạo mới xuất sắc của mình, cần phải hành động khôn ngoan. Hãy thể hiện tinh thần yêu nước một lần xem sao. Lãi suất cao đặt nước Mỹ vào thế bất lợi vô cùng bất công, và tôi sẽ không để điều đó xảy ra!” ông viết.

Ông chủ Nhà Trắng cũng dọa sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với các quốc gia mà Mỹ đang có thâm hụt thương mại nếu Fed không hạ lãi suất. Hiện Mỹ đang có thâm hụt thương mại với hơn 90 quốc gia.

“Hãy hạ lãi suất, nếu không tôi sẽ dừng giao thương với các nước mà chúng ta đang có thâm hụt thương mại. Đó là việc mà Tòa án Tối cao Mỹ, trong quyết định nực cười và tốn kém mà họ đưa ra về thuế quan, đã thừa nhận mạnh mẽ rằng Tổng thống hoàn toàn có quyền làm”, ông Trump viết trong bài đăng.

Tỷ lệ thất nghiệp, một thước đo quan trọng về sức khỏe của thị trường việc làm, của Mỹ đã ổn định trong mấy năm gần đây, và thậm chí đã giảm 0,2 điểm phần trăm trong tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái - theo báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ. Một điểm tích cực nữa là tỷ lệ thất nghiệp ổn định ngay cả khi tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đã tăng 0,2 điểm phần trăm.

Diễn biến tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ qua các năm - Nguồn: BLS/CNBC.

Ngoài ra, báo cáo cũng cho thấy tiền lương bình quân theo giờ tăng 0,3% trong tháng 8 so với tháng trước, một mức tăng phù hợp với dự báo. So với cùng kỳ năm trước, tiền lương tăng 3,1%, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với kỳ vọng.

Với một thị trường lao động ổn định, các nhà hoạch định chính sách tiền tệ của Mỹ có thể tập trung vào nhiệm vụ chống lạm phát, nhất là khi tốc độ lạm phát ở nước này đã vượt mục tiêu 2% của Fed trong suốt 5 năm rưỡi qua.

ÔNG TRUMP NỐI LẠI CHIẾN DỊCH GÂY SỨC ÉP LÊN FED

Hiện tại, Fed chưa có phản hồi gì với lời kêu gọi giảm lãi suất của ông Trump.

Vị Tổng thống đến từ Đảng Cộng hòa từ lâu đã thường xuyên gây áp lực đòi Fed giảm lãi suất cũng như phàn nàn về tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ với các quốc gia khác. Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế cho rằng bản thân thâm hụt thương mại không hẳn là tốt hay xấu. Trên thực tế, thâm hụt có thể xảy ra khi một quốc gia có sức mua lớn hơn để nhập khẩu nhiều hàng hóa hơn.

Hơn nữa, các quốc gia có thặng dư thương mại với Mỹ thường dùng số USD thu được để mua trái phiếu kho bạc Mỹ, giúp hạn chế rủi ro tăng lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ. Trong suốt nhiều thập kỷ qua, Mỹ đã có mức thâm hụt thương mại lên tới hàng chục tỷ USD mỗi tháng.

Tuy nhiên, trong cuộc gặp với các nhà báo tại Phòng Bầu dục vào chiều ngày 4/9, ông Trump một lần nữa coi thâm hụt thương mại là một trò chơi có tổng bằng không mà trong đó các nước khác đang lợi dụng Mỹ.

"Chúng ta đang gánh khoản thâm hụt lớn với nhiều quốc gia, một tình trạng lẽ ra không bao giờ được phép xảy ra”, hãng tin CNBC dẫn lời ông Trump.

"Chúng ta có quyền xem xét lại vị thế của một quốc gia được coi là 'ưu tú về tài chính' nhưng lại đang trả mức lãi suất thấp hơn nhiều... Một số nước chỉ trả lãi suất 0,5%, trong khi chúng ta phải trả tới 4%, dù uy tín về mặt tín dụng của chúng ta cao hơn họ rất nhiều”, ông Trump giải thích về việc ông dọa cắt giao thương với những nước có thặng dư thương mại với Mỹ nếu Fed không hạ lãi suất.

"Nếu không được đối xử công bằng, chúng tôi sẽ hành động. Và cách duy nhất để cắt giảm thâm hụt thương mại với một quốc gia là ngừng giao thương với họ”, ông Trump nói.

Ông lấy Canada - một quốc gia hiện đang có tranh chấp thương mại và thuế quan với Mỹ - làm ví dụ. "Nếu áp dụng biện pháp cứng rắn, chúng ta chỉ cần tuyên bố sẽ không giao thương với Canada nữa. Nếu ngừng giao thương với Canada, chúng ta sẽ tiết kiệm được 90 tỷ USD”, ông Trump khẳng định.

“Nói một cách đơn giản, ý tôi là chúng ta lẽ ra phải được hưởng mức lãi suất thấp nhất thế giới. Cứ mỗi điểm phần trăm lãi suất mà đất nước này phải trả sẽ tiêu tốn của chúng ta 650 tỷ USD. Lẽ ra lãi suất của chúng ta phải ở mức 1% hoặc 0,5%, chứ không phải 4%”, ông Trump nói

Những phát biểu này cho thấy ông Trump đang nối lại chiến dịch gây sức ép lên Fed, chiến dịch vốn đã lắng xuống kể từ khi ông Kevin Warsh - người được ông Trump đích thân chọn để kế nhiệm cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell - được đề cử cho cương vị này.

Cách đây 1 tuần tại hội nghị ở Jackson Hole, ông Warsh đã gợi ý rằng việc tăng lãi suất có thể sớm được cân nhắc. Chủ tịch Fed khẳng định cam kết đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương, đồng thời nhấn mạnh: “Lãi suất ngắn hạn là công cụ chủ yếu để đạt được mục tiêu kép” của Fed về lạm phát và việc làm.

Hôm 3/9, Phó tổng thống JD Vance cũng kêu gọi giảm lãi suất, cho rằng đây là phản ứng “đúng đắn và có trách nhiệm” trước các dữ liệu lạm phát gần đây của Mỹ.

Trong một cuộc trao đổi với CNBC vào sáng ngày 4/9, Giám đốc Hội đồng kinh tế Quốc gia NHà Trắng Kevin Hassett phát biểu: “Fed sẽ hành động theo ý họ. Chúng tôi tôn trọng sự độc lập của Fed, nhưng tôi nghĩ rằng lập luận ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất là khá thuyết phục”.