Sau đợt rà soát của cơ quan quản lý, Grab phải chi gần 3.000 tỷ đồng để làm gì?

Ngày 5/11, Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, giai đoạn cuối tháng 8 đến giữa tháng 9 năm 2026, cơ quan chức năng ghi nhận liên tiếp phản ánh của các đối tác tài xế về tình trạng giá cước nhiều chuyến xe ở mức thấp hoặc có chiều hướng giảm.

Trái lại, chi phí nhiên liệu, khấu hao cùng hàng loạt khoản phí ứng dụng, chiết khấu và khấu trừ do Grab áp dụng lại đè nặng, trực tiếp thu hẹp khoản tiền thực mang về nhà. Tính minh bạch trong cách thức tính cước, tăng giảm phí và thông báo điều chỉnh cũng bị đặt dấu hỏi lớn.

Một đối tác tài xế của Grab.

Nhằm bảo vệ môi trường cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã triển khai xác minh toàn diện. Cơ quan này không chỉ làm việc trực tiếp với Grab và đại diện tài xế mà còn thu thập dữ liệu từ các đối thủ như Be, GSM, đồng thời đối chiếu chính sách giá, phí của Grab tại các thị trường Đông Nam Á khác.

Qua kiểm tra, cơ chế tính phí của nền tảng này tồn tại nhiều cấu phần phức tạp, đan xen giữa phí nền tảng thu từ hành khách và phí sử dụng ứng dụng linh hoạt trích từ đối tác. Trước sự can thiệp từ cơ quan quản lý, Grab đã phải cam kết thực thi gói giải pháp trị giá khoảng 2.950,9 tỷ đồng, bắt đầu áp dụng từ ngày 10/11/2026.

Động thái đầu tiên là khoản tiền hoàn trả trực tiếp dự kiến khoảng 3,9 tỷ đồng. Phía Grab thừa nhận do biến động cung cầu cục bộ hoặc lỗi thuật toán, khoảng 0,13% số chuyến xe phát sinh từ năm 2024 đến nay đã bị khấu trừ vượt ngưỡng 35% trên doanh thu chia sẻ. Hãng bắt đầu hoàn tiền tự động vào ví tài xế đang hoạt động từ ngày 5/11/2026, đồng thời phát thông báo qua thư điện tử và tin nhắn để các đối tác đã ngừng cộng tác nhận lại tiền trước ngày 30 /11/2026.

Điểm mấu chốt giải tỏa bức xúc của giới tài xế nằm ở việc hạ trần khấu trừ. Biên độ phí sử dụng ứng dụng đối với tài xế giảm từ mức tối đa 28,76% xuống không quá 25% trên tổng giá trị thanh toán. Grab cũng ấn định mức trần tổng phí nền tảng và phí ứng dụng mà doanh nghiệp được hưởng không vượt quá 32%.

Grab minh họa thiết kế cải tiến giao diện màn hình cho đối tác tài xế hiển thị chi tiết các loại doanh thu, thuế, phí liên quan của chuyến xe.

Nhờ sự thay đổi này, tỷ lệ doanh thu thực nhận tối thiểu sau thuế và phí của tài xế GrabBike tăng 8,59 điểm phần trăm, dao động từ 60,59% đến 85,59%. Với đối tác GrabCar, mức thực nhận tăng 7,68 điểm phần trăm, đạt khoảng 59,68% đến 84,31%, cao hơn hẳn mức chạm đáy 52% trước đây. Giao diện ứng dụng dành cho tài xế cũng được làm mới để hiển thị tách bạch từng đồng thuế, phí, hỗ trợ tính năng tra soát minh bạch.

Song song đó, Grab dự kiến phân bổ 860 tỷ đồng thưởng doanh thu cao điểm, tặng đồng phục, bữa ăn và 52 tỷ đồng trợ giá xăng dầu cùng chi phí sạc điện trong quý IV/2026.

Về phía khách hàng, phí nền tảng cho các chặng ngắn được hạ nhiệt. GrabBike chặng từ 0 đến 2 km giảm 2.000 đồng, chỉ còn thu 1.000 đồng mỗi chuyến, chặng trên 2 km đến 6 km giảm 1.000 đồng xuống mức 2.000 đồng mỗi chuyến, các chặng dài hơn giữ nguyên 3.000 đồng.

GrabCar cự ly từ 0 đến 3 km giảm 2.000 đồng xuống 3.000 đồng mỗi chuyến, cự ly trên 3 km đến 4 km giảm 1.000 đồng xuống 4.000 đồng mỗi chuyến, còn chặng trên 4 km giữ nguyên từ 5.000 đến 9.000 đồng. Khoảng 1.808 tỷ đồng cũng được hãng tung ra để kích cầu tiêu dùng trong quý IV/2026, kèm chương trình giảm 10% cước cho các chuyến trên 10 km từ ngày 26 /2/2027 đến hết năm 2027.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khẳng định sẽ duy trì chế độ giám sát chặt chẽ, buộc Grab báo cáo định kỳ và sẵn sàng xử lý nghiêm nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh hoặc xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Chiến dịch rà soát vừa qua không chỉ nhắm riêng Grab mà còn kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại Be và GSM. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia phát hiện tình trạng các ứng dụng tự động cài đặt mặc định các khoản phụ phí như bảo hiểm chuyến đi hay phí trung hòa các-bon, khiến người dùng phải chi trả ngoài ý muốn.

Sau yêu cầu từ cơ quan quản lý, các nền tảng đã buộc phải điều chỉnh giao diện, trả lại quyền chủ động chọn lựa hoặc từ chối dịch vụ cho khách hàng, hướng tới lập lại trật tự minh bạch cho thị trường gọi xe công nghệ.