Sau mưa ngập, hàng loạt nguy cơ bệnh tật rình rập

Những ngày qua, Hà Nội và nhiều tỉnh miền Bắc mưa lớn liên tục, nhiều nơi ngập úng. Nước ngập cuốn theo bùn đất, rác thải, xác động vật và nước thải, làm ô nhiễm nguồn nước và môi trường. Người dân lội nước, dọn dẹp, tiếp xúc nước bẩn là điều kiện rất thuận lợi cho nhiều bệnh truyền nhiễm.

Không chủ quan với mầm bệnh ở lại sau nước rút

Trước thực tế trên, ThS.BS Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, phần lớn bệnh sau mưa ngập có thể phòng ngừa. Quan trọng là nhận biết sớm nguy cơ và xử lý đúng ngay tại gia đình.

Nguy cơ mắc bệnh phụ thuộc mức độ tiếp xúc với nước ngập, bùn đất. Ở vùng nông thôn, nơi ngập sâu, kéo dài, người dân lội nước, dọn bùn, làm đồng có nguy cơ cao hơn. Tại đô thị như Hà Nội, nguy cơ vẫn hiện hữu ở các điểm ngập sâu, đặc biệt với người làm việc ngoài trời, công nhân vệ sinh, xử lý bùn đất.

Người dân chủ động phòng bệnh trong và sau ngập úng. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cung cấp

Theo BS Phương, bệnh do xoắn khuẩn Leptospira là một nguy cơ điển hình sau ngập. Vi khuẩn có trong nước, bùn nhiễm nước tiểu động vật, nhất là chuột, có thể xâm nhập qua da trầy xước. Bệnh thường gây sốt, đau đầu, đau cơ, đặc biệt đau bắp chân; trường hợp nặng có thể vàng da, tiểu ít, tổn thương gan, thận. Người dân cần hạn chế tiếp xúc nước bẩn, đi ủng, mang găng, che kín vết thương và đi khám sớm nếu sốt, đau cơ nhiều, vàng da hoặc tiểu ít sau khi lội nước.

Whitmore cũng là bệnh cần lưu ý trong mùa mưa. Vi khuẩn tồn tại trong đất, nước, xâm nhập qua vết thương hoặc đường hô hấp, thường gây sốt kéo dài, áp xe da, viêm phổi, thậm chí nhiễm khuẩn huyết. Người làm nông, người có bệnh nền như đái tháo đường cần đặc biệt lưu ý. Biện pháp phòng bệnh là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất bùn, rửa sạch tay chân sau khi làm việc và đi khám nếu sốt kéo dài không rõ nguyên nhân.

Bên cạnh đó, nước lũ và thực phẩm nhiễm bẩn làm gia tăng nguy cơ các bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy cấp, lỵ, thương hàn, tả, viêm gan A. Người dân cần ăn chín, uống sôi, sử dụng nước sạch, bỏ thực phẩm đã ngâm nước lũ, rửa tay bằng xà phòng. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền dễ mất nước, cần khám sớm khi tiêu chảy hoặc nôn nhiều.

BS Phương lưu ý, không nên chủ quan khi nước đã rút, bởi đây là thời điểm nguy cơ bệnh đường tiêu hóa và sốt xuất huyết có thể gia tăng.

Nước rút, thời điểm đề phòng các bệnh

Sau mưa, nước đọng trong xô chậu, chai lọ, lốp xe... tạo điều kiện cho muỗi vằn sinh sản, làm tăng nguy cơ sốt xuất huyết những tuần sau đó. BS Nguyễn Quốc Phương khuyến cáo người dân dọn bỏ vật chứa nước, đậy kín bể chứa, diệt lăng quăng, mặc quần áo dài và ngủ màn. Khi sốt kèm đau bụng, nôn nhiều, chảy máu hoặc lừ đừ, cần đi khám ngay, không tự điều trị kéo dài.

Tại Hà Nội, ở các điểm ngập sâu, ngập lâu nguy cơ dịch mầm bệnh vẫn còn sau nước rút.

Nước bẩn cũng làm tăng nguy cơ đau mắt đỏ, nấm da, viêm nang lông và nhiễm trùng vết thương. Người dân cần rửa tay, không dùng chung khăn, hạn chế ngâm nước bẩn; vết thương phải được rửa sạch, sát khuẩn và che phủ. Vết thương sâu, bẩn hoặc có dấu hiệu sưng, đỏ, chảy dịch cần được khám để đánh giá nguy cơ nhiễm trùng, uốn ván.

Thời tiết lạnh ẩm, nhà cửa ẩm mốc và sinh hoạt đông người có thể làm gia tăng bệnh hô hấp. Cần giữ ấm, nhà cửa khô thoáng và đi khám khi sốt cao, ho nhiều, khó thở hoặc đau ngực.

BS Phương nhấn mạnh, mưa lũ có thể qua nhanh nhưng nguy cơ sức khỏe còn kéo dài sau khi nước rút. Chủ động phòng bệnh và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường là cách bảo vệ hiệu quả.