Sầu riêng miền Nam Thái Lan đối mặt khủng hoảng lớn nhất trong 7 năm do dư cung

Theo phóng viên TTXVN tại Thái Lan, ngành sầu riêng miền Nam Thái Lan đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong vòng 7 năm qua khi sản lượng tăng mạnh, khiến giá thu mua tại vườn lao dốc và gây áp lực lớn lên người trồng cũng như doanh nghiệp thu mua. Trước thực trạng này, nông dân và các hiệp hội ngành hàng đã đề xuất Chính phủ nước này đầu tư xây dựng hệ thống kho lạnh để giảm áp lực dư cung, trong khi Bộ Thương mại đẩy mạnh thu mua và mở rộng xuất khẩu nhằm bình ổn thị trường.
Số liệu của Văn phòng Xúc tiến và Phát triển Nông nghiệp số 5 tại tỉnh Songkhla của Thái Lan cho thấy, năm 2026 diện tích sầu riêng cho thu hoạch ở miền Nam đạt khoảng 145.700 ha, với sản lượng 752.515 tấn, tăng 32,2% so với năm 2025. Như vậy, sản lượng đã tăng thêm hơn 183.000 tấn chỉ trong một năm.
Theo các chuyên gia và nhà vườn, thời tiết biến động khiến sầu riêng ra quả thành ba đợt thay vì một đến hai đợt như thông thường, làm nguồn cung từ các vùng trồng lớn ở miền Đông và miền Nam cùng lúc được đưa ra thị trường. Bên cạnh đó, nhiều diện tích sầu riêng trồng mới từ 5 năm tuổi trở lên bước vào giai đoạn cho thu hoạch đồng loạt, càng khiến nguồn cung tăng mạnh.
Áp lực dư cung đã kéo giá sầu riêng giảm sâu. Tại nhiều địa phương miền Nam, giá thu mua hiện dao động 40-80 baht/kg (1,2-2,4 USD/kg), thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 100 baht/kg (gần 3 USD/kg) của năm trước. Tại ba tỉnh cực Nam gồm Pattani, Yala và Narathiwat, giá sầu riêng Monthong loại A hiện chỉ còn khoảng 65 baht/kg (khoảng 1,9 USD/kg), loại dưới tiêu chuẩn khoảng 45 baht/kg (1,3 USD/kg), trong khi loại chất lượng thấp chỉ còn 20 baht/kg (0,6 USD/kg).
Theo các doanh nghiệp, khó khăn còn đến từ việc thị trường Trung Quốc - điểm đến xuất khẩu lớn nhất của sầu riêng Thái Lan - đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nhà cung cấp như Việt Nam, Malaysia, Indonesia và Lào. Cùng với đó, nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc suy giảm đã khiến lượng xuất khẩu giảm đáng kể. Nhiều doanh nghiệp thu mua theo hợp đồng ký trước cũng rơi vào tình trạng thua lỗ do giá thị trường giảm nhanh.
Trước tình hình trên, các hiệp hội và người trồng sầu riêng Thái Lan đã kiến nghị Chính phủ nước này đầu tư mỗi tỉnh một kho lạnh và một cơ sở chế biến sầu riêng bằng công nghệ sấy đông khô, nhằm kéo dài thời gian bảo quản, tăng tỷ lệ chế biến sâu và hấp thụ lượng sầu riêng dư thừa trong mùa thu hoạch. Theo các nhà vườn, giải pháp này không chỉ góp phần ổn định giá mà còn giúp nâng cao giá trị sản phẩm và hạn chế tình trạng phải bán tháo khi nguồn cung tăng cao. Bên cạnh đó, người trồng cũng đề nghị Nhà nước có biện pháp kiểm soát giá phân bón và vật tư nông nghiệp để giảm chi phí sản xuất.
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Suphajee Suthampun cho biết Bộ Thương mại đã huy động các doanh nghiệp thu mua tại các tỉnh Chanthaburi, Rayong và Trat xuống thu mua trực tiếp tại các tỉnh miền Nam, với mục tiêu duy trì giá thu mua ở mức 80-90 baht/kg (2,4 - 2,7 USD/kg). Đồng thời, Bộ sẽ hỗ trợ chi phí cho các doanh nghiệp tham gia chương trình thu mua để đưa sản phẩm vào chế biến và phân phối đến các địa phương khác, góp phần cân đối cung cầu trên thị trường.
Về dài hạn, Bộ Thương mại Thái Lan đang đẩy mạnh mở rộng thị trường xuất khẩu sau khi dự báo sản lượng sầu riêng cả nước năm 2026 tăng hơn 30%, lên khoảng 2,07 triệu tấn. Thái Lan đặt mục tiêu nâng giá trị xuất khẩu sầu riêng từ khoảng 4,4 tỷ USD trong năm 2025 lên hơn 5,3 tỷ USD trong năm 2026 thông qua việc mở rộng thị trường và tăng cường xúc tiến thương mại tại nước ngoài.