Sau sự ngập ngừng ban đầu, quốc gia vùng Baltic 'chốt' thỏa thuận drone với Ukraine

Bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 7/7, Thủ tướng Estonia Kristen Michal và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ký thỏa thuận nhằm mở rộng hợp tác về máy bay không người lái (UAV/drone), công nghệ quân sự và công nghiệp quốc phòng.

Điều này diễn ra trong bối cảnh xung đột kéo dài và các đồng minh châu Âu tìm cách tận dụng tối đa kinh nghiệm chiến trường của Kiev. Trong trường hợp của Estonia, việc ký kết này đánh dấu bước ngoặt quan trọng sau khoảng thời gian ngập ngừng ban đầu.

Mặc dù nội dung thỏa thuận không được công khai, nhưng sau lễ ký kết, ông Michal giải thích rằng khuôn khổ này sẽ cho phép các công ty Estonia bắt đầu sản xuất drone dựa trên công nghệ và kiến thức chuyên môn của Ukraine – hiện được đánh giá là tốt nhất trên thế giới và đang phát triển rất nhanh chóng do chiến sự.

"Kỹ năng và kiến thức chuyên môn của Ukraine về drone sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn đối với các công ty của Estonia. Điều này có nghĩa là sản xuất có thể được đưa về Estonia. Ukraine chỉ ký những thỏa thuận như vậy với các đối tác thân cận nhất của mình", ông Michal cho biết.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Estonia Kristen Michal ký thỏa thuận nhằm mở rộng hợp tác về drone, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 7/7/2026. Ảnh: Interfax

Bên cạnh việc chuyển giao công nghệ, thỏa thuận còn mở ra khả năng Estonia mua drone do Ukraine sản xuất trong tương lai. Tuy nhiên, các quyết định liên quan đến tài chính sẽ được thực hiện thông qua quy trình lập kế hoạch quốc phòng. Hiện tại, hai bên chưa thống nhất con số cụ thể.

Sự chậm trễ ban đầu của Estonia trong việc ký thỏa thuận drone đã thu hút sự chú ý. Latvia – quốc gia láng giềng ở vùng Baltic – đã ký thỏa thuận drone với Ukraine từ tháng 6, ngay trong chuyến thăm Tallinn của Tổng thống Zelensky.

Tuy nhiên, Estonia lúc đó chưa ký kết do cần thêm các cuộc thảo luận kỹ thuật. Thủ tướng Michal giải thích rằng Estonia muốn làm rõ các nội dung hợp tác một cách chi tiết.

"Đối với Estonia, điều quan trọng là phải mô tả rõ ràng những gì chúng ta muốn cùng nhau thực hiện. Nhưng nếu chúng tôi đảm nhận những nghĩa vụ cụ thể, chúng tôi cần sự chấp thuận của quốc hội. Hiện tại, đây chỉ là ý định: Đưa hoạt động sản xuất về Estonia và tiếp cận những gì quan trọng nhất – công nghệ máy bay không người lái hiện đại", ông Michal nói.

Trước đó, nguồn tin của trang Militarnyi cho biết, vào ngày 22/6, phía Ukraine đã mang một dự thảo văn kiện đến Tallinn, nhưng phía Estonia đã không ký. Những lý do có thể được đưa ra bao gồm sự thận trọng về mặt pháp lý, các ưu tiên về ngân sách và sự phát triển của ngành công nghệ chống drone của chính Estonia.

Dù vậy, hai bên vẫn ký Tuyên bố chung về tăng cường hợp tác an ninh và quốc phòng, tạo nền tảng cho thỏa thuận drone sau này.

Thỏa thuận thuộc khuôn khổ "Drone Deal" – chương trình hợp tác quốc tế dài hạn do Ukraine khởi xướng.

Chương trình tập trung vào hợp tác toàn diện về an ninh, quốc phòng, chia sẻ kinh nghiệm chiến đấu, phát triển chuỗi cung ứng và sản xuất quốc phòng.

Nó bao gồm nhiều lĩnh vực như phòng không, công nghệ không người lái, đào tạo và sản xuất chung. Định dạng thỏa thuận kéo dài 10 năm giúp xây dựng quan hệ đối tác linh hoạt nhưng ổn định, tạo cơ sở cho tài trợ bền vững các dự án chung.

Ngoài Estonia, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Ankara ngày 7/7, Ukraine cũng ký các thỏa thuận tương tự với Hà Lan và Đan Mạch.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội sau đó, ông Zelensky nhấn mạnh rằng các thỏa thuận này tạo ra "những cơ hội mới cho việc sản xuất chung, phát triển các công nghệ quốc phòng tiên tiến, trao đổi chuyên môn một cách có hệ thống và xuất khẩu các giải pháp đã được chứng minh hiệu quả trên chiến trường".

Ukraine đã ký các thỏa thuận tương tự với 6 quốc gia khác, bao gồm các quốc gia Trung Đông như Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Ông Zelensky cũng tuyên bố kế hoạch ký thêm các thỏa thuận với Đức, Na Uy, Phần Lan và Canada.

Minh Đức (Theo ERR, Militarnyi)