Sau Tết Hà Nội nồm ẩm: Bác sĩ nói có 5 nhóm người dễ đổ bệnh nhất, chỉ ra biện pháp bảo vệ sức khỏe từ gốc

Sau Tết Nguyên đán, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc bước vào giai đoạn nồm ẩm đặc trưng. BS Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam) nhận định, khoảng thời gian này rất dễ phát sinh nhiều bệnh tật.

5 nhóm người dễ bị dễ đổ bệnh nhất trong thời tiết nồm ẩm

Trẻ em

Theo BS Hoàng, trẻ em là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đường thở nhỏ và phản ứng viêm dễ diễn tiến nhanh hơn người lớn. Sau Tết, số lượng ca mắc viêm mũi họng, viêm thanh quản, viêm phế quản và viêm phổi ở trẻ em thường tăng cao theo mùa. Các tác nhân gây bệnh thường gặp bao gồm cúm mùa, virus hợp bào hô hấp (RSV) và các bệnh truyền nhiễm khác như sởi hay thủy đậu nếu miễn dịch cộng đồng không đảm bảo. Có thể nói, thời tiết nồm ẩm là “bối cảnh bất lợi”, còn mức độ bùng phát dịch bệnh phụ thuộc vào sự tiếp xúc và tình trạng tiêm chủng của trẻ.

Biểu hiện ban đầu thường thấy ở trẻ là sốt, ho, sổ mũi và biếng ăn. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh nếu có tình trạng phù nề đường thở hoặc bội nhiễm vi khuẩn. Các bậc phụ huynh cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu nguy hiểm như: thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, tím tái môi, lờ đờ, bỏ bú, nôn trớ nhiều hoặc sốt cao khó hạ. Ngoài ra, mùa nồm còn làm gia tăng các vấn đề về da liễu ở trẻ. Viêm da cơ địa dễ bùng phát do da luôn trong tình trạng ẩm ướt mồ hôi hoặc tiếp xúc với quần áo chưa khô hẳn. Nấm da và chốc lở cũng dễ xuất hiện nếu việc vệ sinh các vùng nếp gấp da không được chú ý làm khô kỹ lưỡng.

Người cao tuổi

BS Hoàng nhận định, người cao tuổi thường phải đối mặt với “nguy cơ kép” trong mùa này: một bên là các vấn đề xương khớp và rủi ro té ngã, một bên là các đợt cấp về tim mạch và hô hấp. Độ ẩm cao kéo dài kết hợp với khí lạnh khiến dịch khớp thay đổi, gây đau nhức, tê bì và làm vận động trở nên chậm chạp hơn. Sàn nhà ẩm ướt là tác nhân trực tiếp gây ra các tai nạn trượt ngã. Với người già, một cú ngã có thể dẫn đến gãy xương hông, gây ra những biến chứng nặng nề do phải nằm lâu một chỗ.

Về mặt tim mạch, yếu tố lạnh và sự biến thiên nhiệt độ trong ngày là tác nhân chính gây co mạch, làm tăng huyết áp và tăng gánh nặng cho tim. Những người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh mạch vành hay suy tim cần đặc biệt cẩn trọng vào các buổi sáng sớm hoặc đêm muộn. Nếu xuất hiện triệu chứng đau tức ngực, khó thở tăng dần, choáng váng hoặc yếu liệt nửa người, cần phải được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. Bên cạnh đó, giấc ngủ của người già vốn đã khó khăn nay lại càng bị ảnh hưởng bởi không khí ẩm nặng. Tâm lý sợ lạnh dẫn đến việc đóng kín cửa phòng làm tăng nồng độ CO2, gây cảm giác đau đầu, giảm tỉnh táo và tích tụ thêm nấm mốc. Do đó, việc giữ ấm cần phải đi đôi với thông khí hợp lý.

Người có bệnh lý nền

Chuyên gia nhận định, nhóm người mắc các bệnh mạn tính như hen suyễn, COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính), đái tháo đường, suy thận hay ung thư rất dễ bị thời tiết nồm ẩm - lạnh kích hoạt các đợt cấp tính. Nấm mốc và mạt bụi làm gia tăng tình trạng viêm đường thở nền, gây ra những cơn ho dai dẳng và khó thở. Trong khi đó, cái lạnh làm biến động huyết áp và một đợt nhiễm siêu vi dù nhẹ cũng có thể làm đường huyết “vọt” cao, thúc đẩy quá trình suy kiệt cơ thể. Với nhóm đối tượng này, nồm ẩm không chỉ là sự khó chịu đơn thuần mà là tác nhân thúc đẩy biến chứng. Nguyên tắc cốt lõi là phải tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị, theo dõi sát sao các chỉ số sức khỏe và không được tự ý thay đổi liều lượng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Nhân viên văn phòng và rủi ro từ không gian kín

Nhân viên văn phòng thường lầm tưởng mình đang làm việc trong môi trường an toàn, nhưng thực tế lại đối mặt với rủi ro “thầm lặng”. Các phòng làm việc kín, tập trung đông người và ít thông khí là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát tán. Hệ thống điều hòa nếu không được vệ sinh định kỳ sẽ tích tụ bụi, ẩm và mùi hôi. Nhiều người gặp phải “hội chứng tòa nhà” với các biểu hiện như uể oải, đau đầu nhẹ, rát họng hoặc nhạy cảm đường thở.

Sau Tết, hiện tượng “cả phòng thay nhau ho” là điều không hề hiếm gặp. Nguyên nhân là sự kết hợp của việc thiếu vận động ngoài trời, thiếu vitamin D và sự tiếp xúc gần trong môi trường bí bách. Việc ngại mở cửa sổ vì trời nồm chỉ khiến nồng độ tác nhân kích ứng trong phòng tăng cao. Khuyến nghị cho nhóm này là cần tăng cường vận động và tranh thủ những lúc thời tiết khô ráo để ra ngoài hít thở không khí tự nhiên, thay vì chỉ ngồi trong phòng máy lạnh cả ngày.

Người lao động ngoài trời

Nhóm lao động ngoài trời như shipper, công nhân xây dựng hay người làm nông nghiệp phải trực tiếp chịu đựng mưa phùn và gió lạnh. Quần áo và giày dép của họ thường xuyên trong tình trạng ẩm ướt kéo dài. Việc làm việc gắng sức trong điều kiện này làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với những người có thói quen hút thuốc hoặc rối loạn mỡ máu.

Ẩm ướt kéo dài còn gây ra các vấn đề về da như nứt nẻ, viêm kẽ, nấm kẽ hay viêm nang lông. Những vết xước nhỏ nếu tiếp xúc với nước bẩn hay bùn đất sẽ rất dễ bị viêm mô mềm. Nhiều người lao động không có điều kiện thay đồ khô ngay giữa ca làm việc, việc mặc quần áo ẩm nhiều giờ liền chính là điều kiện thuận lợi cho các loại nhiễm trùng da phát triển. Ngoài ra, đường sá trơn trượt cũng làm tăng đáng kể nguy cơ chấn thương do tai nạn.

Các biện pháp bảo vệ sức khỏe từ gốc

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nồm ẩm, chúng ta cần thực hiện các biện pháp can thiệp từ gốc rễ. Dưới đây là các giải pháp được BS Hoàng đưa ra:

Đối với người lao động ngoài trời

Ưu tiên số một là giữ ấm và giữ khô. Cần thay quần áo khô ngay khi có thể sau khi bị ướt mưa. Nên mặc nhiều lớp quần áo (lớp thấm mồ hôi bên trong, lớp giữ nhiệt ở giữa và lớp chống nước bên ngoài). Giày dép cần có độ bám tốt và tất phải luôn được giữ khô ráo. Nếu chân bị ẩm lâu, cần rửa sạch và bôi kem dưỡng ẩm.

Ảnh minh họa: Dân trí.

Đối với người có bệnh nền

Cần theo dõi sát các chỉ số sinh tồn như huyết áp, đường huyết và nhịp tim. Luôn mang theo thuốc dự phòng bên mình. Trong nhà, việc kiểm soát độ ẩm là cực kỳ quan trọng. Nên sử dụng máy hút ẩm chuyên dụng để duy trì độ ẩm ở mức lý tưởng từ 40–60%. Chế độ “Dry” của điều hòa có thể hỗ trợ nhưng hiệu quả không ổn định bằng máy hút ẩm.

Vệ sinh không gian sống

Chăn màn, quần áo và đồ chơi của trẻ nên được sấy khô hoặc là nóng trước khi sử dụng. Cần vệ sinh định kỳ điều hòa, máy lọc không khí và xử lý dứt điểm các điểm tường bị thấm mốc. Hạn chế phơi đồ trong phòng kín và tránh để rác thải ẩm ướt trong nhà quá lâu. Với những gia đình có người cao tuổi, cần lắp thêm tay vịn trong nhà tắm và đảm bảo ánh sáng đầy đủ tại các khu vực như cầu thang để phòng tránh té ngã.

Thói quen sinh hoạt và dinh dưỡng

Ở nơi làm việc, nên thực hiện thông khí định kỳ bằng cách mở cửa vào những thời điểm phù hợp. Tuân thủ nguyên tắc vệ sinh tay và bề mặt tiếp xúc thường xuyên. Về dinh dưỡng, nên ưu tiên các món ăn ấm, dễ tiêu, bổ sung đầy đủ đạm và vitamin từ rau xanh, trái cây, trứng, cá. Việc tiêm chủng đầy đủ các loại vaccine như cúm mùa và phế cầu là quan trọng cho trẻ em và người già.

Nhận biết dấu hiệu cấp cứu

Mọi thành viên trong gia đình cần thuộc lòng quy tắc F.A.S.T để nhận diện đột quỵ (Face - lệch mặt, Arm - yếu tay, Speech - nói khó, Time - thời gian vàng cấp cứu). Tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc bôi chứa corticoid cho các bệnh da liễu khi chưa có chỉ định, vì chúng có thể làm nặng thêm tình trạng nhiễm trùng hoặc che mờ các triệu chứng quan trọng.

(Ảnh minh họa: Internet)

TUẤN KHANG