Sau xử lý vi phạm đất bãi sông Hồng: Làm gì để tránh tái lấn chiếm?

Quyết liệt xử lý các “điểm nóng” vi phạm

Một trong những “điểm nóng” kéo dài nhiều năm tại phường Lĩnh Nam là hệ thống trạm trộn bê tông, asphalt gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Việc xử lý các trạm trộn bê tông, asphalt vi phạm được phường Lĩnh Nam thực hiện kiên quyết, đúng trình tự. Ảnh: PV

Theo thống kê, toàn phường có 16 trạm trộn hoạt động tại khu vực bãi sông. Đến nay, chính quyền địa phương đã áp dụng đồng bộ các biện pháp như ngừng cung cấp điện, nước, buộc các cơ sở dừng hoạt động. Trong đó, 5 trạm đã tháo dỡ hoàn toàn, 4 trạm đang tiếp tục tháo dỡ, các trường hợp còn lại bị niêm phong, cắt điện.

Việc xử lý dứt điểm các trạm trộn - nguồn phát sinh ô nhiễm và tiềm ẩn vi phạm trật tự xây dựng được xem là bước đi quan trọng nhằm lập lại kỷ cương trong quản lý đất đai khu vực bãi sông.

Song song với đó, công tác xử lý các kho, xưởng vi phạm trên đất công cũng được triển khai quyết liệt. Qua rà soát, toàn địa bàn có 54 vị trí sử dụng đất sai mục đích với tổng diện tích hơn 100ha.

Đến nay, sau quá trình tuyên truyền, vận động, đã có 33 trường hợp ký biên bản bàn giao với tổng diện tích khoảng 40,7ha. Đối với 21 trường hợp còn lại, chính quyền áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước để buộc chấp hành theo quy định. Ngoài ra, 26 vị trí khác với diện tích khoảng 21,1ha cũng đã được thu hồi sau khi rà soát các trường hợp lấn chiếm kéo dài.

Tính đến hết tháng 3-2026, tổng diện tích đất thu hồi tại phường Lĩnh Nam đạt khoảng 62ha. Kết quả này cho thấy hiệu quả của việc kết hợp nhiều biện pháp, từ tuyên truyền, vận động đến cưỡng chế hành chính.

Tại buổi làm việc cuối tháng 2-2026 do Đảng ủy, UBND phường Lĩnh Nam tổ chức, một số doanh nghiệp kiến nghị xin được tiếp tục thuê đất. Ảnh: PV

Tuy vậy, quá trình triển khai cũng phát sinh không ít vướng mắc. Một số doanh nghiệp, tổ chức cho rằng diện tích đất đang sử dụng có nguồn gốc từ các hợp đồng thuê trước đây với chính quyền và đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính. Việc phải di dời trong thời gian ngắn khiến các đơn vị gặp khó khăn trong việc tìm địa điểm sản xuất, kinh doanh thay thế. Vì vậy, nhiều kiến nghị xin gia hạn thời gian di dời đã được gửi tới cơ quan chức năng.

Bài toán hậu kiểm và nguy cơ tái lấn chiếm

Ở góc độ quản lý, vấn đề đáng lưu ý là hiệu quả sử dụng quỹ đất sau thu hồi. Phần lớn diện tích nằm xa khu dân cư, việc quản lý còn khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ tái lấn chiếm hoặc đổ trộm phế thải xây dựng, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng mỹ quan đô thị.

Việc xử lý công trình vi phạm trên đất công trên địa bàn phường Lĩnh Nam được thực hiện quyết liệt. Ảnh: PV

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, ông Nguyễn Văn Đức, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Lĩnh Nam cho biết, công tác quản lý đất bãi ven sông vẫn gặp nhiều thách thức. Nguyên nhân chủ yếu là do vướng mắc về quy hoạch khi nhiều khu vực ngoài đê đang tạm dừng dự án, chờ điều chỉnh quy hoạch phân khu sông Hồng. Bên cạnh đó, địa bàn rộng, kéo dài dọc tuyến đê Nguyễn Khoái cũng khiến việc kiểm soát vi phạm gặp khó khăn. Nguy cơ tái lấn chiếm sau xử lý vẫn còn hiện hữu.

Theo lãnh đạo phường, bài toán đặt ra hiện nay không chỉ dừng ở xử lý vi phạm mà là quản lý hậu kiểm. Làm thế nào để quỹ đất sau thu hồi không bị bỏ trống, không trở thành “vùng trũng” trong quản lý, đồng thời vẫn phát huy hiệu quả sử dụng là bài toán không dễ có lời giải.

Được biết, UBND phường Lĩnh Nam đã kiến nghị thành phố xem xét cơ chế cho thuê ngắn hạn đối với các khu đất đã thu hồi, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm vừa quản lý chặt chẽ, vừa tránh lãng phí tài nguyên đất đai.

Theo một chuyên gia trong lĩnh vực đất đai, đây có thể là giải pháp phù hợp trong bối cảnh chờ quy hoạch, vừa hạn chế phát sinh vi phạm, vừa khai thác hiệu quả quỹ đất.

“Xử lý vi phạm chỉ là bước đầu. Để đạt hiệu quả bền vững, cần cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ giữa xử lý - quản lý - khai thác. Khi đó, các "điểm nóng" mới được giải quyết tận gốc, tránh tái diễn. Việc nghiên cứu cho thuê ngắn hạn hoặc chuyển đổi thành không gian xanh, công viên, điểm sinh hoạt cộng đồng cũng là hướng đi cần tính đến, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân”, vị chuyên gia nhận định.