Sẽ giới thiệu các tài liệu cổ quý giá về tín ngưỡng thờ Mẫu

Trong năm 2025, Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hóa Tín ngưỡng Việt Nam đã tổ chức các hoạt động sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng Việt Nam

Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai phương hướng nhiệm vụ năm 2026 là dịp để nhìn lại những thành tựu nổi bật trong công tác nghiên cứu, tư vấn và bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, đặc biệt là tín ngưỡng thờ Mẫu của Trung tâm.

Tại lễ tổng kết, PGS.TS Nguyễn Thị Yên, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hóa Tín ngưỡng Việt Nam cho biết, trong năm 2025, Trung tâm đã tổ chức các hoạt động sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng Việt Nam. Theo đó, Trung tâm đã tổ chức nhiều chuyến khảo sát tại các di tích tiêu biểu.

TS. Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Di sản văn hóa Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu đã khảo sát, tìm hiểu tại xã Yên Đồng (tỉnh Ninh Bình) để lấy tư liệu viết bài cho hội thảo khoa học “Phủ Quảng Cung và các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình: Gìn giữ và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch”.

Cùng với đó, Trung tâm tích cực tham gia các diễn đàn khoa học, công bố các kết quả nghiên cứu liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu.

Trong năm 2025, Trung tâm đã tham gia nhiều cuộc tọa đàm, hội thảo để giao lưu, chia sẻ và trao đổi học thuật với cộng đồng và các nhà nghiên cứu, nhà quản lý về những chủ đề đương đại mà các bên cùng quan tâm.

Cùng với đó, Trung tâm tiếp tục tư vấn và tổ chức các nhóm tư vấn, hỗ trợ về mặt chuyên môn cho các địa phương, các cơ sở thờ tự, các doanh nghiệp trong các dự án trùng tu, tôn tạo hoặc quảng bá, giới thiệu di sản văn hóa thờ Mẫu.

PGS.TS Nguyễn Thị Yên, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hóa Tín ngưỡng Việt Nam báo cáo hoạt động tại Hội nghị

Một hoạt động nổi bật khác của Trung tâm trong năm qua là tuyên truyền, phổ biến, chia sẻ kiến thức về tín ngưỡng thờ Mẫu và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần tại Đền Giùm (Tuyên Quang), xã Eaknốp (Đắk Lắk), Phủ Vân Cát, Đền Trần Thương, Phủ Quảng Cung (Ninh Bình)…

Ngoài ra, Trung tâm cũng đã tham gia chương trình tập huấn, chia sẻ, giới thiệu về di sản thực hành văn hóa Then và bảo tồn, phát huy di sản thực hành Then tại tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Quảng Ninh.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tiến Nghĩa, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hóa Tín ngưỡng Việt Nam, Chủ nhiệm CLB Đạo Mẫu Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

"Chúng tôi luôn xác định nghiên cứu phải có sự gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn nhằm góp phần tư vấn chính sách, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn cuộc sống đương đại.

Nhiệm vụ trọng tâm của Trung tâm là nhận diện và làm sâu sắc hơn vai trò, vị trí của tín ngưỡng thờ Mẫu trong dòng chảy văn hóa Việt Nam, từ đó đề xuất các phương án bảo tồn phù hợp với thời đại mới", PGS.TS Nguyễn Thị Yên nói.

Được biết, một dự án nghiên cứu quy mô về tín ngưỡng thờ Mẫu, được PGS.TS Nguyễn Thị Yên thực hiện điền dã liên tục từ năm 2013, đang bước vào giai đoạn nước rút và dự kiến sẽ hoàn thiện trong hai năm tới.

Phát biểu tại Hội nghị, TS. Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Di sản văn hóa Việt Nam đánh giá cao các hoạt động của Trung tâm.

Theo đó, Trung tâm đã bám sát chức năng, nhiệm vụ, triển khai được một số công việc liên quan đến nghiên cứu, tư vấn và tổ chức các hoạt động sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng Việt Nam. Đồng thời, Trung tâm đã tích cực hỗ trợ các hoạt động của CLB Đạo Mẫu Việt Nam.

Trao Bằng khen của Hội Di sản văn hóa Việt Nam cho các cá nhân, tập thể có hoạt động xuất sắc

Các tập thể, cá nhân nhận giấy khen của Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hóa Tín ngưỡng Việt Nam cho những hoạt động nổi bật của các CLB Đạo Mẫu tại các địa phương

Ông Nguyễn Thế Hùng nhấn mạnh vai trò cầu nối của Trung tâm đối với CLB Đạo Mẫu Việt Nam - đơn vị hiện có 20 CLB thành viên với hơn 1.000 hội viên đang hoạt động tích cực trên cả nước với các cơ quan quản lý nhà nước thông qua Hội Di sản văn hóa Việt Nam.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Yên, bước sang năm 2026, Trung tâm đặt mục tiêu ưu tiên tìm kiếm nguồn kinh phí để triển khai in ấn, giới thiệu các tài liệu cổ quý giá, đặc biệt là các bộ kinh sách về thờ Mẫu từ đầu thế kỷ XX.

Trung tâm cũng khuyến khích các chi hội, các thủ nhang, đồng đền chủ động phối hợp tổ chức các buổi tọa đàm khoa học tại địa phương.

Điều này không chỉ giúp bảo tồn di sản tại chỗ mà còn tạo ra những sáng kiến mới, đa dạng hóa cách tiếp cận di sản, giúp văn hóa tín ngưỡng Việt Nam tiếp tục tỏa sáng và có sức sống bền bỉ trong lòng cộng đồng.

HUY AN