Siết chặt công tác bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản

TP. Huế siết chặt công tác quản lý phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ trong khai thác khoáng sản. 

Chậm hoàn thổ sau khai thác

Hoạt động khai thác khoáng sản, đặc biệt là vật liệu san lấp như đất, đá, cát sỏi, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác động tiêu cực đến môi trường và giao thông khu vực xung quanh nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Theo ghi nhận của PV tại mỏ đất Cồn Lê, thuộc phường Phong Điền, dù hoạt động khai thác đất san lấp đã ngưng từ lâu nhưng việc hoàn thổ vẫn chưa được thực hiện triệt để. Cảnh quan hoang tàn tại khu vực mỏ khiến người dân sống xung quanh không khỏi bất an.

Sau quá trình khai thác, nhiều khu vực bị khoét sâu để lại những vách taluy cao, dựng đứng và nền đất sét trơ trọi, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, mất an toàn. Mặc dù giấy phép của Công ty TNHH MTV Duy Thái đã hết hiệu lực từ giữa tháng 8/2022 nhưng việc hoàn thổ và phục hồi môi trường vẫn chưa được triển khai trên thực tế.

Do chậm nộp hồ sơ đề nghị đóng cửa mỏ theo quy định, doanh nghiệp này từng bị UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) xử phạt hành chính 120 triệu đồng. Đến nay, dù đã trải qua nhiều lần bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan chức năng, doanh nghiệp vẫn chưa hoàn tất thủ tục đóng cửa mỏ, khiến việc phục hồi môi trường ở đây chưa hoàn thành.

Tình trạng chậm hoàn thổ cũng diễn ra tại mỏ đất Vũng Nhựa (phường Phong Điền), nơi Công ty TNHH Trường Thịnh từng được cấp phép khai thác trên diện tích 8ha từ năm 2020. Dù hoạt động khai thác đã dừng lại từ lâu, khu vực này vẫn còn nhiều hố sâu, sườn dốc hiểm trở chưa được cải tạo.

TP. Huế tăng cường công tác quản lý đóng cửa mỏ trong khai thác khoáng sản. 

Tại khu vực Cồn Lê, một số vị trí đã được phủ xanh nhưng việc chậm hoàn thiện đề án đóng cửa mỏ vẫn khiến người dân sống gần đây thấp thỏm lo âu.

Ông Thân Mạnh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Phong Điền cho biết, hai mỏ Cồn Lê và Vũng Nhựa đã ngưng khai thác, hồ sơ đóng cửa mỏ đang được hoàn thiện và đã nộp ở các sở, ngành nhưng chưa được phê duyệt. Địa phương chỉ thực hiện giám sát hoạt động khai thác mỏ; việc phê duyệt đề án đóng cửa mỏ và phục hồi môi trường không thuộc thẩm quyền của phường. Do vậy, phường tiếp tục theo dõi các vấn đề liên quan.

Theo số liệu do Phòng An toàn môi trường và Đổi mới sáng tạo (Sở Công Thương) cung cấp, số khu vực mỏ chưa hoàn thành thủ tục đóng cửa vẫn còn nhiều. Trong đó, một số mỏ đã hết hạn giấy phép khai thác từ lâu nhưng vẫn chưa hoàn tất các thủ tục liên quan, để lại những khu vực chưa được cải tạo, san lấp hay phủ xanh theo yêu cầu phục hồi môi trường.

Cụ thể, hiện nay trên địa bàn TP. Huế có 20 khu vực khoáng sản đã có quyết định đóng cửa mỏ, 5 khu vực đã có quyết định phê duyệt đề án đóng cửa mỏ và 24 khu vực chưa hoàn thành việc đóng cửa mỏ. Quy trình đóng cửa mỏ gắn với phục hồi môi trường gồm nhiều khâu quan trọng như: San gạt khu vực khai thác, cải tạo hố lắng và mương thoát nước, trồng cây xanh trên diện tích đã san gạt, xây dựng hàng rào bảo vệ và lắp đặt biển cảnh báo an toàn. 

Từ năm 2021 - 2025, TP. Huế đã thực hiện nhiều cuộc thanh, kiểm tra và rà soát hồ sơ liên quan đến việc đóng cửa mỏ. Qua đó, cơ quan chức năng lập biên bản, ban hành quyết định xử phạt 12 trường hợp với tổng số tiền phạt hơn 1,9 tỷ đồng. Thành phố cũng tổ chức làm việc trực tiếp và ban hành văn bản đôn đốc các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn tất nghĩa vụ theo quy định.

TP. Huế siết chặt công tác quản lý phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ trong khai thác khoáng sản. 

Đôn đốc đóng cửa mỏ

Bà Nguyễn Thị Loan, Trưởng Phòng An toàn môi trường và Đổi mới sáng tạo (Sở Công Thương) cho biết, sau khi tiếp nhận nhiệm vụ quản lý lĩnh vực khoáng sản, địa chất, Sở sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản trên địa bàn.

Cụ thể, ngay khi giấy phép khai thác khoáng sản hết hạn, Sở sẽ gửi văn bản thông báo, yêu cầu các đơn vị thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ theo quy định. Đồng thời, tiếp tục đôn đốc các tổ chức chưa thực hiện và xử lý nghiêm các trường hợp chậm nộp hồ sơ đề nghị đóng cửa mỏ theo quy định của pháp luật.

Để tăng cường quản lý, bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản, đầu năm 2026, UBND TP. Huế đã ban hành văn bản yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương và doanh nghiệp thực hiện nghiêm các giải pháp kiểm soát ô nhiễm trong quá trình hoạt động thi công dự án, khai thác, chế biến và vận chuyển khoáng sản. Đây là hoạt động triển khai Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về các nhiệm vụ cấp bách ngăn chặn và giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.

Nhiều khu vực mỏ đất san lấp ở phường Phong Điền vẫn chưa hoàn thành thủ tục đóng cửa mỏ. 

Theo chỉ đạo của UBND TP. Huế, các chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng công trình và các cơ sở khai thác, chế biến khoáng sản phải ưu tiên các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí, tiếng ồn; tăng tần suất tưới nước, vệ sinh các tuyến đường xung quanh để hạn chế bụi phát sinh.

Các cơ sở hoạt động khoáng sản và đơn vị thi công dự án phải thực hiện đầy đủ các cam kết trong hồ sơ môi trường đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt như, báo cáo đánh giá tác động môi trường, đề án, kế hoạch bảo vệ môi trường và giấy phép môi trường; đồng thời thực hiện nghĩa vụ phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ sau khi hết hạn khai thác.

 Việc phục hồi môi trường khu vực mỏ Cồn Lê, phường Phong Điền vẫn chưa thực hiện triệt để.

Cùng với đó, UBND TP. Huế yêu cầu các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương phối hợp tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý khoáng sản và phục hồi môi trường. Công an thành phố được giao chỉ đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường thường xuyên bám sát địa bàn, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường hoặc khai thác ngoài phạm vi giấy phép.

Các sở, ngành liên quan có trách nhiệm đẩy mạnh kiểm tra các cơ sở khai thác khoáng sản có nguy cơ phát sinh lượng lớn bụi như đất, đá; đồng thời duy trì quan trắc chất lượng không khí để kịp thời tham mưu UBND thành phố các giải pháp cải thiện môi trường.

Bà Nguyễn Thị Loan cho biết thêm, thời gian qua, các sở, ngành đã ban hành nhiều văn bản đề nghị chính quyền địa phương và các doanh nghiệp bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, khai thác theo giấy phép đã được cấp, không khai thác ngoài ranh giới được cấp phép và bảo đảm các yêu cầu về môi trường. Hiện nay, Sở Công Thương đang xây dựng văn bản nhằm tham mưu UBND TP. Huế ban hành chỉ thị tăng cường quản lý, bảo vệ khoáng sản và hoạt động khoáng sản trên địa bàn.