Siết chặt quản lý, giữ an toàn cho những chuyến vươn khơi

Tổ công tác của Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn và các đơn vị tuần tra, giám sát hoạt động khai thác hải sản gần bờ. Ảnh: Biên Cương

Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn được giao quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới vùng biển phía Nam tỉnh Thanh Hóa với chiều dài 19,03km bờ biển, gồm hai phường Hải Bình và Nghi Sơn. Địa bàn có hai cửa lạch chính là Lạch Bạng và Lạch Hà Nẫm, cùng hai bến neo đậu tàu thuyền lớn. Trên địa bàn có gần 900 tàu cá các loại, với khoảng 2.000 lao động thường xuyên bám biển. Trong điều kiện địa bàn rộng, số lượng tàu cá lớn, nhiệm vụ phòng, chống khai thác IUU gặp nhiều thách thức. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm cao, đơn vị luôn chú trọng công tác tuyên truyền, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm, góp phần giữ vững kỷ cương nghề cá, cùng cả nước thực hiện mục tiêu gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).

Thượng tá Thái Bá Ngọc, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn cho biết, đơn vị luôn xác định công tác phòng, chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, phải thực hiện kiên quyết, đồng bộ, liên tục, không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các văn bản chỉ đạo của cấp trên, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn đã xây dựng kế hoạch triển khai cao điểm đấu tranh chống khai thác IUU trên địa bàn; phối hợp với các đơn vị và chính quyền địa phương tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ; thành lập, duy trì 5 tổ công tác với 42 cán bộ, chiến sĩ, sử dụng tàu, xuồng và ca nô để tuần tra, kiểm soát trên biển.

Trong quá trình triển khai, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến từng chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã phối hợp tổ chức 19 buổi tuyên truyền trực tiếp cho 935 lượt thuyền trưởng, chủ phương tiện; hướng dẫn bổ sung giấy tờ, gia hạn đăng kiểm, duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình và cam kết không xuất bến khi chưa đủ thủ tục. Cán bộ Biên phòng còn đến từng nhà gặp gỡ các chủ phương tiện có nguy cơ cao vi phạm để tuyên truyền, răn đe, nhắc nhở. Song song với đó, nội dung phòng, chống khai thác IUU được phát thường xuyên trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở với 146 lượt, tổng thời lượng khoảng 170 giờ. Trên cơ sở tình hình thực tế, đơn vị tham mưu địa phương kiện toàn 5 tổ giám sát cộng đồng, đồng thời thành lập tổ tuyên truyền đặc biệt về phòng, chống khai thác IUU.

Ngư dân Lê Văn Hùng, phường Hải Bình, chia sẻ: “Trước đây, nhiều người còn chủ quan, có suy nghĩ là nếu mất tín hiệu thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá trong thời gian ngắn cũng không sao. Nhưng qua công tác tuyên truyền, cán bộ Biên phòng giải thích kỹ, ai cũng hiểu hành vi này có thể bị xử phạt rất nặng và còn ảnh hưởng đến uy tín nghề cá địa phương, nên ngư dân đã nghiêm túc chấp hành các quy định pháp luật”.

Tổ công tác của Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn phối hợp với các đơn vị kiểm tra việc chấp hành quy định của các tàu cá khi hành nghề trên biển. Ảnh: Biên Cương

Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, công tác tuần tra, kiểm soát được Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn phối hợp duy trì thường xuyên trên các cửa lạch, khu neo đậu, quản lý chặt tàu cá xuất, nhập bến và khai báo sản lượng điện tử. Đối với các tàu đủ điều kiện hoạt động, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn thực hiện kiểm tra hồ sơ, đóng dấu kiểm chứng danh bạ thuyền viên trước khi xuất bến, đồng thời theo dõi hành trình tàu cá qua hệ thống giám sát. Tính đến đầu tháng 8/2026, trên địa bàn có 603/608 tàu cá thuộc diện bắt buộc đã cài đặt và sử dụng hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT). Để đạt kết quả trên, cán bộ Biên phòng phải trực tiếp hướng dẫn từng thao tác trên điện thoại thông minh cho nhiều chủ tàu, ngư dân lớn tuổi. Có trường hợp phải hướng dẫn nhiều lần do bà con chưa quen sử dụng ứng dụng hoặc mạng Internet không ổn định.

Bên cạnh những kết quả đạt được, vi phạm liên quan đến khai thác IUU vẫn còn xảy ra. Theo thống kê từ tháng 1/2024 đến tháng 8/2026, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn đã xử lý vi phạm hành chính 25 vụ với 25 phương tiện, 26 đối tượng, tổng số tiền phạt 102 triệu đồng. Ngoài ra, đơn vị còn tham mưu Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa xử phạt 13 vụ với số tiền trên 1,07 tỷ đồng, trong đó có 8 vụ liên quan đến mất kết nối thiết bị giám sát hành trình. Thực tế cho thấy, việc xử lý các trường hợp mất kết nối thiết bị giám sát hành trình thường mất nhiều thời gian do phải xác minh, thu thập chứng cứ, đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn; đây cũng là một trong những khó khăn lớn của lực lượng thực thi nhiệm vụ.

Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, công tác phòng, chống khai thác IUU trên địa bàn do Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn quản lý đã có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những tồn tại như một bộ phận ngư dân nhận thức pháp luật còn hạn chế, việc chấp hành quy định chưa thật nghiêm; địa bàn rộng, tàu cá đông, lực lượng mỏng khiến công tác kiểm soát luôn chịu áp lực lớn... Trong bối cảnh đó, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Nghi Sơn sẽ tiếp tục kiên định trong tuyên truyền, kiên quyết trong kiểm tra, xử lý và kiên trì đồng hành cùng ngư dân, từng bước đẩy lùi hoạt động khai thác IUU; góp phần cùng địa phương phát triển bền vững kinh tế biển trong những năm tới.