Siết chặt quản lý nuôi trồng thủy sản khu vực vịnh Cam Ranh

Việc phát triển nuôi trồng thủy sản (NTTS) bằng lồng bè phát triển tự phát, chen chúc trên vịnh Cam Ranh đang gây nhiều hệ lụy về môi trường, vi phạm vùng nước cấm, ảnh hưởng đến các công trình hàng hải và xung đột không gian với các ngành khác. Trước thực trạng này, ngành chức năng đang siết chặt quản lý, tổ chức di dời, sắp xếp lồng bè vào khu vực được phép, đồng thời kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm.

Nuôi trồng thủy sản tràn lan, tự phát

Mới đây, chúng tôi cùng lực lượng của Trạm Kiểm ngư Cam Ranh - Trường Sa tuần tra, tuyên truyền về hoạt động NTTS trên vịnh Cam Ranh. Từ trên tàu, dễ dàng nhận thấy tình trạng lồng chìm, lồng nổi san sát, giăng kín mặt vịnh. Ông Nguyễn Văn T. (phường Cam Linh) cho hay, dù khu vực nuôi thuộc vùng nước cấm, nhưng vì mưu sinh, gia đình vẫn tận dụng phần mặt nước còn trống để nuôi tôm hùm. Hiện nay, gia đình ông có 100 lồng chìm với 2 dây phao nháy. Ngoài gia đình ông T., có khoảng 20 hộ vi phạm vùng nước cấm Căn cứ quân sự Cam Ranh. Hộ nuôi ít nhất có 10 lồng, nhiều nhất lên đến 150 lồng. Ngoài người dân địa phương, nhiều hộ từ nơi khác cũng đến đầu tư.

Lực lượng chức năng tuyên truyền người dân tuân thủ quy định hoạt động nuôi trồng thủy sản trên vịnh Cam Ranh.

Để siết chặt quản lý, UBND tỉnh đã nhiều lần yêu cầu các địa phương không để phát sinh lồng bè mới. Tuy nhiên, qua kiểm tra ngày 22 và 23-4, lực lượng Cảng vụ Hàng hải Nha Trang phát hiện thêm 4 bè nuôi mới trong khu vực bảo vệ luồng hàng hải Ba Ngòi. Tình trạng lấn chiếm, tái lấn chiếm hành lang bảo vệ luồng còn diễn ra, nhất là tại khu vực từ phao số 4 đến phao số 10 và các vùng nước neo đậu tàu thuyền. Riêng khu neo đậu D, lồng bè và đăng đáy chiếm đến 2/3 diện tích.

Ông Nguyễn Trọng Chánh - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, vịnh Cam Ranh đã chuyển dịch nhanh từ khai thác sang NTTS từ những năm 1990. Hoạt động nuôi lồng bè tăng mạnh qua các giai đoạn: Năm 2017 khoảng 30.000 ô lồng; năm 2020 khoảng 50.000 ô lồng; năm 2023 khoảng 63.000 ô lồng; hiện nay khoảng 86.500 ô lồng. Tình trạng NTTS tự phát, chen chúc đã gây ô nhiễm môi trường, vi phạm vùng nước cấm, lấn chiếm công trình hàng hải... Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với địa phương và các đơn vị liên quan tuyên truyền, vận động di dời các hộ NTTS ra khỏi vùng nước cấm thuộc khu Căn cứ quân sự Cam Ranh; giải tỏa các hộ nuôi lấn chiếm luồng hàng hải Tân Cảng và Ba Ngòi nhằm tạo sự thông thoáng cho tàu thuyền lưu thông. Tuy nhiên, về lâu dài, cần di dời, sắp xếp lồng bè vào khu vực được phép nuôi tại phía đông Cam Lập (xã Nam Cam Ranh).

Rà soát các đối tượng được phép nuôi

Tháng 9-2025, UBND tỉnh ban hành quy định về NTTS bằng lồng bè tại khu vực vịnh Cam Ranh, yêu cầu hoạt động phải tuân thủ quy hoạch, kế hoạch phát triển bền vững. Theo đó, người dân chỉ được phép nuôi tại khu vực phía đông Cam Lập và phải bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, vật liệu lồng nuôi, con giống, thức ăn; sử dụng thuốc, hóa chất, chế phẩm sinh học đúng quy định; đồng thời thực hiện lộ trình chuyển đổi vật liệu làm lồng nuôi và di dời đến vùng được phép nuôi. Ông Trương Cao Dũng - Phó Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Nha Trang cho biết: "Hiện nay, ngoài vùng được phép nuôi ở phía đông Cam Lập, các vị trí khác đều không đúng quy định. Giải pháp căn cơ là khẩn trương rà soát, di dời lồng bè về vùng được phép nuôi ở phía đông Cam Lập theo lộ trình đến năm 2025 đạt 10%, năm 2027 đạt 50% và năm 2029 đạt 100%".

Một bè nuôi trồng thủy sản ngoài vùng được phép nuôi trên vịnh Cam Ranh.

Cuối năm 2025, UBND xã Nam Cam Ranh phê duyệt phương án sắp xếp lồng bè NTTS trên vịnh Cam Ranh tại vùng nuôi phía đông Cam Lập. Với quy mô 884,56ha mặt nước, khu vực này bố trí tối đa 32.920 lồng nuôi (bằng 38% số lồng hiện có trên vịnh Cam Ranh). Tính toán, nếu mỗi hộ nuôi 20 lồng, sắp xếp tối đa được 1.646 hộ; nếu mỗi hộ nuôi 16 lồng, sắp xếp được 2.057 hộ. Tuy nhiên, khu vực này hiện đã gần kín mặt nước, do đó cần tiếp tục rà soát, sàng lọc các đối tượng được phép nuôi, hạn chế số lượng nuôi của từng hộ để bảo đảm phù hợp sức tải môi trường.

Ông Nguyễn Bình Nam - Phó Chủ tịch UBND xã Nam Cam Ranh cho biết: “Địa phương đã phê duyệt phương án sắp xếp, song cần thả phao mốc để xác định vị trí cụ thể. Qua tính toán, kinh phí thực hiện công tác cắm mốc ngoài thực địa tại 1.646 vị trí cần khoảng 15 tỷ đồng, vượt khả năng cân đối ngân sách cấp xã, nên đã kiến nghị UBND tỉnh xem xét hỗ trợ. Ngoài ra, hiện nay, số lượng lồng bè NTTS trên vịnh Cam Ranh rất lớn, khó bố trí hết vào khu vực được phép nuôi. Do đó, UBND xã rất cần sự phối hợp chặt chẽ của các địa phương để rà soát đối tượng sắp xếp vào vùng nuôi này. Trong đó, ưu tiên 89 hộ đang nuôi tại khu vực trường bắn của Vùng 4 Hải quân đã cam kết di dời; đồng thời xem xét các hộ nuôi là người địa phương ở các xã, phường: Nam Cam Ranh, Bắc Cam Ranh, Cam Ranh, Cam Linh, Ba Ngòi, nhất là các hộ khó khăn. Tuy nhiên, khả năng vẫn không thể sắp xếp hết, vì vậy cần nghiên cứu mở rộng thêm vùng nuôi khác hoặc có chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho người dân".

Quyết liệt xử lý các trường hợp vi phạm

Mới đây, đồng chí Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về xử lý các vấn đề liên quan đến hoạt động NTTS trên vịnh Cam Ranh. Tại cuộc họp, đa số ý kiến thống nhất trước mắt phải quản lý chặt chẽ, không để phát sinh tình trạng nuôi mới; bảo đảm người nuôi không vi phạm vùng nước cấm, vùng nước bảo vệ Căn cứ quân sự Cam Ranh, các luồng và công trình hàng hải. Đồng thời, khẩn trương thả phao giới hạn, di dời lồng bè vào khu vực được phép tại phía đông Cam Lập, ưu tiên các hộ đủ điều kiện. Sau tuyên truyền, trường hợp không chấp hành sẽ bị cưỡng chế. Về lâu dài, cần có giải pháp căn cơ để phát triển NTTS công nghệ cao trên các vùng biển ngoài vịnh Cam Ranh hoặc hỗ trợ chuyển đổi nghề cho các hộ khó khăn. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, chính quyền cơ sở và đơn vị liên quan.

Khu vực người dân nuôi trồng thủy sản tại vùng nước trường bắn của Vùng 4 Hải quân.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, đồng chí Trịnh Minh Hoàng nhấn mạnh, xử lý dứt điểm các tồn tại trong NTTS trên vịnh Cam Ranh là nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển bền vững và tránh xung đột giữa các ngành, lĩnh vực trong không gian vịnh Cam Ranh. Các đơn vị, địa phương phải phối hợp đồng bộ, quyết liệt; bảo đảm 100% hộ NTTS không xâm phạm vùng cấm, vùng nước ảnh hưởng đến hoạt động của Căn cứ quân sự Cam Ranh; chấm dứt tình trạng NTTS vi phạm công trình hàng hải, gây cản trở tàu thuyền, nhất là tàu lớn hoạt động trên vịnh. Đồng thời, thực hiện nghiêm việc sắp xếp, di dời lồng bè trên vịnh Cam Ranh về khu vực được phép nuôi tại phía đông Cam Lập. Về lâu dài, Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, hoàn thiện quy hoạch NTTS trên địa bàn, trong đó có vịnh Cam Ranh, làm cơ sở quản lý, phát triển NTTS bền vững.